Elektrikli otomobil tarifelerindeki AB-Çin uzlaşısına ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AB VE ÇİN’DEN TİCARET GERİLİMİNİ DÜŞÜRECEK HAMLE: ELEKTRİKLİ OTOMOBİLLERDE FİYAT TAAHHÜDÜ MEKANİZMASI

Ahmet Emre Usta, İKV Uzmanı

Avrupa Komisyonu ve Çin Ticaret Bakanlığı, Çin menşeli elektrikli araçlara uygulanan ve %35,3’e varan ek gümrük vergilerinin yerine, üreticilerin asgari fiyat taahhüdü sunabilmesine olanak tanıyan teknik bir rehber üzerinde uzlaşı sağladı. Bu mekanizma temel olarak, ihracatçı firmaların ürünlerini belirlenen bir asgari fiyatın altında satmamayı taahhüt etmesi ve bunun karşılığında ithalatçı ülkenin (AB) uyguladığı ek gümrük vergilerinden muaf tutulması ilkesine dayanıyor.

Komisyon, 12 Ocak 2026 tarihinde, Çinli elektrikli araç üreticilerinin AB’nin uyguladığı sübvansiyon karşıtı tarifelerden muaf tutulabilmesi için sunacakları fiyat taahhütlerine ilişkin detaylı bir "Rehber Doküman"[1] yayımladı. Brüksel ve Pekin arasında aylardır süren müzakerelerin bir sonucu olarak ortaya çıkan bu gelişme, iki taraf arasındaki ticaret gerilimini düşürmeye yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Komisyon, Çin Ticaret Bakanlığı ile yürütülen görüşmelerin ardından yayımladığı belgede, asgari fiyat tekliflerinin tarifelerin yerini alabilmesi için hangi şartları taşıması gerektiğini netleştirdi.

Bu kapsamda, üreticilerin sunacağı fiyat taahhütlerinin, Çin devletinin sağladığı sübvansiyonların zararlı etkilerini tamamen ortadan kaldıracak düzeyde olması ve gümrük tariflerine eşdeğer bir etki yaratması gerektiği vurgulandı. Yeni rehber, Çin’in daha önce talep ettiği geniş kapsamlı ve tek tip bir asgari fiyat uygulamasının aksine, her bir elektrikli araç modeli ve konfigürasyonu için ayrı ayrı asgari fiyat belirlenmesini şart koşuyor. Ayrıca, Komisyonun değerlendirme sürecinde, Çinli üreticilerin AB içerisindeki gelecekteki yatırımlarını da dikkate alacağı belirtildi.

Rehberde, "çapraz telafi" (cross-compensation) riskine dikkat çekilerek, hibrit araçlar gibi diğer kategorilerdeki satışların elektrikli araç fiyatlarını dengelemek için kullanılmasının önüne geçilmesi gerektiği ifade edildi. Çin’den AB’ye yapılan hibrit araç ithalatının 2025 yılının ilk üç çeyreğinde bir önceki yıla göre beş kat artış göstermesi, bu konudaki endişelerin temelini oluşturuyor. Komisyon, bu riskin azaltılması için satış hacmi kotaları veya sınırlı süreli taahhütlerin daha kabul edilebilir olacağını belirtti.