AB ve Hindistan 2 milyar insanı kapsayan bir serbest ticaret anlaşması için müzakereleri sonuçlandırdı. Bu anlaşma her iki tarafın da bugüne kadar sonuçlandırdığı en büyük STA’yı oluşturuyor. Bunun yanında AB ile Hindistan arasında bir güvenlik ve savunma ortaklığı anlaşması da imzalandı. Çin rekabeti ile karşı karşıya olan ve ABD ile ilişkileri giderek bozulan AB için dünyanın dördüncü büyük ekonomisi olan Hindistan ile ilişkilerin çok boyutlu olarak geliştirilmesi jeostratejik dengeler açısından büyük önem taşıyor. STA, AB Konseyi’nin onayının ardından imzalanacak ve Avrupa Parlamentosu’nun onayına sunulacak.

Türkiye’nin Gümrük Birliği Kazanımları Tehlikede

İKV Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, AB ve Hindistan STA’sı hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Anlaşmanın Türkiye’nin gümrük birliği kazanımları açısından olumsuz sonuçları olacağını belirten Zeytinoğlu, Mercosur Anlaşması’nın ardından, Hindistan ile sonuçlandırılan bu STA ile Türkiye’nin AB pazarındaki avantajlarının büyük ölçüde zedeleneceği uyarısında bulundu.

Başkan Zeytinoğlu şunları söyledi:

“Hindistan 773 milyar dolarlık ihracat ile dünyanın onuncu büyük ihracatçısı konumunda. AB ve Hindistan halen 180 milyar avronun üzerinde mal ve hizmet ticareti yapıyor.  AB, Hindistan’ın en büyük ticaret partneri iken, Hindistan AB’nin 9’uncu büyük ticaret ortağı. Son 10 yılda iki taraf arasındaki mal ticareti %90 oranında artmış durumda ve yeni STA bu ticareti daha da artıracak. AB, Hindistan’dan makine ve cihazlar, kimyasallar, baz metaller, mineral ürünleri ve tekstil ithal ederken, makine ve cihazlar, nakliye araçları ve kimyasal ihraç ediyor. AB’nin Hindistan’daki yatırımları da 2023’te 140 milyar avroya ulaştı.  Hindistan’da yaklaşık 6000 AB firması yerleşik bulunuyor. Hindistan’ın gümrük indirimlerinden faydalanarak AB pazarına ihracatını artırması makine, otomotiv, kimya, tekstil gibi Türkiye açısından kritik sektörlerde Türkiye için rekabeti artıracak ve pazar payında azalmaya yol açacak”.

Başkan Zeytinoğlu Anlaşma’nın içeriği hakkında şu değerlendirmede bulundu:

“AB, Hindistan’dan ithal edilen ürünlerin %90’ı için tarifeleri sıfırlayacak. İkili ticaretin %100’e yakını için tarife tavizleri sağlanmış olacak.  Hindistan’ın AB’ye ihraç ettiği deniz ürünleri, kimyasallar, plastik ve kauçuk, deri ve ayakkabı, tekstil, hazır giyim, baz metaller, yarı değerli taşlar ve mücevher gibi ürünlerde tarifeler sıfırlanacak. Otomobillere uygulanan tarifeler kademeli olarak %10’a düşürülecek. Yıllık 250 bin araçlık kota uygulanacak. Otomobil parçalarında ise beş ila on yıl içinde tamamen kaldırılacak.  Makinalarda %44’e, kimyasallarda %22’ye ve ilaçlarda %11’e varan gümrük vergileri de büyük ölçüde ortadan kalkacak. Hindistan, AB’den ithal ettiği ürünlerin %30’u için tarifeleri hemen sıfırlayacak. AB’nin ihraç ettiği ürünlerin %90’ı için tarifeler bitecek veya önemli ölçüde indirilecek. AB’ye çelik ihracatında SKDM kurallarına uyum için Hindistan’a maddi ve teknik destek sağlayacak. AB, 144 hizmet sektörünü Hindistan’a açarken, Hindistan da mali hizmetler, denizcilik ve Telekom dahil olmak üzere 102 alt sektörü açacak. Hassas Avrupa tarım sektörleri olan sığır eti, tavuk eti, süt ürünleri, pirinç ve şeker gibi ürünler anlaşma kapsamında serbestleştirme dışında tutuldu.

Anlaşma henüz imzalanmadı. Taslak metnin yayınlanmasını takiben, hukuki olarak gözden geçirme sonrasında Konseyin onayına sunulacak. Konseyin onayını takiben imzalar atılacak. Avrupa Parlamentosu ve Hindistan Parlamentosu’nun da onayı gerekiyor. Bu süre içinde Türkiye de gümrük birliğindeki dengesizliğin düzeltilmesi için çabalarını artırmalı. Artık güncelleme konusu büyük aciliyet taşıyor. Türkiye’nin AB STA’larına eş zamanlı dahil edilmesi, hizmetler, tarım ve kamu alımlarının kapsama alınması gerekiyor. Bu olmadan Türkiye her yeni AB STA’sında yapısal kayıp yaşamaya devam eder. Gümrük birliği güncellenmeden AB’nin küresel ticaret ağının genişlemesi, Türkiye için sistematik bir dezavantaj üretir”.

Hindistan Alternatif Tedarik Merkezi Olabilir

Gümrük birliği sebebiyle Hindistan kökenli ürünlere gümrük vergilerini düşürmek durumunda. Ancak STA tarafı olmadığı için Hindistan pazarına otomatik ve eşdeğer erişimi olmayacak. AB’den gelen Hindistan orijinli ürünlere ek vergi uygulaması olabilir. Ancak bu da gümrük birliğine aykırı olur. Türkiye için ticaret sapması ve rekabet dezavantajı yaratır. Özellikle tekstil ve hazır giyim, otomotiv yan sanayi, kimyasallar ve ilaç, makine ve elektrikli ekipmanlar olumsuz etkilenir. Türkiye’nin tabi coğrafi yakınlık avantajı bulunuyor. Ama özellikle demiryolu bağlantılarını güçlendirilmezse, karayolu taşımacılığındaki kota ve diğer engeller aşılmazsa, navlun fiyatı düşmezse bunun da pek önemi kalmıyor. Düşük maliyetli üretim ve ölçek ekonomisi ile Hindistan AB pazarına imtiyazlı erişim sağlayacak. Alternatif tedarik merkezi olarak öne çıkacak. AB’nin Türkiye’ye olan bağımlılığı azalacak ve gümrük birliğinin yarattığı ayrıcalıklı konum önemini kaybedecek. Hizmet ticareti, yatırımların korunma anlaşması, ticaret ve teknoloji konseyi ile Hindistan, AB sermayesi ve teknoloji için Türkiye’ye kıyasla daha cazip bir üretim ve hizmet üssü haline gelebilir. Doğrudan yabancı yatırımlar, tedarik ağları Hindistan’a göç edebilir.