71 / 100
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
69
AB’nin Ticaret ve Yatırım
Stratejisinde Asya-Pasifik Ön
Planda
AB, üçüncü ülkeler ile ticari ilişki-
lerini güçlendirmek ve anlaşmaların
kapsamını geniş tutmak suretiyle yeni ve
farklı pazarlara erişim imkânı aramaya
devam ediyor.
Avrupa Komisyonunun sunduğu ti-
caret ve yatırım politikası stratejisinde
3
,
DTÖ nezdinde yürütülen çok taraflı mü-
zakereler çerçevesinde ticaretin serbest-
leştirilmesinin AB’nin önceliği olmaya
devam edeceği belirtiliyor. AB açısından
DTÖ nezdinde yürütülen müzakerelerin
yeniden canlandırılması ve bu kapsam-
da, Doha Turu’nun tamamlanması ön-
celik teşkil ediyor. Bu bağlamda, Aralık
2015’te 10’uncu DTÖ Bakanlar Konfe-
ransı’nın sonucunda varılan anlaşma
AB tarafından olumlu karşılandı. Bu an-
laşma ile tarım ürünlerinin ihracatında
uygulanan sübvansiyonların kaldırıl-
ması yönünde bağlayıcı bir karar alındı.
Konferansta ayrıca az gelişmiş ülkelerin
dünya ticaret sistemine entegrasyon-
larını hızlandırıcı önemli kararların da
alınmasıyla bu ülkelerin kalkınma süreç-
lerinin desteklenmesi açısından önemli
bir adım atıldı.
AB, bir yandan çok taraflı müzakere-
lerle ticaretin serbestleştirilme sürecine
destekte bulunmaya devam ederken,
diğer yandan üçüncü ülkeler ile ticari
ve ekonomik ilişkilerini ikili ve bölge-
sel STA’lar ile güçlendirmeyi hedefliyor.
Durum böyle iken AB’nin, DTÖ’yü güç-
lendiren ve destekleyen / tamamlayan
nitelikteki ikili ve bölgesel anlaşmalar
yürütmeye özen gösterdiği de görülüyor.
Önümüzdeki dönemde, ikili ve böl-
gesel anlaşmalara ilişkin olarak, AB’nin
stratejik ortakları ile hâlihazırda yürüt-
tüğü müzakerelerin sonuçlandırılması
öncelik teşkil ediyor. Bu kapsamda, ABD
ile yürütülen TTIP, Japonya ile yürü-
tülen STA ve Çin ile yürütülen yatırım
anlaşmasına yönelik müzakerelerin ta-
mamlanması ilk öncelikler arasında yer
alıyor. Tüm bunların yanı sıra, Avrupa
Komisyonunun Kanada ile imzalanan
CETA’yı AB Konseyine ve AP’ye sunarak
anlaşmanın yürürlüğe girmesi için onay
alması öngörülüyor.
Avrupa Komisyonunun yeni strate-
jisinde AB’nin önümüzdeki dönemde
çalışmalarını dünya üretim merkezine
dönüşen Asya - Pasifik bölgesine odak-
lamaya devam edeceği anlaşılıyor. Bu
bağlamda, AB özellikle ASEAN ülkeleri
ile ticari ilişkilerini geliştirmeye büyük
önem veriyor. Kaldı ki AB’nin Güney
Kore ile kapsamlı bir STA imzalaması,
Asya bölgesindeki diğer ülkelerin, Güney
Kore’ye karşı rekabet güçlerini kaybet-
me tehlikesine karşı AB ile kapsamlı
bir anlaşma imzalamaları için itici bir
güç oluşturuyor. Tüm bunlar bir yana,
Güney Kore ile STA müzakerelerinin
yürütüldüğü dönemde, yatırımların ko-
runması hususu AB’nin yetki alanında
henüz olmadığı için, Avrupa Komisyonu,
AB - Güney Kore STA’sını yatırımların
korunmasını kapsayacak şekilde revi-
ze edilebileceğini açıkladı. Öte yandan,
AB’nin Hindistan ile STAmüzakerelerini
yeniden canlandırmaya hazır olduğu da
belirtildi. Son olarak, Tayvan ve Hong
Kong ile de yatırım anlaşması için mü-
zakere başlatma imkânlarını değerlen-
direceği açıklandı.
