İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi // Aralık 2015

İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ

bilimsel çalışmalar sonucunda, AB ba-

lıkçıları tarafından bir sonraki yıl için

avlanacak balık miktarına AB ülke-

lerinin tarım ve balıkçılık bakanları

karar veriyor. Balıkçılık politikalarını

uygularken, balıkçılıkla ilgili üretim,

tüketim, karaya çıkarılan balık, av is-

tatistikleri, tekne sayısı ve boyları gibi

verilerden de yararlanılıyor.

Balıkçılık yönetiminde temel amaç,

sorumlu balıkçılık ve bunun gerektir-

diği önleyici ve su canlılarını korumayı

sağlayan tedbirlerin alınması. Bununla

birlikte, AB’de ekosistem korumacı yö-

netim anlayışı ile denizlerin korunma-

sı yönetimindeki sorunlara bütünsel

yaklaşılıyor. Ancak günümüzde deniz

canlıları, sadece denizlerin kullanımı ile

değil su sıcaklığı, iklim değişikliği ve kir-

lenme gibi diğer etkenler nedeniyle de

azalıyor. Bütünsel yaklaşımda, deniz ve

karasal türlerin ilişkileri de göz önünde

tutularak, uygun koruma planları hayata

geçiriliyor.

AB’de uygulanan koruma politikası-

nın iki ana amacı bulunmakta: “balıkçılık

ve su ürünleri kaynaklarının sürdürü-

lebilir kullanımını geliştirmek” ve “bu

kaynakları üye devletler arasında pay-

laştırmak.”

Bunun yanında koruma politikasının

boyutları üzerine odaklanıldığında beş

unsur göze çarpıyor:

• Üye devletlerin balıkçılık sahalarına

ve balık stoklarına giriş hakları,

• Av faaliyetinin sınırlandırılması,

• Yavru ve anaç balıkların korunması-

na ve arzulanmayan yan ürünün av-

lanmasını önlemeye yönelik kontrol

ve yaptırımlar,

• Yönetmelik veya düzenlemelerin

tüm üye devletlerde etkin ve eşit ola-

rak uygulanmasını sağlamaya yöne-

lik kontrol ve yaptırımlar,

• Deniz ve tatlı su habitatları ve koru-

ma altındaki türlerle ilgili çevresel

düzenlemeler.

AB’de her bir ülkenin payı, ulusal

kota olarak adlandırılıyor. Bu çerçevede,

küçük balıkların avlanmasına ilişkin sı-

nırları düzenleyen teknik kurallar kabul

edilmiş durumda. Örneğin, minimum ağ

ölçüleri sabitlenebilir, balık stoklarını

koruma amacıyla belli bölgeler kapa-

tılabilir, bazı avlanma malzemeleri ya-

saklanabilir ve genç balıkların kaçışını

kolaylaştıran ve diğer türlerin yakalan-

masını sınırlayan “seçici teknikler” daha

karmaşık hale getirilebilir durumda.

AB’de aynı zamanda, minimum balık

ölçüleri belirlenirken, bunun altında

kalan balıkların avlanması yasa dışı ka-

bul ediliyor. Ayrıca avlanmanın gemi

sefer güncesinde kaydının da yapılması

gerekiyor.

Toplam izin verilen av miktarını

otal allowable catches

– TACs) be-

lirleme, belirli bir bölgede spesifik

olarak seçilen bir türün belirli bir

mevsim veya periyot süresince avla-

nabilecek miktarları için maksimum

bir seviye tespiti içeriyor. Filo tarafın-

dan yakalanacak tüm balık miktarını

doğrudan sınırlamayı amaçlayan bir

yönetim aracıdır. Balıklar gerek doğal

sebeplerle, gerekse avcılık sebebiyle

öldüğünden balık stoklarının kendini

yenilemesi gerekiyor. Ayrıca stokla-

rı yenilemek üzere yeterli olgunluğa

ulaşmış balık olması için, küçük balık-

ların büyümeye ve üremeye bırakılma-

sı gerekiyor.

OBP, her yıl güvenli bir şekilde ya-

kalanacak maksimum balık miktarını

tespit ediyor. TACs olarak adlandırılan

bu maksimum miktarlar belirlenirken,

belirli bir zamanda, belirli bir stoktan

yakalanabilecek maksimum balık mik-

tarının sabitleştirilmesi gerekiyor. Bu

işlem, konuyla ilgili tüm tarafların hem

TACs’ler hem de onları paylaştıran da-

ğıtım ağları üzerinde uzlaşmasını ge-

rektiriyor.

AB tüzük ve yönergelerine uygun

olarak her üye devlet, Komisyonun üye

devletlerin filolarının büyüklüğünü iz-

lemesi için ulusal, bilgisayar destekli,

bayrağını taşıyan gemilerin kaydedildiği

bir veri tabanı oluşturmak ve sürdür-

mekle yükümlü. 10 metreden büyük ve

50 kg’dan fazla balık avlayan tüm ticari

balıkçı tekneleri av seyahatlerinin tama-

mını kapsayan, günlük olarak dolduru-

lacak bir kayıt defteri tutmak zorunda.

Kayıt uygulaması, balıkçı gemilerinin ta-

nınmasını sağlıyor. Gemiler, kendi ulusal

yasaları ile uyumlu olarak devlet tarafın-

dan tutulan bir kayıt listesine alınıyorlar.

Filo kayıt sisteminin diğer önemli bir

yönü de, Avrupa Komisyonunun yasa

dışı, yönetilmeyen ve kayıt dışı (IUU)

avcılıkla mücadelesini desteklemesi.

Uyduya dayalı izleme dahil olmak üzere

kontrolü, denetimi ve OBP’nin yürütül-

mesi, her üye devlet tarafından uygulan-

ması zorunlu olan uzaktan algılama ile

gerçekleştirilecektir.

■