Page 13 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi

13

AVRUPA KOMİSYONU’NUN

ÜYE ÜLKE PARLAMENTOLARINDAN

SARI KART GÖREN GİRİŞİMİ

Avrupa Komisyonu, sınır ötesi (

Cross-border

) işlerde ça-

lıştırılan işçilere ilişkin olarak, ayrıntılarıyla açıkladığımız ve

ABİDA’nın 352’nci Maddesi’ne dayanarak hazırladığı bir Tü-

zük tasarısını

5

, Yetki İkamesi ilkesine aykırı olduğu gerekçe-

siyle, 12 üye ülkenin karşı çıkması ve bu ülkelerin oylarının

(19 oy), “Y

etki İkamesi ve Orantılılık İlkelerinin Uygulanması-

na Dair (2 No.lu) Protokol

”de öngörülen, ulusal parlamento-

ların toplam oylarının üçte birine ulaşması karşısında, 11 Ey-

lül 2012 tarihinde geri çekti. Tasarıya karşı çıkan ülkeler Fin-

landiya, İsveç, Danimarka, Portekiz, Fransa, İngiltere, Hol-

landa, Belçika, Polonya, Lüksemburg, Letonya ve Malta olur-

ken, Lizbon Antlaşması’nın yürürlüğe girdiği 2009 yılından

bu yana üye ülke parlamentoları ilk kez “

Sarı Kart

” uygula-

masını devreye sokarak Komisyon’un yetkilerini aştığına ka-

rar vermiş oldu.

Komisyon’un bu girişiminin temel amacı, uzun süredir

AB’de gündemde olan ve AB Adalet Divanı’nın vermiş olduğu

çeşitli kararlarla da tartışmalı hale gelen, sınır ötesi (aşan) iş-

lerde AB’de yerleşme ve hizmetlerin serbest dolaşımı öz-

gürlüğü ile işçilerin grev dâhil toplu iş sözleşmeleri ve ey-

lem yapma haklarının uygulanması arasında bir denge kur-

mak ve işçi-işveren ihtilaflarında eşitlik ilkesine dayalı alter-

natif çözüm mekanizmaları oluşturulmasını sağlamaktı

6

. Bi-

lindiği üzere yerleşme hakkı ve hizmetlerin serbest dolaşımı

ile işçilerin serbest dolaşımı, AB’nin kuruluş felsefesinde yer

alan dört temel özgürlükten ikisini oluşturmaktadır ve biri-

nin diğerine üstünlüğü bulunmamaktadır. Ancak sınır ötesi

faaliyetlerde, ikisi arasında çatışma doğabilmektedir. Bura-

dan kaynaklanabilecek sorunları çözmek amacıyla konu, ilk

kez 1999 yılında çıkarılan Hizmetlerin Serbest Edimi Çerçeve-

sinde İşçilerin Sınır Ötesi Faaliyetlerde Çalıştırılması Hakkın-

da 96/71 Sayılı Yönerge ile düzenlenmiştir

7

. Bu amaçla, Yö-

nerge ile AB ülkeleri arasında sınır ötesi işlerde geçici olarak

çalışan işçiler için toplu iş sözleşmelerinde ve istihdam şart-

larında ev sahibi (işin yapıldığı) ülkenin, uygulanmasını te-

minat altına almasının zorunlu olduğu asgari kural ve stan-

dartlar getirilmiştir. Ancak üye ülkelerin işçi haklarına ilişkin

mevzuatlarının yine de farklılık göstermesi karşısında, özel-

likle grev ve toplu iş görüşmeleri/eylemleri yapma hakları-

nın kullanılmasının gündeme gelmesiyle birlikte, bu haklar

ve hizmetlerin serbest dolaşımı başta olmak üzere ekonomik

özgürlükler arasında öncelik ya da denge sorunu ortaya çık-

mıştır. Konu, çeşitli vesilelerle AB Adalet Divanı’nın da önü-

ne gelmiştir. Örneğin

Viking-Line

olayında

8

Finlandiyalı ge-

micilik şirketi Viking-Line, gemilerinden birisinin tabiyetini,

daha düşük ücret ve iş hukuku standartlarından yararlanmak

amacıyla Finlandiya’dan Estonya’ya almıştır. Bunun üzerine

Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu, kendisine bağ-

lı sendikalara bir genelge göndererek,

Viking-Line

ile yapıla-

cak toplu iş görüşme ve müzakerelerinin ancak Şirketin mer-

kezinin bulunduğu ülkede (Finlandiya) ve dolayısıyla o ülke-

nin hukukuna göre yapılmasının temin edilmesini istemiş-

tir. Finlandiya Denizadamları Birliği de, Şirketten, Finlandi-

ya iş hukukuna uygun hareket etmesi ve işçileri işten çıkar-

maması konusunda bir taahhütte bulunmasını istemiştir.

Bunun üzerine

Viking-Line

, AB hukukunu göre sahip oldu-

ğu yerleşme hakkı ve hizmetlerin serbest dolaşımı özgürlü-

ğünün kısıtlandığı iddiasıyla dava açmış ve sorun daha sonra

Adalet Divanı’nın önüne gelmiştir. Divan öncelikle, grev hak-

5

Bkz. Dipnot 1

6

Explanatory MemorandumTo

The Proposal (2012) 130 final

7

Directive 96/71, Concerning

The Posting OfWorkersinThe

Framework OfThe Provision Of

Services, OJ L 018, 21.01.1997.

8

Viking-Line Case C-438/05

Page 13 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi - Aralık 2012