89 / 100
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
87
19’uncu yüzyılda Osmanlı İmpara-
torluğu’nun zayıflamaya başlamasıyla
Balkanların yavaş yavaş yitirilmesi ve
1832 yılında Yunanistan’ın bağımsızlı-
ğını kazanması, 1878 Berlin Anlaşma-
sı ile Sırbistan, Romanya ve Karadağ’ın
bağımsızlığının kabulü; 1908 yılında
Bulgaristan’ın ve 1911 - 1912 Balkan
Savaşı esnasında ise Arnavutluk’un
bağımsızlıklarını elde etmesi sonu-
cunda Balkanlar Türk hâkimiyetinden
çıktı
1
. 1830 yılından beri Balkanlarda
Osmanlı İmparatorluğu’na karşı yü-
rütülen direnişten dolayı söz konusu
coğrafyada bulunan Türk şehirleri
yakılıp yıkılmış, Türklerin mal varlığı
yağmalanmış ve Anadolu’ya akın akın
Türk göçü başlamıştır. Bununla ilgili
olarak, an itibariyle Türkiye Cumhu-
riyeti sınırları içinde bulunan birçok
vatandaşımızın kökenleri Balkan coğ-
rafyasına uzanmaktadır. 1923 yılın-
da kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin
Balkanlarda kalan yegâne parçası ise
Doğu Trakya’dır (Edirne, Kırklareli,
Tekirdağ ve İstanbul).
Balkan coğrafyasında Türklerin en
yoğun olarak bulunduğu ülke kuşkusuz
Bulgaristan. Bulgaristan’da, mevcut
durumda yaklaşık 589 bin Türk kökenli
Bulgar vatandaşı bulunuyor. Bilindiği
üzere, 1970 - 1980 yıllarında Bulga-
ristan’da iktidarda olan Todor Jivkov
Balkan Türkleri
Bulgaristan
588.318 (2011)
Romanya
28.226 (2011)
Yunanistan
150.000 (2011)
Makedonya
77.959 (2002)
Sırbistan
647 (2011)
Bosna - Hersek
1200 (2014)
Kosova
30.000 (2010)
Arnavutluk
714 (2011)
Kaynak:
T.C. Dışişleri Bakanlığı, Bulgaristan Milli İstatistik
Enstitüsü, Romanya Milli İstatistik Enstitüsü, Makedonya
Devlet İstatistik Kurumu, Sırbistan İstatistik Kurumu, Laval
Üniversitesi, AGİT, Arnavutluk İstatistik Kurumu, 2015
rejiminin baskıcı tutumundan ötürü
Bulgaristan’da yaşayan soydaşlarımız
zorunlu asimilasyon politikasına tabi
tutulurken, bunların büyük bir kesimi
Türkiye’ye göç etmek zorunda kaldı.
1989 yılında Doğu Bloku ülkelerin-
de komünist rejimlerin yıkılması ile
başta Bulgaristan’da olmak üzere Türk
toplulukları için yeni bir dönem başla-
dı. Bununla alakalı olarak, dönemin ik-
tidarı Bulgaristan’da Türklere ve diğer
azınlıklara karşı yapılan haksızlıkları
kabul etti ve farklı bir yaklaşım izledi
2
.
Zorla değiştirilen Türk adları kişilere
iade edildi; Türkçe konuşma yasağı
kaldırıldı ve okullarda Türk kökenli
çocukların Türkçe eğitim görmelerine
izin verildi. Ek olarak, Bulgaristan’ın
2007 yılında AB üyesi olmasıyla be-
raber Bulgaristan Türkleri de diğer
vatandaşlar gibi AB vatandaşlığından
yararlanmaya başladı. Hâlihazırda
Bulgar meclisinde Türk azınlığının
haklarını savunan ve koruyan bir si-
yasi parti olan Hak ve Özgürlükler
Hareketi’nden 36 milletvekili bulu-
nurken, Avrupa Parlamentosunda ise
bu partiden 4 milletvekili bulunuyor.
Bulgaristan hükümetinde ise Kültür
Bakanı olan Vecdi Raşidov’un Türk
asıllı olduğu biliniyor.
Diğer Balkan ülkelerinde de Türk-
lerin önemli görevlere geldiği biliniyor.
Yunanistan’ın Batı Trakya bölgesinde
bulunan Türkler, Ocak 2015 tarihinde
gerçekleşen genel seçimlerde Yunan
Parlamentosuna Türk kökenli milletve-
killerini seçti. Aynı zamanda, Roman-
ya’nın Dobruca bölgesinde bulunan
Türkler de kendi şirketlerini kurarak
ülkenin ekonomisine büyük ölçüde
katkıda bulunuyorlar. Romanya’da ise
resmi olarak tanınmış bir azınlık gru-
bu olarak Romen Parlamentosunda
Türklerin bir sandalyesi bulunuyor.
Balkan Türklerinden çok sayında ta-
nınmış isim var. Bulgaristan’ın şu anda
Katar’da bulunan Büyükelçisi ve eski
AP milletvekili Metin Kazak’tan Pirin
Blagoevgrad takımının teknik direk-
törü Naci Şensoy’a, Makedon diplomat
ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu
eski Başkanı Srgjan Kerim’den İngil-
tere’de bulunan Yunanistan doğumlu
oyuncu Mustafa Hüseyinoğlu’na kadar
farklı alanlarda çalışan birçok Balkan
Türkü’ne rastlamak mümkün. Tüm bu
isimlerin arasında tarihte en tanınmış
olanı ise muhakkak bugün Yunanistan
topraklarında kalan Selanik’te doğan,
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Ulu
Önder Mustafa Kemal Atatürk.