İKV'DEN '10 TEMEL KESİTTE AVRUPA'YA İLİŞKİN BİLGİ NOTU
2025: 10 TEMEL KESİTTE AVRUPA
Deniz Bal, İKV Uzman Yardımcısı
İstihdam ve Ekonomi
Yeni rekabetçilik pusulası ile gelecek beş yılda ekonominin gelişmesi için net bir yol haritası oluşturuldu. Avrupa’da ticaretin kolaylaştırılması için çiftçiler, dükkân sahipleri ve küçük ölçekli firmaların üzerindeki idari yük kaldırıldı. Basitleştirme kuralları için 10 paket sunuldu. Böylece uygulandığında idari yük 11,9 milyar avro azalacak. Bununla birlikte eğitim ve yetenekler üzerine yeni önerilerle beraber Nitelikli Yetenekler için Yol Haritası (Quality Skills Roadmap) sunuldu.
Alım Gücü
Avrupa’da insanlar, yaşamak, çalışmak ve ailelerini yetiştirmek için bütçelerine uygun bir yer bulmak istiyor. Bundan dolayı, tarihte ilk kez Uygun Fiyatlı Konut Planı (Affordable Housing Plan) duyuruldu. Bu plan, üye ülkelerin konut arzını artıracak ve inşaatın önündeki engellerin kaldırılmasına yardım edecek. Elektrik ve doğal faz faturaları Avrupalılar için bir diğer sorun. “Uygun Fiyatlı Enerji için Eylem Planı” (Action Plan for Affordable Energy) ile enerji maaliyetlerinin hem iş yerleri hem halk için azaltılması hedefleniyor. 2026 yılında daha fazla çalışma bu alanda yürütülecek.
Güvenlik
2025 yılının ilk aylarında ulusal savunma harcamaları ve askerî kapasitenin güçlendirilmesi için Hazırlık 2030 Planı duyuruldu. Ortak savunma tedariki için 150 milyar avroluk kredi sağlayacak SAFE finansal aracı oluşturuldu. Gelecek bahardan itibaren, 19 üye ülke savunma kapasitelerini artırmaları için kredilerini almaya başlayacak. 2025 yılında AB, Ukrayna’ya siyasi, finansal ve askerî yardımlar yapmaya devam etti. Neredeyse 34 milyar avro yardım yapıldı.
Dünyada Avrupa
Bu yıl AB insani müdahale eylemlerini dünya genelinde artırdı. Gazze’deki insanı yardımlarını artırdı: gıda, sağlık, su, barınma ve güvenilir ortaklar aracılığıyla koruma. Yemen, Sudan ve Çad’a da yardımlarda bulundu. Küresel Geçit (Global Gateway) dünya genelindeki ekonomileri desteklemeye devam etti. Kıta genelindeki hanelere yenilenebilir enerji ulaştırılmasına yardımcı olmak için AB, bir yıl süren “Afrika’da Yenilenebilir Enerjiyi Artırma (Scaling Up Renewables in Africa)” kampanyasına öncülük etti ve 15,1 milyar avroyu aşkın katkıda bulundu. 2025’te AB, ticareti herkes için daha adaletli, güçlü ve öngörülebilir yapmak amacıyla çalışmalarını sürdürdü. Meksika, Endonezya ve Mercosur ile ticaret anlaşmaları tamamladı. Temmuz ayında ABD ile anlaşma yaptı. Hindistan, Malezya ve Birleşik Arap Emirlikleri ile anlaşmalar üzerinde ilerleme kaydetti.
İnsanları Çevrim İçi Ortamda Koruma
Yapay zekânın büyük potansiyelini halkın ve ekonominin faydasına olacak şekilde geliştirmek için Avrupa’yı yapay zekâ inovasyonlarının yapılacağı küresel merkez hâline getirecek kritik girişimler yapıldı. Start-upları, sanayiyi ve araştırmacıları desteklemek için 200 milyar avroya kadar yatırım taahhüdünde bulunuldu ve 19 yeni yapay zekâ fabrikasına ilişkin planlar açıklandı.
Bilim için Avrupa
Avrupa’yı Seç (Choose Europe) girişimi, 500 milyar avro fon ile, birinci sınıf araştırmacıları Avrupa’ya çekmek için başlatıldı. Böylece, 12 aydan az bir sürede AB araştırma programları daha önce olmadığı kadar uluslararası başvuru aldı.
İklim Eylemi ve Hazırlık
İklim hedeflerine erişebilmek için AB bu yöndeki çalışmalarını hızlandırdı. Sera gazı emisyonlarını 2040’a kadar %90 oranında azaltmak da buna dâhil. Temiz Sanayi Mutabakatı (Clean Industrial Deal) temiz enerji kaynaklarının gelecekte artması için bir net bir plan ortaya koyuyor. Avrupa’yı geleceğe hazırlamak için adımlar atıldı. Tarihte ilk kez hazırlık stratejisi açıklandı. Strateji, herkesin beklenmediğe hazır olmasını sağlamayı hedefliyor.
Demokrasiyi Savunmak
Yeni Avrupa Demokrasi Kalkanı ile demokratik kurumların güçlendirilmesi, seçimlerin özgür ve adil olmasının sağlanması ve Avrupa’da medyanın bağımsız olması konularında çalışılacak. Yeni şeffaflık kuralları ile halk siyasi reklamları ve kimin bu reklamları yaptırdığını kolayca anlayabilecek.
Eşitlik
AB, yeni LGBTIQ+ eşitliği üzerine stratejisini bu yıl sundu. Bu stratejiyle herkesin güvende ve kendileri olmada özgür hissetmesini sağlamak amaçlanıyor. Ayrıca, ayrımcılığın ve nefret temelli suçların üstesinden gelmek, LGBTIQ+ topluluklarının ve organizasyonlarının desteklenmesi ve sınırlar ötesinde eşit hakların sağlanması hedefleniyor. Ayrıca AB, toplumun her kesiminde toplumsal cinsiyet eşitliğinin ileri taşınabilmesi için kadın hakları yol haritasını da duyurdu. Bununla beraber kadınların hâlâ yüzleştiği zorluklara değinilecek: eşit olmayan ücret, iş yerinde güvenlik önündeki engeller, sağlık ve kamusal alanda temsiliyet.
Gençlik
Yeni Gençlik Danışma Kurulu, sosyal medya ve çevrim içi güvenlik üzerine Avrupalı gençlerin düşüncelerini Avrupa Komisyonu Başkanı ile paylaşabilmeleri için bir araya getirdi. Ayrıca AB, Gençlik Politikaları Diyaloglarını genç insanların AB liderleriyle en çok önem verdikleri konuları -barınma, iklim, yetenekler ve sağlık dâhil- konuşabilmeleri için genişletti. DiscoverEU kapsamında 40.000 seyahat kartı verildi.