İKTİSADİ KALKINMA VAKFI

Türkiye’nin AB Uzmanı
ANA SAYFA » GÜNDEMDEN » 2026 » İKV’DEN YENİ YAYIN: “CLOSING THE WRONG GAP: CAPABILITY, CONSTRAINT, AND OPPORTUNITY IN TÜRKİYE-EU DEFENCE-INDUSTRIAL RELATIONS”
27 Ekim 2026

İKV’DEN YENİ YAYIN: “CLOSING THE WRONG GAP: CAPABILITY, CONSTRAINT, AND OPPORTUNITY IN TÜRKİYE-EU DEFENCE-INDUSTRIAL RELATIONS”

Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaş ve Avrupa’nın değişen güvenlik ortamı, savunma sanayisi kapasitesini Avrupa güvenlik gündeminin merkezine taşımıştır. Savunma harcamalarındaki artışa rağmen mühimmat stokları, üretim kapasitesi, ortak tedarik ve kritik teknolojilerde süregelen eksiklikler, savunmaya hazırlığın yalnızca bütçelerin artırılmasıyla sağlanamayacağını ortaya koymaktadır. AB, bu ihtiyaçlara yanıt vermek amacıyla Avrupa Savunma Sanayisi Stratejisi, Avrupa Savunma Sanayisi Programı ve Avrupa İçin Güvenlik Eylemi (SAFE) gibi girişimlerle üretim kapasitesini, tedarik zincirlerinin dayanıklılığını ve ortak alımları güçlendirmeyi hedeflemektedir.

Türkiye’nin savunma sanayisinde geçirdiği dönüşüm, bu süreçte Türkiye-AB iş birliğinin geliştirilmesi açısından önemli fırsatlar sunmaktadır. Türkiye’nin mühimmat, insansız sistemler, deniz platformları, elektronik harp ve bakım, onarım ve yenileme alanlarında geliştirdiği yetkinlikler, Avrupa’nın savunma kapasitesindeki açıkların giderilmesine katkı sağlayabilecek bir sanayi altyapısı oluşturmaktadır. Türk şirketlerinin Avrupa ülkeleriyle yürüttüğü ortaklıklar, ihracat sözleşmeleri ve üretim projeleri, bu tamamlayıcılığın somut örneklerini ortaya koymaktadır.

Bununla birlikte, ikili ve ticari düzeyde gelişen ilişkilerin AB düzeyinde kalıcı bir ortaklığa dönüştürülmesinin önünde siyasi, hukuki ve kurumsal engeller bulunmaktadır. S-400 tedariki ve bununla bağlantılı yaptırımlar, Türkiye’nin F-35 programından çıkarılması, Doğu Akdeniz’deki anlaşmazlıklar, ihracat kontrolleri ve karşılıklı güven sorunları, iş birliğinin kapsamını sınırlandırmaktadır. Çalışma, Türkiye’nin mevcut sanayi kapasitesi ile AB’nin savunma alanındaki kurumsal mekanizmalarına katılımı arasındaki boşluğu inceleyerek, daha derin bir ortaklığın önündeki temel engelin yalnızca üretim veya teknoloji kapasitesi üzerinden açıklanamayacağını savunmaktadır.

Bu yayın, öncelikle Avrupa’nın savunma sanayisindeki dönüşümü ve Türkiye’nin savunma sektörünün tarihsel ve teknolojik gelişimini ele almaktadır. Ardından Avrupa’nın kapasite açıkları ile Türkiye’nin sanayi yetkinlikleri arasındaki tamamlayıcılık sektörel olarak değerlendirilmektedir. Türkiye-AB savunma iş birliğinin önündeki siyasi ve kurumsal kısıtlar incelendikten sonra, AB’nin Norveç, Birleşik Krallık, İsrail ve Kanada ile geliştirdiği farklı iş birliği modelleri karşılaştırılarak Türkiye açısından çıkarılabilecek dersler ortaya konulmaktadır.

Çalışmanın son bölümünde, kapasite ihtiyaçlarına dayanan, koşullu, modüler, karşılıklı, NATO ile uyumlu ve düzenli olarak gözden geçirilebilir bir ortaklık modeli önerilmektedir. Türkiye’ye özgü bir Güvenlik ve Savunma Ortaklığı, proje bazlı katılım, teknik ve idari düzenlemeler ile ortak bir savunma sanayisi iş birliği mekanizması bu çerçevede değerlendirilmektedir. Yayın, Türkiye ve AB’deki karar alıcılara, mevcut sanayi ilişkilerini daha öngörülebilir ve kurumsal bir iş birliğine dönüştürmeye yönelik politika önerileri sunmaktadır.

Yayının PDF versiyonuna buradan ulaşabilirsiniz.

Yayın Adı: Closing the Wrong Gap: Capability, Constraint, and Opportunity in Türkiye-EU Defence-Industrial Relations
Yayın No: 332
ISBN: 978-605-7756-26-8
Yayın Tarihi: Ekim 2026
Sayfa Sayısı: 136
Hazırlayan: Hatice Zeynep Şen, İKV Uzman Yardımcısı