AB’de ısıtma ve soğutma alanında yenilenebilir enerji tüketimine ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AB’DE ISITMA VE SOĞUTMA ALANINDA YENİLENEBİLİR ENERJİ TÜKETİMİ

Fırat Akan, İKV Uzman Yardımcısı

AB İstatistik Kurumu Eurostat’ın 26 Ocak 2026 tarihinde yayımladığı veriler, AB’de ısıtma ve soğutma alanında 2024 yılındaki yenilebilir enerji kullanımına ilişkin tabloyu ortaya koyuyor.[1] Buna göre, AB’de ısıtma ve soğutmada yenilenebilir enerji kaynaklarının payı 2024’te %26,7’ye yükselerek, 2004’te kaydedilen %11,7’den bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Uzun dönemli eğilim AB’nin bu alanda istikrarlı bir ilerleme kaydettiğine işaret ediyor.

AB Genelinde Eğilimler

Eurostat verileri, ısıtma ve soğutma amaçlı yenilenebilir enerji tüketiminin mutlak olarak yıllar içinde kademeli olarak arttığını gösteriyor. Özellikle biyokütle (odun, pelet vb.) kullanımı ile ısı pompalarının yaygınlaşması, bu artışın başlıca bileşenleri arasında yer alıyor. 2024 yılı verilerine göre, AB’de ısıtma ve soğutmada kullanılan enerjinin yaklaşık dörtte biri yenilenebilir kaynaklardan sağlanıyor; bu da emisyonların azaltılması ve fosil yakıtlara bağımlılığın düşürülmesi açısından kayda değer bir eşik anlamına geliyor. AB ortalamasına bakıldığında, 2021–2024 döneminde yenilenebilir payındaki yıllık artış ortalamasının %0,93 olduğu görülüyor. Bu da AB düzeyinde, en azından ilk hedef dönem için hızın genel olarak gerekliliklerin üzerinde olduğunu gösteriyor.

Öte yandan, 2023’ten 2024’e geçişte kaydedilen %0,5’lik artış, 2004–2024 dönemi boyunca gözlenen yıllık ortalama artış olan %0,75’in altında kalmış durumda. Bu durum, bir yandan “kolay kazanımların” büyük ölçüde kullanıldığını, diğer yandan ısı pompası yatırımlarının, bina stokunun yenilenmesinin ve sürdürülebilir biyokütle arzının daha karmaşık politika bileşenleri gerektirdiğini hatırlatıyor.

Üye Ülkeler Arasında Farklılaşma ve Değişimler

Ülke bazında bakıldığında 2024 yılında ısıtma ve soğutmada yenilenebilir kaynak kullanımında AB içinde belirgin bir ayrışma söz konusu. İsveç’te yenilenebilir enerji payı %67,8 düzeyine ulaşarak ilk sırada yer alırken, Finlandiya’da bu oran %62,6, Letonya’da ise %61,8 seviyesinde gerçekleşiyor. Bu ülkelerde orman kaynaklı biyokütle, bölgesel ısıtma sistemleri ve yüksek verimlilikte ısıtma teknolojileri, yenilenebilir payının bu kadar yüksek olmasında belirleyici rol oynuyor. Malta’da yenilenebilir payı %59,2, Danimarka’da %56,4, Estonya’da %55,5, Litvanya’da ise %52,1 seviyesine çıkarak ısıtma ve soğutmada yenilenebilir payının %50’nin üzerinde olduğu diğer AB ülkeleri arasında yer alıyor.

Ölçeğin diğer ucunda ise, yenilenebilir enerji payının %20’nin altında kaldığı ülkeler bulunuyor. İrlanda’da ısıtma ve soğutmada yenilenebilir payı %7,9 ile oldukça düşük seviyede. Hollanda ve Belçika’da bu oran %11,3. Bu tablo, özellikle doğal gaz altyapısına yüksek bağımlılık, eski bina stoğu, ısı pompası ve bölgesel ısıtma sistemlerinin sınırlı yaygınlığı gibi yapısal faktörlerle açıklanıyor.

2023–2024 dönemine ilişkin değişimlere bakıldığında ise, 16 AB ülkesinde yenilenebilir payının arttığı görülüyor. Verilere göre 2024 yılında en dikkat çekici artış Malta’da kaydedildi ve ülkede yenilenebilir payı bir yılda %6 yükseldi. Lüksemburg’da artış %3,7, Danimarka’da ise %1,9 olarak gerçekleşti. Bu hızlı yükselişler, ısı pompası kurulumlarındaki artış, binalarda enerji verimliliği politikaları ve biyokütle kullanımındaki genişlemeyle ilişkilendiriliyor.

Buna karşılık, bazı ülkelerde gerileme dikkat çekiyor. Estonya’da yenilenebilir enerji payı bir yıl içinde %11,1 düştü ve en sert gerilemeyi yaşadı; Yunanistan’da yenilenebilir payında %2,9, Bulgaristan’da ise %1,9 oranında azalma kaydedildi. Bu düşüşler hem istatistiksel revizyonlar hem de belirli yenilenebilir kaynakların sürdürülebilirlik kriterleri çerçevesinde yeniden sınıflandırılması gibi teknik nedenlerden etkilenmiş görünüyor.