Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan 2026 Yıllık Tek Pazar ve Rekabetçilik Raporu’na ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

TEK PAZAR VE REKABETÇİLİK RAPORU

Hatice Fulya Topyıldız, İKV Uzman Yardımcısı

Avrupa Komisyonu, 30 Ocak 2026 tarihinde, 2026 Yıllık Tek Pazar ve Rekabetçilik Raporu’nu (The 2026 Annual Single Market and Competitiveness Report) yayımladı.[1] Komisyonun altıncısını yayımladığı bu rapor, Tek Pazar’ın işleyişini inceleyerek işletmelerin inovasyon, büyüme ve rekabet etme koşullarını AB’de sürdürülebilir refahın sağlanması açısından ele alıyor.

Komisyon, bu raporda Tek Pazar’ı pazar entegrasyonu ve engeller, elektrik fiyatları ve yatırım eğilimleri gibi alanlar dâhil 29 gösterge üzerinden analiz ediyor. Buna göre altı göstergede gerileme ve altı göstergede iyileşme olduğu değerlendirilerek 15 adet göstergede ise bir değişmenin söz konusu olmadığı sonucuna varılıyor.

Bir önceki rapora göre ilerleme kaydedilen alanlar şu şekilde sıralanıyor:

• AB vatandaşlarının diğer üye ülkelerde mesleklerini icra edebilmeleri için gerekli beceri ve niteliklerin tanınması,
• Pazar gözetimine ilişkin yetkili kurumların gerçekleştirdiği AB Pazar gözetimi,
• Yapay zekâ, bulut bilişim ve veri analitiği kullanan AB şirketlerinin oranı,
• Sanayi dönüşümünü destekleyen InvestEU yatırımlarının artış göstermesi,
• Yenilebilir enerji üretiminin toplam enerji tüketimi içerisindeki payının yükselmesi,
• Yıllık olarak eklenen yenilenebilir elektrik üretim kapasitesi.

Bir önceki rapora göre gerileme kaydedilen alanlar şu şekilde sıralanıyor;

• Üye ülkeler arasındaki ticaretin AB GSYİH’si içerisindeki payı,
• Tek Pazar’a ilişkin yönergelerde üye ülkelerin iç hukukuna aktarılırken çıkan sorunlar ve bu nedenle Komisyonun hukuki işlem başlatması,
• Standartların tasarlanması için gerekli olan ortalama süre,
• Yeşil dönüşümün için ihtiyaç duyulan özel beceriler gerektiren mesleklerde iş gücü açığı,
• 15 yaşındaki öğrencilerin PISA puanlarıyla ölçülen okul başarıları,
• Özel yatırımların GSYİH’ye oranı.

Sabit kalan göstergeler ise şu şekilde sıralanıyor;

• İş gücü verimliliği,
• Hukuki düzenlemelere uyumda kolaylık sağlanması,
• Özel ve kamu AR-GE harcamalarının GSYİH’deki payı,
• Patent başvurularının sayısı,
• Risk sermayesi yatırımlarının GSYİH’ye oranı,
• Yerli ve temiz teknoloji üretim kapasitesi.

Rapora göre şirketler ve kamu kurumları üzerindeki idari yüklerin azaltılmasına yönelik Birlik çalışmalarının sonuç verdiği görülüyor. AR-GE harcamalarının %3 hedefinin altında kaldığı ve inovasyon açığının kapatılması için yetersiz bir düzeyde olduğu ifade ediliyor. Yenilenebilir enerji kapasite artışı sürdürülse de enerji fiyatlarının yüksek olduğu belirtiliyor. Öte yandan, yüksek küresel rekabete karşın AB’nin ulusal ticaretteki güçlü konumuna da dikkat çekiliyor.

Raporda uygulamaya konulacak yeni göstergelere ilişkin detaylara da yer veriliyor. Komisyon söz konusu ek göstergelerden ilki ile sadeleştirme çabalarını izleyerek 15 milyar avroya varan bir idari tasarruf sağlanmasını planlıyor. İkinci olarak, Tek Pazar kapsamındaki tamamen dijital idari işlemlerin payını da izleyen ek bir gösterge de getirildi.

2026 yılında Tek Pazar’da engellerin azaltılmasına ivme kazandırılacak çalışmalara da raporda yer veriliyor. Bu çalışmaların geç yapılan ödemelere ve yeşil dönüşümle ilişkili kilit hizmetlere yönelik engellerin kaldırılmasına odaklanacağı ifade ediliyor. Komisyonun, bu engelleri çözebilmek amacıyla üye ülkelerle diyalog yürüteceği belirtiliyor ve gerektiği takdirde üye ülkelere karşı hukuki tedbir alınacağı da ekleniyor. Ayrıca, Komisyon bu faaliyetlerin vatandaşlar tarafından daha iyi anlaşılabilmesi amacıyla izlenen hedefler ve elde edilen sonuçlara ilişkin açıklamalar yayımlayacağını duyurdu.