İktisadi Kalkınma Vakfı, 23 Ocak 2026 tarihinde, Diplomasi-Sivil Toplum buluşmaları kapsamında “2030’a Doğru Küresel Sistem ve Avrupa: Türkiye-AB İlişkilerinin Geleceği” başlıklı bir toplantı düzenledi.

Toplantının özel hitap bölümü konuşmacısı, AB Bakanlığı Eski Müsteşarı Emekli Büyükelçi Rauf Engin Soysal oldu. Büyükelçi Soysal, küresel güç dengelerinin değiştiği bir ortamda Avrupa’nın ABD karşısında artık otonomiden ziyade tam bağımsızlık arayışına yöneldiğine ve transatlantik ilişkilerde bir zihniyet değişimi yaşandığına dikkat çekti. 2026 yılının Türkiye açısından kritik bir eşik olacağını vurgulayan Büyükelçi Soysal, Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı NATO Zirvesi, COP31 ve Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’nin yanı sıra Erivan’da düzenlenecek Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi’nin bölgesel dengeler açısından önem taşıdığını dile getirdi. Türkiye-AB ilişkilerinin geleceğine dair değerlendirmelerde bulunan Büyükelçi Soysal, reform sürecinin yalnızca AB üyeliği için değil, Türk halkının refahı ve hukuk devleti standartlarının yükseltilmesi için elzem olduğunu, jeopolitik gelişmelerin reform ihtiyacını gölgelememesi gerektiğini vurguladı.

Oturum başkanlığını İKV Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Halûk Kabaalioğlu’nun yaptığı “Türkiye-AB İlişkilerinde 2030’a Doğru Öne Çıkan Ana Konular” başlıklı panelin konuşmacıları, İKV Genel Sekreteri Doç. Dr. Çiğdem Nas ile İKV Genel Sekreter Yardımcısı M. Gökhan Kilit oldu.

Panelin ilk konuşmacısı İKV Genel Sekreter Yardımcısı M. Gökhan Kilit, konuşmasında Türkiye-AB ilişkilerinin en somut ve dönüştürücü unsuru olan gümrük birliğinin tarihsel gelişimini, ekonomik etkilerini, güncellenme ihtiyacını ve karşı karşıya olduğu yeni küresel sınamaları kapsamlı bir şekilde ele aldı. Genel Sekreter Yardımcısı Kilit, sürecin başında dış ticaret açığı veren bir yapıdan bugün AB pazarında net ihracatçı bir konuma gelindiğini, ticaret hacminin altı kat, ihracatın ise 10 kat arttığını belirtti. Mevcut gümrük birliği yapısının 30 yıl öncesinin koşullarına göre tasarlandığını ve günümüz ticaretinin ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığını belirten Genel Sekreter Yardımcısı Kilit, mevcut durumda Avrupa Yeşil Mutabakatı ve “Made in Europe” gibi gelişmelerin gümrük birliği kazanımlarını tehdit ettiğini ifade etti. Gümrük birliğinin güncellenmesinin AB üyeliğinin bir alternatifi değil tamamlayıcısı olduğunu vurgulayan Genel Sekreter Yardımcısı Kilit, Türkiye’nin reform gündemine geri dönerek hem siyasi ilişkileri canlandırması hem de ekonomik rekabetçiliğini koruması gerektiğini belirtti.

Panelin ikinci konuşmacısı İKV Genel Sekreteri Doç. Dr. Çiğdem Nas, AB’nin transatlantik ilişkilerdeki belirsizlikler ve Çin’in agresif rekabeti gölgesinde ikiz dönüşüm hedeflerine odaklandığını ve bu sürecin küresel ticaret normlarını kökten değiştirmesi nedeniyle Türkiye’nin uyum sağlamakta gecikme lüksü olmadığını vurguladı. Özellikle Emisyon Ticaret Sistemi’nin kurulumundaki yavaşlığın, SKDM ile Türkiye’den AB’ye kaynak transferine neden olacağı uyarısında bulunan Doç. Dr. Nas, AB’nin savunma ve inovasyon alanındaki açıklarını Draghi Raporu ekseninde gidermeye çalıştığına dikkat çekti. Genişleme politikasının ivme kazandığı bir dönemde Türkiye’nin savunma sanayii potansiyeliyle AB güvenlik mimarisinde yer alabileceğini, ancak yaşanan güven bunalımının kurumsal iş birliğini zorlaştırdığını belirten Doç. Dr. Nas, ilişkilerin geleceği açısından gümrük birliğinin güncellenmesinin elzem olduğunu, ancak sürecin başlaması için siyasi sorunların aşılması gerektiğini ifade etti.