25 yıl süren müzakerelerin ardından AB ve Mercosur, 17 Ocak 2026 tarihinde Paraguay’da 700 milyondan fazla insanı kapsayan bir STA’ya imza atmıştı. Arjantin ve Paraguay’ın onay sürecini tamamladığı STA bir ortaklık anlaşması (siyasal ve ticari sütun) ve bir de geçici anlaşmadan (yalnızca ticari sütun) oluşuyor. STA’nın AB mallarının %91’inden fazlası üzerindeki gümrük vergilerini kaldırması ve Mercosur’un birçok sektördeki %35’e varan gümrük vergilerini de tedrici olarak indirmesi öngörülüyor. Anlaşmanın hizmet ve imalat sektöründeki yatırımlara yeni imkânlar tanıması ve şirketlerin kamu ihalelerine katılımını kolaylaştırması da amaçlanıyor. Ayrıca, finansal hizmetler, telekomünikasyon ve taşımacılık dâhil olmak üzere hizmet ticaretini de geliştirmesi planlanıyor.

Mercosur Anlaşması AB içinde özellikle tarım kesiminin itirazlarına yol açmış ve Brezilya ve Arjantin gibi ülkelerin tarım ürünlerindeki hâkim pozisyonu rekabetçilik açısından kaygı doğurmuştu. İKV Başkanı Ayhan Zeytinoğlu bu konuda bir açıklamada bulundu:

“Brezilya ve Arjantin gibi Mercosur ülkeleri et, tavuk ve soya gibi ürünlerde oldukça rekabetçi bir yapıya sahip. Bu rekabetçilik Güney Amerika’da çiftçilerin işçilik ücretlerinin daha düşük olması, Güney Amerika’daki çiftliklerin daha geniş olması ve Avrupa’daki sıkı sağlık ve çevre düzenlemelerinden kaynaklanıyor. Bu tehlikeye karşı AB, tarım ve gıda ürünleri ithalatında kendi pazarına sınırlı bir erişim imkânı tanıyor. Özellikle sığır eti, kümes hayvanları ve şeker gibi hassas ürünlerde AB pazarına erişim kademeli olarak uygulanacak ve kotalar aracılığıyla sınırlandırılacak.

Kotalara ek olarak, AB Konseyi, 5 Mart 2026 tarihinde, Mercosur STA’sının AB’deki çiftçilere verebileceği zarara karşı koruma getirme amacıyla hazırlanan yeni tüzüğü onayladı. Birlik, söz konusu düzenlemenin hızlı şekilde hayata geçmesini sağlayarak üreticileri ani piyasa şoklarına ve ithalat artışlarına karşı korumayı amaçlıyor. Tüzük ile hassas ürünler için soruşturma başlatılmasını öngören bir eşik belirleniyor. Buna göre AB, ithalat miktarı son üç yılın ortalamasının %5 oranında üzerine çıktığı takdirde soruşturma imkânı sağlıyor. Soruşturmalar dört ay içinde tamamlanacak ve 21 gün içinde geçici önlemler uygulanacak. Komisyon hassas ürünlerin ithalatını izleyecek ve piyasa gelişmeleri hakkında düzenli raporlar yayımlayacak”.

Konuyla ilgili İKV bilgi notuna buradan ulaşabilirsiniz.