Avrupa Komisyonunun AB Doğu bölgeleri için yeni stratejisine ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

KOMİSYONDAN AB DOĞU BÖLGELERİ İÇİN YENİ STRATEJİ

Deniz Bal, İKV Uzman Yardımcısı

Avrupa Komisyonu Rusya, Belarus ve Ukrayna sınırında yer alan AB doğu bölgelerine desteği artırmak için kapsamlı bir strateji açıkladı.[1] Bu strateji Rusya’nın Ukrayna işgalinin karşısında AB dayanışmasının yanında AB’nin güvenliği, rekabetçiliği ve gelecek istikrarına yatırım olarak da düşünülüyor. Özellikle 9 üye ülkenin (Finlandiya, Estonya, Letonya, Litvanya, Polonya, Slovakya, Macaristan, Romanya ve Bulgaristan) belirli bölgeleri hibrit savaş, göçün silah hâline getirilmesi, ekonomi ve ticaretin bozulması ve ekonomik düşüşten zarar görüyor.

Savaşın başından beri AB, bu bölgelere altyapıların iyileştirilmesi, ekonomik dayanıklılığın artırılması, savunma kapasitelerinin geliştirilmesi, enerji ve bağlantısallık sorunlarına dikkat çekilmesi ve iş fırsatlarının desteklenmesi için siyasi, teknik ve finansal destek vermeye devam ediyor. Ticaret, AB-Ukrayna Dayanışma Yolları (EU-Ukraine Solidarity Lanes) aracılığıyla desteklense de savaş, ekonomik ve güvenlik koşullarını olumsuz etkilemeye devam ettiği için daha fazla AB desteğine ihtiyaç duyuluyor.

Komisyonun açıkladığı yeni stratejide beş öncelik alan ve gerekli eylemler sıralanıyor:

Güvenlik ve dayanıklılık

• Doğu Kanadı Gözlemi (Eastern Flank Watch), Avrupa İHA Savunma girişimi (the European Drone Defence initiative), Avrupa Hava Kalkanı (the European Air Shield) ve Avrupa Uzay Kalkanı’nın (the European Space Shield) geliştirilmesi.
• Sınır ötesi dayanıklılık kümeleri arasında iş birliğinin teşvik edilmesi ve hazırlık düzeyini güçlendirmek için uygulayıcılardan oluşan bir ağ kurulması.

Büyüme ve bölgesel refah

• Avrupa Yatırım Bankası ile iş birliği dâhil olmak üzere finansmana erişimin kolaylaştırılması; ayrıca analiz çalışmaları ve teknik destek konusunda Dünya Bankası ile ortaklık kurulması.

Yerel güçlü yönlerden yararlanılması

• Baltık ülkelerinin Avrupa elektrik şebekeleriyle entegrasyonunun önceliklendirilmesi ve Nordik-Baltık Hidrojen Koridoru (Nordic-Baltic Hydrogen Corridor) gibi sınır ötesi hidrojen altyapısının geliştirilmesi.
• Endüstriyel simbiyoz vadileri (industrial symbiosis valleys) ve bölgesel biyoekonomi merkezleri gibi girişimler dâhil olmak üzere döngüsel sanayi girişimlerinin desteklenmesi.

Bağlantısallık

• Dijital bağlantısallığın teşvik edilmesi ve ulaştırma ağlarının güçlendirilmesi; çift kullanımlı karayolları, demiryolları ve liman altyapısının yanı sıra Ukrayna ve Moldova ile sınır ötesi bağlantıların da geliştirilmesi.

Halk

• Nüfusun azalmasının ve iş gücü açığının eğitimden istihdama geçişi kolaylaştıran yollarla ele alınması; ayrıca Medya Dayanıklılık Programı ve dezenformasyonla mücadele yoluyla toplulukların güçlendirilmesi.

Gelecek Adımlar

İlerlemenin sağlanması amacıyla Komisyon, AB’nin eylemleri ile bu eylemlerin Rusya, Belarus ve Ukrayna ile sınırı olan AB’nin doğu bölgelerinin dayanıklılığı ve kalkınması üzerindeki etkilerini ele alan tartışmaları kolaylaştıracak yıllık üst düzey bir siyasi diyalog başlatacak. Bu kapsamdaki ilk etkinlik 26 Şubat 2026 tarihinde gerçekleştirilecek ve EastInvest Mekanizmasını hayata geçiren bir bildirge finansal kuruluşlar tarafından imzalanacak.