Page 66 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi - Aralık 2012

Ü L K E L E R D O S Y A S I 66
1965
Malta’ya Genel Bakış
Başkent Valetta
Yüzölçümü 316 km2
Nüfus 417 bin 617 (2012 verileri)
Resmi Diller Maltaca, İngilizce
Para Birimi Avro
GSYH 16 milyar avro (2011 verisi)
Kişi Başına Milli Gelir 21 bin 028 dolar
Yönetim Biçimi Parlamenter Demokrasi
Cumhurbaşkanı Dr. George Abela
Başbakan Dr. Lawrence Gonzi
Dışişleri Bakanı Dr. Francis Zammit Dimech
verdiğini görüyoruz. 1530-1798 yılları arasında Sen Jan
Şövalyeleri’nin egemenliğinde kalan Malta, bu dönemde al-
tın çağını yaşadı ve 17 ile 18’inci yüzyıllarda Avrupa’nın kül-
türel tarihinde büyük rol oynadı. 1798 yılında Mısır seferine
çıkan Napolyon Bonapart, Malta’yı Sen Jan Şövalyeleri’nden
alsa da Fransız egemenliği oldukça kısa sürdü ve ayakla-
nan Malta halkının yardımına koşan İngilizler, 1800 yılın-
da Malta’yı Fransız egemenliğinden kurtardı ve 1814’te
de kendi egemenlik alanına dâhil etti. Malta, İngiltere’nin
Akdeniz’deki stratejik kalesi ve doğuya doğru süren yayılma
harekâtında önemli bir atlama taşıydı. 1. Dünya Savaşı’nda,
benzer bir görev üstlenen, önemli bir tedarik merkezi ve ya-
ralıların iyileştirilmesi için üs olarak kullanılan Malta, 2. Dün-
ya Savaşı’nda ise Akdeniz’deki savaş sahnesinde kilit rol oy-
MALTA’NIN TARİHİ
Antik çağlardan, MÖ 5200’den bu yana yerleşime
konu olan Malta, asırlar boyunca farklı kültürlerin erime
potası oldu. Adalara MÖ 750’de yerleşen ve ticaretle uğra-
şan Fenikelilerin, Malta’yı oluşturan adacıklardan en büyü-
ğü olan Malta’ya “barınak” anlamına gelen “ Maleth” ismini
verdiğini ve burayı ticaret rotaları arasında bir durak olarak
kullandığını biliyoruz. Fenikelilerin ardından MÖ 480 civa-
rında, adayı Kartacalılar ele geçirdi ve yaklaşık iki buçuk asır
Malta’ya egemen oldu. MÖ 218 yılındaki 2. Pön Savaşı’nın ar-
dından da bu kez, Malta’da Romalıların söz sahibi olduğunu
görüyoruz. MS 4 yüzyılın sonunda, Roma İmparatorluğu’nun
Batı Roma ve Doğu Roma (Bizans) olarak ikiye ayrılmasın-
dan sonra, 375 yıl boyunca Doğu Roma’nın hâkimiyet ala-
nında kalan Malta, 870 yılında bu kez Kuzey Afrika’dan gelen
Berberilerin istilasına uğradı. Bu son istila o kadar etkiliydi ki
Berberilerin Malta’nın dil ve kültüründe bıraktığı Arap etkisi-
ni halen hissedebilirsiniz. 1090 yılında, Sicilya’yı ele geçiren
Normanların ilerlemesiyle Malta’daki Arap egemenliği sona
erdi ve adalar, Ortaçağ boyunca birçok Avrupa krallığı ve du-
kalığı arasında el değiştirdi.
İspanya’nın, 1479 yılında Aragon Kralı Ferdinand ve
Kastilya Kraliçesi Isabella’nın evliliği ile birleşmesinin ardın-
dan, Kutsal Roma İmparatoru 5. Şarl zamanında Malta, İs-
panya İmparatorluğu’nun egemenliği altına girdi. 1522 yı-
lında ise İmparator 5. Şarl’ın, Malta’yı bu kez, Osmanlıla-
rın ele geçirdiği Rodos’tan ayrılan Sen Jan Şövalyeleri’ne