AB vatandaşlarının savunma ve uzay politikalarına yönelik algılarını ortaya koyan Eurobarometre anket sonuçlarına ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

SAVUNMA VE UZAY ALANINDA AB ANKETİ

Hatice Zeynep Şen, İKV Uzman Yardımcısı

Münih Güvenlik Konferansı öncesinde gerçekleştirilen, Savunma ve Uzay Alanında AB başlıklı anket, Şubat 2026’da yayımlandı.[1] 5-12 Ocak 2026 tarihlerinde AB’nin 27 üye ülkesinde yaklaşık 27 bin kişiyle çevrim içi görüşme yöntemiyle gerçekleştirilen anket, AB vatandaşlarının mevcut uluslararası güvenlik ortamına ilişkin tehdit algısını, AB’nin savunma kapasitesine duyulan güveni, savunma yatırımlarına desteği ve AB uzay programlarına yönelik değerlendirmelerini ortaya koyuyor.

Tehdit Algısı

AB genelinde vatandaşların %68’i ülkelerinin mevcut uluslararası ortamda tehdit altında olduğunu düşünüyor. En yüksek tehdit algısı %80 ile Fransa’da görülürken, bunu %77 ile Hollanda ve Danimarka, %75 ile GKRY ve Almanya izliyor. En düşük oranlar ise Slovenya (%50), Hırvatistan (%51) ve Çek Cumhuriyeti’nde (%52) kaydediliyor. Buna karşılık vatandaşların yalnızca %42’si kişisel güvenliğinin risk altında olduğunu düşünüyor ancak %50’si bu görüşe katılmıyor. Ülkeye yönelik tehdit algısı ile kişisel güvenlik algısı arasında 26 puanlık fark bulunuyor. Bu durum, güvenlik kaygılarının daha çok jeopolitik ve kolektif düzeyde algılandığını gösteriyor.

Cinsiyet ve yaş grupları arasında ise benzer oranlar gözlemleniyor. Erkeklerin %65’i, kadınların ise %70’i tehdit algısına katılırken, 55 yaş üzerindekilerde oran %66, 15-24 yaş grubunda ise %71 olarak kaydediliyor.

AB’nin Güvenlik ve Savunma Kapasitesine Güven

AB vatandaşlarının %52’si AB’nin güvenlik ve savunmayı güçlendirme kapasitesine güvendiğini ifade ediyor. Bu oranın %12’si “tam güven”, %40’ı ise “güvenme eğilimi” şeklinde yanıt veriyor. Buna karşılık %43’lük kesim AB’ye bu alanda güvenmediğini belirtiyor. Güven düzeyi üye ülkeler arasında önemli farklılık gösteriyor. En yüksek güven oranları %76 ile Lüksemburg, %74 ile Portekiz, %73 ile GKRY ve %71 ile Litvanya’da kaydediliyor. En düşük güven oranları ise %40 ile Fransa ve Yunanistan’da görülüyor. Almanya (%47) ve İtalya (%47) ise %50’nin altında kalan büyük üye ülkeler arasında yer alıyor.

Dikkat çekici bir bulgu olarak, tehdit algısı ile AB’ye duyulan güven arasında doğrudan bir korelasyon bulunmuyor. Örneğin Fransa, %80 ile en yüksek tehdit algısına sahip ülke olmasına rağmen AB’ye güven oranı %40 seviyesinde kalıyor. Gençler arasındaki güven ise daha yüksek seyrediyor. 15-24 yaş grubunda %61 olan güven oranı, 55 yaş ve üzeri grupta %49’a düşüyor.

Savunma Yatırımları

AB düzeyindeki savunma yatırımlarına ilişkin olarak katılımcıların %32’si AB’nin savunma ve güvenliğe yeterince yatırım yapmadığını düşünüyor, %14’ü fazla yatırım yapıldığını, %42’si ise mevcut seviyenin uygun olduğunu belirtiyor. Ulusal düzeydeki harcamalara ilişkin görüşler de benzer dağılım gösteriyor. Katılımcıların %34’ü yatırımlara ilişkin “yetersiz”, %17’si “fazla”, %39’u ise “uygun” değerlendirmesinde bulunuyor. Yaş gruplarına göre, 15-24 yaş grubunda AB’nin daha fazla yatırım yapması gerektiğini düşünenlerin oranı %27 iken, 55 yaş üzeri grupta bu oran %35’e çıkıyor. Ülkesinin güvenliğinin tehdit altında olduğunu düşünenler arasında AB’nin yetersiz yatırım yaptığı görüşü %38 iken, tehdit algısı olmayanlarda bu oran %21.

Ülke bazında farklılıklar dikkat çekiyor. Slovakya’da %23, İsveç, Çek Cumhuriyeti, Lüksemburg ve Avusturya’da %24 oranında katılımcı, AB’nin savunmaya yeterince yatırım yapmadığını düşünüyor. Buna karşılık Fransa’da bu oran %43, İrlanda’da %38, Litvanya, Polonya ve Finlandiya’da %37 olarak kaydediliyor. Avusturya hariç tüm üye ülkelerde, AB’nin savunmaya yetersiz yatırım yaptığını düşünenlerin oranı, fazla yatırım yapıldığını düşünenlerden daha yüksek. Avusturya’da %24 “yetersiz”, %25 “fazla” yanıtı veriyor. Genel çerçevede ise katılımcıların %74’ü AB’nin mevcut savunma yatırım düzeyini onaylıyor veya artırılması gerektiğini düşünüyor.

Uzay Politikası ve Öncelikler

Güvenlik ve savunma, AB uzay politikasında katılımcıların %34’ü tarafından en önemli öncelik olarak belirtiliyor. Birleşik yanıtlar dikkate alındığında ise %53’lük kesim uzay politikasında güvenlik ve savunmayı temel öncelik olarak görüyor. Bunu %36 ile çevre ve iklim, %20 ile rekabetçilik ve sanayi büyümesi, %10 ile güvenli ulaşım ve mobilite izliyor. AB uzay programlarının ekonomik etkisine ilişkin olarak katılımcıların %45’i programların Avrupa ekonomisi üzerinde önemli etkisi olduğunu düşünüyor. Günlük yaşam üzerindeki etkisinin önemli olduğunu düşünenlerin oranı ise %42 olarak kaydediliyor. Ekonomik etki algısı üye ülkeler arasında %63 ile GKRY’de en yüksek, %26 ile İsveç’te en düşük seviyede kaydediliyor. Gençler ve çalışan kesim, uzay programlarının ekonomik etkisini daha fazla kabul ediyor.

Anket bulguları, AB vatandaşlarının önemli bir bölümünün ülkelerinin mevcut güvenlik ortamında tehdit altında olduğunu düşündüğünü ve güvenlik ile savunmayı AB politikalarının öncelikli alanları arasında gördüğünü ortaya koyuyor. Tehdit algısı yüksek olmakla birlikte, kişisel güvenlik kaygısının daha sınırlı kaldığı gözlemleniyor. AB’nin savunma kapasitesine duyulan güven, çoğunlukta olmasa da üye ülkeler arasında belirgin farklılıklar gösteriyor. Uzay politikası ise güvenlik, ekonomi ve rekabetçilik boyutlarıyla savunma gündemiyle bağlantılı stratejik bir alan olarak öne çıkıyor.