AB, Asya-Pasifik ülkelerinin yanı
sıra, Afrika, Latin Amerika, Karayipler
ve komşu ülkeler ile ticaret ve yatırım
ilişkilerinin geliştirilmesine yönelik giri-
şimlere de önem veriyor. Afrika ile ilgili
olarak AB, 2014 yılında, toplam 27 ülke
ile üç bölgesel (Batı Afrika, Doğu Afrika
ve Güney Afrika) Ekonomik Ortaklık
Anlaşması’nı tamamlamış bulunuyor.
Avrupa Komisyonu bu anlaşmaların et-
kin bir şekilde uygulamaya geçirilmesi
ve bu kapsamda özellikle güçlü kurum-
lar ve mekanizmaların geliştirilmesi için
Afrika temsilcileri ile yakın bir iş birliği
içinde çalışmaya hazır olduğunu belirtti.
Bu anlaşmaların, Afrika ülkelerinde hu-
kukun üstünlüğünün ve iyi yönetişimin
geliştirilmesine yönelik reformlara da
katkı sağlayacağı düşünülüyor. Mevcut
anlaşmalar esasında daha çok mal ti-
caretini kapsadığından, Avrupa Komis-
yonu, ileri aşamada bu anlaşmaların
kapsamının hizmetlere ve yatırımlara
genişletilmesi hususunu değerlendiri-
lebileceğini açıkladı. AB ayrıca, Latin
Amerika ve Karayipler’de 33 ülkeden
26’sıyla tercihli ticaret anlaşması imza-
lamış bulunuyor. Önümüzdeki dönemde
ayrıca, AB açısından Mercosur ülkeleri
ile yürütülen STA müzakerelerinin yo-
ğunlaşması, Meksika ve Şili ile mevcut
STA’nın revize edilmesinin öncelik teşkil
etmesi söz konusu. Tüm bunların yanı
sıra, Avrupa Komisyonunun Avustralya
ve Yeni Zelanda ile STA müzakere etmek
için yetkili makamlardan onay istemesi
bekleniyor.
AB’nin yürüttüğü komşuluk politi-
kasına paralel olarak, Haziran 2014’te
Ukrayna, Moldova ve Gürcistan ile imza-
lanan Ortaklık Anlaşmalarının etkin bir
şekilde uygulanmasının yanı sıra Tunus
ve Fas ile yürütülen ticari anlaşma mü-
zakerelerinin tamamlanması Avrupa
Komisyonunun diğer öncelikleri arasın-
da yer alıyor. Son olarak, stratejik önem
taşıyan Rusya ile ticari ve ekonomik
ilişkilerin güçlendirilmesi de isteniyor.
Ancak bu hususun gerçekleştirilmesinin
Rusya’nın önümüzdeki dönemde iç ve
dış politika alanında atacağı adımlara
endeksli olacağı anlaşılıyor.
Türkiye ile Gümrük Birliği’nin
Güncellenmesi
Türkiye ile AB arasında Gümrük
Birliği’nin yürürlüğe girmesinden bu
yana, değişen küresel ekonomik or-
tam ile Gümrük Birliği’nde bazı tasarım
kusurlarının ortaya çıkması sonucun-
da, kapsamının hizmet, tarım ve kamu
alımları gibi alanlara genişletilmesi ve
günümüzdeki işleyişine ilişkin yaşanan
sorunların giderilmesi için Gümrük Bir-
liği’nin revize edilmesi yönünde karar
alındı. Mayıs 2015’te eski Ekonomi Ba-
kanı Nihat Zeybekci ve Avrupa Komis-
yonunun Ticaretten Sorumlu Üyesi Ce-
cilia Malmström tarafından açıklanan