Ü L K E L E R D O S Y A S I
70
19
65
Malta’da kayıtlı 165’ten fazla grostonluk gemisi olduğunu,
Malta’da kayıtlı gemilerin yurt dışında kayıtlı Türk gemileri-
nin yüzde 30’undan fazlasını oluşturduğunu da belirtelim
9
.
TÜRKİYE-MALTA SİYASİ İLİŞKİLERİ
Türkiye ile Malta arasındaki ilişkiler 16’ncı yüzyıla da-
yanıyor. Osmanlı İmparatorluğu’nun 1565 yılındaki Mal-
ta kuşatması, Malta tarihinde “Büyük Kuşatma” olarak anı-
lır. 1867 yılında Malta’yı ziyaret eden Osmanlı Sultanı Ab-
dülaziz, işte o kuşatmada şehit düşen Osmanlı askerleri için
bir şehitlik yapılmasını istemiş ve Malta’nın Marsa şehrin-
de bulunan Türk Şehitliği 1874’te tamamlanmış. 1. Dünya
Savaşı’nda Malta’ya esir olarak gönderilen askerlerin anısı-
na da aynı şehitlik tamir edilmiş
10
.
Eski bir tarihe dayanan ilişkiler, günümüzde olum-
lu bir seyir izliyor. Türkiye’nin ilk Valetta Büyükelçisi 8 Ekim
2009 tarihinde Malta Cumhurbaşkanı’na güven mektubunu
sunarak göreve başladı. Malta’nın İstanbul Başkonsolosluğu
ise 2009 yılı Mart ayında faaliyete geçti
11
. İki ülke arasındaki
üst düzey ziyaretlerin sayısının da son yıllarda artış gösterdi-
ği söylenebilir. Malta Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı
Tonio Borg, 6-7 Nisan 2009 tarihlerinde Medeniyetler İttifakı
2. Forumu’na katılmak üzere İstanbul’a gelirken, T.C. Devlet
Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek ise 12-13 Şubat
2010 tarihlerinde Malta’da düzenlenen İsrail-Filistin Barışı-
na Destek Toplantısına iştirak etmişti. Son olarak AB Baka-
nı ve Başmüzakereci Egemen Bağış, 12-14 Nisan 2012 tarih-
lerinde, Pozitif Gündem sürecine ve vize muafiyeti görüşme-
leri konusunda destek talep etmek üzere Malta’ya bir ziyaret
gerçekleştirdi. Halen Malta, Türkiye’nin AB üyeliğine destek
veren ülkeler arasında yer alıyor ve Maltalı yetkililer, AB üye-
si oldukları tarihten bu yana Türkiye’nin AB üyeliğine verdik-
leri desteği her fırsatta dile getiriyor. Bu anlamda, Malta’nın
Avrupa Komisyonu Üyesi olarak görev yapan Malta Dışişleri
Eski Bakanı Tonio Borg’un, AB Bakanı Egemen Bağış ile ger-
çekleştirdiği görüşmede,“Türkiye NATO üyesi ve Avrupa Kon-
seyi üyesi olacak kadar Avrupalı bir ülke ise AB üyesi olacak
kadar da Avrupalıdır”dediğini hatırlatalım
12
.
TÜRKİYE-MALTA TİCARİ İLİŞKİLERİ
Malta, 2011 yılında Türkiye’nin 33’üncü en büyük ih-
racat pazarıydı. 2011 yılında, Türkiye’den Malta’ya yapılan
mal ticareti bir önceki yıla göre yüzde 119 oranında arta-
rak 899 milyon dolar değerinde gerçekleşirken, Türkiye’nin
Malta’ya bu yılın Ocak-Ekim dönemindeki ihracatı ise 697
milyon dolar seviyesinde gerçekleşti
(Bkz. Tablo 1)
.
2011 yılı ihracatını ürün grupları bazında incelendiği-
mizde, 467 milyon dolarlık ihracatla petrol, petrol ürünleri
ve ilgili maddelerin en üst sırada yer aldığını görüyoruz. Aynı
incelemede ulaşım araçlarının 355 milyon dolarla ikinci, sa-
nayi makinelerininse 17 milyon dolarla üçüncü ürün grubu
olduğu izleniyor.
8
“Council Closes Excessive Deficit
Procedure For Malta”, 4 Aralık 2012,
uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/
ecofin/134024.pdf, ErişimTarihi: 10
Aralık 2012.
9
T.C. AB Bakanlığı,“Malta ileTürkiye
Arasında İkili Ekonomik ve Siyasi
İlişkilerin Geliştirilmesine İlişkin
Basın Açıklaması”, 12 Nisan 2012,
php?p=47524&l=1, ErişimTarihi: 10
Aralık 2012.
10
T.C. Dışişleri BakanlığıValetta
Büyükelçiliği,Tarihçe,
.
be.mfa.gov.tr/MissionChiefHistory.
aspx, ErişimTarihi: 10 Aralık 2012.
11
T.C. Dışişleri BakanlığıValetta
Büyükelçiliği, Malta Bilgi Notu, http://
valetta.be.mfa.gov.tr/ShowInfoNotes.
aspx?ID=130693, ErişimTarihi: 10
Aralık 2012.
12
Times of Malta, Matthew Xuereb,
“Malta SupportsTurkey’s Bid For
EU Membership”,13 Nisan 2012,
/
articles/view/20120413/local/
Malta-supports-Turkey-s-bid-for-EU-
membership.415271, ErişimTarihi:10
Aralık 2012.
Tablo 1: Türkiye- Malta Dış Ticaret Verileri (bin dolar)
Yıl
İhracat
İthalat
2006
226.760
20.318
2007
620.669
98.860
2008
956.354
167.972
2009
664.109
135.163
2010
410.433
196.156
2011
899.715
324.158
2012*
697.130
207.499
Kaynak:
TÜİK
* 2012 yılı Ocak-Ekim dönemi