69 / 100
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
67
A
B’nin ticaret ve yatırım politi-
kası kuşkusuz günümüzdeki en
iddialı ve en yoğun gündeme
sahip politika süreci olarak öne çıkı-
yor
1
. Geçtiğimiz son birkaç yıl içinde,
AB’nin ticaret politikası kapsamında,
hiç olmadığı kadar fazla ikili ve bölgesel
ticari anlaşma açısından girişimlerde
bulunuldu ve adımlar atıldı. Nitekimbu
süre zarfında tamamlananmüzakereler
ve imzalanan STA’lar ile AB’nin ticaret
alanının önemli ölçüde genişlediği göz-
lemleniyor. Şöyle ki, STA’lar ile 2006
yılı öncesinde AB ticaretinin yaklaşık
dörtte biri gerçekleştirilirken, günü-
müzde bu oran üçte bire yükseldi (Gra-
fik 1). Üstelik hâlihazırda yürütülen
müzakerelerin tamamlanması halinde,
bu oranın üçte ikiye kadar yükselmesi
bekleniyor.
Son zamanlarda AB ticaret politi-
kasının en büyük başarılarından birisi
olarak, Güney Kore ile 6 Ekim 2010 ta-
rihinde imzalanan ve 1 Temmuz 2011
tarihinde yürürlüğe giren STA kabul
ediliyor. Bu anlaşma, AB’nin şu ana ka-
dar yürürlükte olan en önemli ve en
kapsamlı ikili ticari anlaşması olma ni-
teliğini taşıyor. Söz konusu anlaşmanın
yürürlüğe girmesinden itibaren geçen
dokuz aylık süre zarfında, gümrük ver-
gilerinin kaldırılmasıyla AB şirketlerinin
350 milyon avro değerinde kazanç elde
ettikleri tespit edildi. Buna ek olarak,
2013 yılı itibarıyla, Güney Kore’ye karşı
ticaret açığı veren AB, bu anlaşmanın
yürürlüğe girmesiyle beraber, 15 yıl
sonra ilk defa Güney Kore ile ikili tica-
retinde ticaret fazlası kaydetmeye baş-
ladı. 2014 yılında, AB’nin Güney Kore ile
kaydettiği ticaret fazlası 4,4 milyar avro
değerine ulaşmış durumda.
AB’nin ticaret politikası kapsamında
atılan bir diğer önemli adım Kanada ile
Kapsamlı Ekonomik ve Ticari Anlaşma
(
Comprehensive Economic and Trade
Agreement
- CETA) müzakerelerinin Ey-
lül 2014’te tamamlanması. Söz konusu
anlaşmanın yürürlüğe girmesi için an-
laşma metninin her iki tarafın da yetkili
makamları tarafından onaylanması ge-
rekiyor. Bu anlaşma AB için Kanada gibi
gelişmiş bir ülke ile neredeyse tüm güm-
rük vergilerinin kaldırılması ve tarife
dışı engellerin azaltılmasını öngörerek
malların ve hizmetlerin ticaretinin yanı
sıra yatırım pazarlarına erişimin karşı-
lıklı olarak kolaylaştırılması imkânını
yaratıyor. Anlaşma ayrıca AB tarafından
ilk defa yatırımların korunması ile ilgili
bir bölüm eklenmesi açısından da önem-
li. Söz konusu anlaşmanın yürürlüğe
girmesi sonucunda sanayi ürünlerinde
uygulanan gümrük vergilerinin kaldı-
rılmasıyla beraber, AB’nin ihracatında
yılda yaklaşık 470 milyon avro değerin-
de tasarruf sağlanması
2
,
AB ve Kanada
arasındaki ticaretin yüzde 20 oranında
artması bekleniyor.
Geçtiğimiz yıllar içinde kaydedilen
bir diğer önemli gelişme de AB ile Gü-
neydoğu Asya Ülkeleri Birliği (
Associati-
on of Southeast Asian Nations
- ASEAN)
arasındaki ticaretin yaklaşık üçte birini
ve yatırımların yüzde 60’ını sağlayan
Singapur ile kapsamlı bir STA’nın parafe
edilmiş olması. Söz konusu anlaşma-
nın yürürlüğe girebilmesi için Singa-
pur yetkili makamlarının yanı sıra AB
Konseyi ile Avrupa Parlamentosunun
onayları bekleniyor. Son olarak AB, Ara-
lık 2015’te, Vietnam ile STA müzakere
sürecini tamamlamış bulunuyor.
Latin Amerika pazarına da erişmek
isteyen AB, Haziran 2012’de, Peru ve
Kolombiya ile çok taraflı bir STA imza-
70 60 50 40 30 20 10
2006 öncesi
Günümüzde
(tamamlanan STA’lar)
Yarın
(müzakere edilen STA’lar
dahil)
0
24,8
35,9
66,4
Kaynak:
Avrupa Komisyonu
Grafik 1: STA’lar ile gelişen AB Ticaret Politikası (yüzde)