Avrupa Eğitim ve Kültür Yürütme Ajansı'nın gençlerin uygun fiyatlı ve kaliteli konuta erişimi konulu raporuna ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

GENÇLERİN UYGUN FİYATLI VE KALİTELİ KONUTA ERİŞİMİ

Deniz Bal, İKV Uzman Yardımcısı

Avrupa Eğitim ve Kültür Yürütme Ajansı (European Education and Culture Executive Agency) tarafından 26 Mart 2026 tarihinde Gençlerin Uygun Fiyatlı ve Kaliteli Konuta Erişimi (Youth access to affordable and quality housing) başlıklı bir rapor yayımlandı.[1] Rapor, 34 Avrupa ülkesindeki politikaları ve gençlerin karşılaştığı barınma krizini değerlendiriyor. Avrupa Sosyal Haklar Sütunu kapsamında temel bir hak olarak ele alınan konuta erişimin, özellikle kısıtlı imkânlara sahip gençler için kritik bir sorun hâline geldiği ifade ediliyor. Aralık 2025’te başlatılan “İlk Avrupa Uygun Fiyatlı Konut Planı” çerçevesinde hazırlanan rapor, gençlerin barınma ihtiyaçlarını karşılama hedefiyle politika yapıcıların somut adımlar atması için kapsamlı bir veri seti ortaya koyuyor.

2024 yılı verilerine göre, AB’deki gençler barınma konusunda genel nüfusa kıyasla ciddi dezavantajlarla karşı karşıya. 15-29 yaş arası gençlerin %27’si aşırı kalabalık evlerde yaşarken (yoksulluk riski taşıyanlarda bu oran %42’ye çıkıyor) ve %7’si şiddetli barınma yoksunluğu çekerken; her iki oran da genel nüfus ortalamasının oldukça üzerinde. Ayrıca, 20-29 yaş aralığındaki her 10 gençten en az biri, gelirinin %40’ından fazlasını konut masraflarına ayırmak zorunda kalarak kabul edilen ideal sınırları aşan ağır bir maliyet yükü altında yaşıyor.

Şekil 1: Gençlere Yönelik Konut Politikaları, 2025

Kaynak: Youth Wiki.

Şekil 2: Gençlere Yönelik Konutlarda Kalite Standartları, 2025

Kaynak: Youth Wiki.

Şekil 3: Gençlerin Barınma Durumunun İzlenmesi, 2025

Kaynak: Youth Wiki.

Ulusal Önlemler:

1. Sosyal konut yatırımlarının artırılması,
2. Gençlerin kira ödeme gücüne yönelik destek,
3. Hareketli öğrencilerin (mobile students) konut piyasasında yön bulmalarına imkân tanımak.

AB Düzeyinde Önlemler:

1. Gençlik alanındaki ulusal yetkililerin temsilcilerinden oluşan kalıcı bir barınma ağı oluşturulması,
2. Ortak göstergelerin geliştirilmesi,
3. Araştırma ve analiz çalışmalarının desteklenmesi,
4. Gençler tarafından gençlik konutları alanında önerilen yenilikçi çözümler,
5. Avrupa Gençlik Konutları Gözlemevi kurulması.