Avrupa’nın dijital egemenliğini güçlendirmeyi amaçlayan EURO-3C projesi ve federatif bulut ile yapay zekâ altyapısına yönelik girişimlere ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

EURO-3C PROJESİ VE BULUT VE YAPAY ZEKÂ ALTYAPISI

Bared Çil, İKV Uzmanı 

AB, dijital altyapı alanında stratejik bağımlılıklarını azaltmak ve teknolojik egemenliğini güçlendirmek amacıyla yeni bir girişim başlattı. Barselona’da düzenlenen Mobile World Congress kapsamında tanıtılan EURO-3C projesi, Avrupa’da bulut bilişim, uç bilişim (edge computing) ve yapay zekâ kapasitesini entegre eden federatif bir altyapı kurmayı hedefliyor. Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen ve telekomünikasyon şirketi Telefónica liderliğinde yürütülen proje, Avrupa’nın dijital ekosisteminde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilmekte.

EURO-3C girişimi, telekom operatörleri, teknoloji şirketleri, araştırma kuruluşları, girişimler ve KOBİ’ler dâhil olmak üzere 70’ten fazla Avrupa kuruluşunu bir araya getiren geniş bir konsorsiyum tarafından yürütülmekte. Proje kapsamında amaç, Avrupa genelinde mevcut ulusal altyapıların birbirine bağlanmasıyla sınır ötesi bir dijital altyapı ağı oluşturulması. Böylece tek bir merkezi bulut sağlayıcısı kurmak yerine farklı ülkelerdeki bulut altyapıları federatif bir model altında birbirine entegre edilecek. Bu yaklaşımın, Avrupa’nın mevcut teknolojik kapasitesini daha etkili kullanmasına olanak sağlaması beklenmekte.

Yaklaşık 75 milyon avro bütçeye sahip olan proje, AB’nin Horizon Europe Programı tarafından destekleniyor. Geliştirilecek telco-edge-cloud mimarisi, yüksek performanslı ve güvenli dijital hizmetlerin Avrupa içindeki altyapılar üzerinden sunulmasını amaçlıyor. Bu doğrultuda özellikle otomotiv, enerji, ulaşım, kamu hizmetleri ve e-sağlık gibi stratejik sektörlerin öncelikli kullanım alanları arasında yer alması öngörülüyor. Projenin aynı zamanda yapay zekâ tabanlı otomasyon ve otonom karar mekanizmalarına sahip “Agentic AI” sistemlerinin geliştirilmesine de zemin hazırlaması bekleniyor.

Girişim, Avrupa’nın ABD ve Çin merkezli büyük teknoloji sağlayıcılarına olan bağımlılığına ilişkin tartışmaların yoğunlaştığı bir döneme gündeme geldi. Son yıllarda yaşanan bulut hizmeti kesintileri ve veri altyapısına ilişkin güvenlik endişeleri, Avrupa’da dijital egemenlik kavramını politika gündeminin üst sıralarına taşıdı. Bu bağlamda EURO-3C projesi, Avrupa’nın kritik dijital altyapılarda kendi teknolojik kapasitesini geliştirme ve dijital ekonomide daha rekabetçi bir konum elde etme hedefinin somut bir adımı olarak değerlendiriliyor.

Genel olarak değerlendirildiğinde, EURO-3C girişimi Avrupa’nın dijital egemenlik stratejisinin önemli bir bileşenini oluşturuyor. Federatif altyapı yaklaşımı sayesinde hem Avrupa’daki teknolojik kapasitenin ölçeklendirilmesi hem de güvenli ve sınır ötesi dijital hizmetlerin geliştirilmesi hedefleniyor. Projenin başarısı ise büyük ölçüde Avrupa’daki operatörler, teknoloji şirketleri ve kamu kurumları arasındaki iş birliğinin ne ölçüde sürdürülebilir olacağına ve geliştirilen altyapının gerçek ekonomik ve endüstriyel uygulamalara ne ölçüde entegre edilebileceğine bağlı olacak.