Küresel belirsizliklerin derinleştiği bir dönemde Avrupa kamuoyu eğilimlerinin detaylı analizini sunan Güz 2025 anketine ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AVRUPA PARLAMENTOSU GÜZ 2025 ANKETİ VE AVRUPA KAMUOYU EĞİLİMLERİ

Hatice Zeynep Şen, İKV Uzman Yardımcısı

Avrupa Parlamentosu tarafından 6-30 Kasım 2025 tarihlerinde 27 üye ülkede gerçekleştirilen Güz 2025 anketi, Şubat 2026’da yayımlandı.[1] Anket küresel belirsizliklerin derinleştiği bir dönemde Avrupa kamuoyunun nabzını detaylı şekilde tutmayı amaçlıyor. Yaklaşık 26.500 kişinin katılımıyla düzenlenen çalışma, vatandaşların sadece mevcut tehditlere bakışını değil, aynı zamanda AB’nin gelecekteki stratejik konumuna dair beklentilerini de kapsamlı bir şekilde ortaya koyuyor. Anketin temel bulguları, vatandaşların “daha iddialı ve birleşik bir Birlik” talebinin savunma ve ekonomi ekseninde yoğunlaştığını gösteriyor.

Stratejik Birlik ve Koruyucu Aktör Arayışı

AB genelinde vatandaşların çok büyük bir bölümü (%89), küresel zorluklar karşısında Üye Devletlerin daha fazla birlik içinde hareket etmesi gerektiğine inanıyor. Bu beklentiye paralel olarak katılımcıların %86’sı AB’nin uluslararası arenada daha güçlü bir sese ve etkin bir temsile sahip olmasını destekliyor. Bir diğer önemli sonuç ise vatandaşların %66’sı gibi önemli bir kesiminin, AB’nin kendilerini küresel krizlere ve güvenlik risklerine karşı korumada daha etkili bir rol üstlenmesini istemesi olarak öne çıkıyor. Genel olarak sonuçlar, Avrupa kamuoyunun içe kapalı bir yapıdan ziyade, küresel krizlerde ağırlığını koyan ve bu krizler ile güvenlik risklerine karşı vatandaşlarını savunan “koruyucu bir Birlik” (An EU that protects) beklentisini açıkça ortaya koyuyor.

Güvenlik Algısı ve Savunmanın Stratejik Önceliği

Sonuçlar Avrupa genelinde güvenlik kaygılarının hem fiziksel hem de dijital tehditler üzerinden şekillendiğini gösteriyor. Vatandaşların %72’si AB sınırlarına yakın bölgelerdeki aktif çatışma ve savaşlardan “yüksek düzeyde endişe” duyarken, bu korkuyu %67 ile terörizm ve %66 ile dış kaynaklı siber saldırılar izliyor. Güvenliğe dair bu kolektif kaygı, AB’nin stratejik önceliklerini de doğrudan etkiliyor. Nitekim vatandaşların %40’ı, AB’nin dünyadaki konumunu güçlendirmek için en kritik alanın “savunma ve güvenlik” olduğunu belirtiyor. Bu oran, savunmayı, ekonomik rekabetçilik (%32) ve enerji bağımsızlığının (%29) önüne geçirerek stratejik ajandanın en üst sırasına yerleştiriyor.

Ekonomik Kaygılar ve Kurumsal Beklentiler

Güvenlik odaklı gündeme rağmen, gündelik hayatın ekonomik zorlukları da vatandaşların AP düzeyindeki beklentilerinde ağırlığını korumaya devam ediyor. AP’nin odaklanması gereken alanlar sorulduğunda, enflasyon ve yaşam maliyetiyle mücadele %41 ile ilk sırada yer alırken bunu, ekonomi ve istihdam yaratma %35 ile savunma ve güvenlik ise %34 ile birbirine çok yakın oranlarla takip ediyor. Bu veriler, Avrupa kamuoyunun “güvenlik” ve “refah” arasında bir seçim yapmaktan ziyade, her iki alanın da eş zamanlı olarak güçlendirilmesini beklediğine işaret ediyor. Değerler bazında bakıldığında ise barışın %52 oranı ile en öncelikli değer olarak görülmesi, savunma harcamalarına verilen desteğin nihai hedefinin istikrarı korumak olduğunu da teyit ediyor.

Dijital Tehditler ve Gelecek Projeksiyonu

Fiziksel tehditlerin yanı sıra dijital alanın güvenliği de toplumda ciddi bir karşılık buluyor. Dezenformasyon (%69), yapay zekâ tarafından üretilen yanıltıcı içerikler (%68) ve kişisel verilerin korunması (%68) gibi konular, vatandaşlarda en az geleneksel güvenlik riskleri kadar endişe yaratıyor. Bu tabloya rağmen, AB üyeliğine verilen desteğin %62’ye yükselmiş olması da dikkat çekiyor. Özellikle genç nesil (15-30 yaş), dünyanın genel gidişatına dair karamsarlığa sahip olsa da AB’nin geleceği konusunda %65 gibi yüksek bir iyimserlik oranı sergileyerek Avrupa projesinin en dinamik destekçisi olmaya devam ediyor.

Sonuçlar genel olarak, Avrupa vatandaşlarının AB’den “stratejik bir kalkan” olma beklentisinin arttığını ortaya koyuyor. Güvenlik, ekonomi ve dijital egemenlik alanlarında daha fazla entegrasyon ve birlik ortak taleplerin en üst sıralarında yer alıyor. Toplumsal iyimserliğin özellikle gençlerde yoğunlaşması ise AB'nin önümüzdeki dönemde hayata geçireceği ortak savunma ve teknoloji projeleri için gerekli olan siyasi ve toplumsal meşruiyet zemininin güçlendiğine işaret ediyor.