73 / 100
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
71
ediyor. Gümrük Birliği’nin kapsamının
genişletilmesi açısından, AB’nin son za-
manlarda üçüncü ülkelerle müzakere
ettiği STA’larda olduğu gibi, hizmetler,
kamu alımları, tarım, sağlık ve bitki sağlı-
ğı tedbirleri ve diğer ekonomik alanların
ele alınabileceği görüşü ağırlık kazanıyor.
Öte yandan, Gümrük Birliği’nin mevcut
durumunda, Türkiye’nin AB’nin ortak
ticaret politikasını (gümrük, dış tarife,
Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi ve ter-
cihli anlaşmalar) benimsemesi ve teknik
düzenlemelere uyum sağlamakla yüküm-
lü bulunması nedeniyle Türkiye’nin aley-
hine oluşan asimetrik durumla ilgili bazı
önlemlerinin alınabileceği belirtiliyor.
Bu bağlamda, Türkiye’nin çıkarlarının
danışma mekanizmaları aracılığıyla daha
iyi gözetilmesi ve Gümrük Birliği’nin
işleyişine ilişkin komiteler veya grup-
lar tarafından yürütülen çalışmaların
bazılarına katılma olasılığının değer-
lendirilebileceği ifade ediliyor. Bunlara
ilaveten, Gümrük Birliği’nin etkin bir
şekilde işleyebilmesi için anlaşmazlık-
ların halli mekanizması oluşturulması-
nın önemine de vurgu yapılıyor. AB’de
olduğu gibi Türkiye’de de bu öncelikler
kapsamında önümüzdeki aylarda etki
analizleri yürütülerek ve paydaşlar ile
istişarelerde bulunularak bu imkânların
değerlendirilmesi söz konusu.
Tüm bunların yanı sıra, Avrupa Ko-
misyonunun açıkladığı yeni ticaret ve ya-
tırım stratejisinde, AB’nin üçüncü ülkeler
ile tamamladığı STA’lara dâhil olmak is-
teyen ülkeler için uygun mekanizmaları
geliştirmek konusunda çalışmaları baş-
latmaya niyetli olduğu belirtildi. Strate-
jide, Türkiye’ye ilişkin bölümde, Gümrük
Birliği’nin güncellenmesinin yanı sıra
Türkiye’nin AB’nin STA’larına daha kolay
entegre olabilmesinin yolunun açılabile-
ceği hususuna da vurgu yapıldı. Komis-
yonun bu yöndeki yaklaşımı, AB ile bir
ticari anlaşma imzalayan; ancak Türkiye
ile ayrı bir anlaşma için müzakerelerde
bulunmak istemeyen ülkelere karşı Tür-
kiye’nin pozisyonunu güçlendirmesine
vesile olabilir. Ayrıca böyle bir meka-
nizmanın gelişmesi, Türkiye’nin TTIP
sürecine dâhil olması açısından önemli
bir fırsat teşkil edebilir. Bu bakımdan,
Türkiye - AB Gümrük Birliği’nin güncel-
lenmesinin Türkiye’nin TTIP sürecine
katılabilmesi yolunda önemli bir ara aşa-
ma teşkil edeceği ortada.
■
2004
2004
2004
2004
2014
2014
2014
2014
Avrupa (AB dışında)
255,2 224,5
458 431,1
Asya
424,1
291
706,5
589,6
Afrika
Okyanusya ve Kutup Bölgesi
87,7
13,1
77,1
24,7
156,3
14,1
154,6
37,1