AB’nin tarım-gıda ticaret fazlasına ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AB’NİN TARIM-GIDA TİCARET FAZLASI 2026’NIN İLK YARISINDA 23,9 MİLYAR AVROYA ULAŞTI

Lara Salman, İKV Stajyeri

Avrupa Komisyonu Tarım ve Kırsal Kalkınma Genel Müdürlüğü (DG AGRI), 28 Ağustos 2026 tarihinde “AB tarım-gıda sektörü 2026 yılının ilk yarısında küresel konumunu güçlendiriyor (The EU agri-food sector consolidates its position globally in the first half of 2026)” verilerini ve “AB tarım-gıda ticaretinin izlenmesi: Haziran 2026’ya kadar olan gelişmeler (Monitoring EU agri-food trade: developments until June 2026)” belgesini yayımladı. Komisyon verilerine göre Ocak-Haziran 2026 döneminde AB tarım-gıda ticaret fazlası 23,9 milyar avroya ulaştı. Bu sayı, 2025 yılının aynı dönemine kıyasla 1,4 milyar avroluk bir artışı ifade ediyor.[1]

2026 yılının ilk yarısında AB’nin Mısır’a yönelik tarım-gıda ihracatı başta buğday olmak üzere tahıl ürünlerinin etkisiyle yıllık bazda 278 milyon avro (%28) artış gösterdi. Aynı dönemde Ukrayna’ya ihracat 247 milyon avro (%12), Hindistan’a ihracat ise 174 milyon avro (%26) arttı. Öte yandan Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen deniz taşımacılığında Körfez ülkeleriyle yapılan ticarette ise aksaklıklar etkili oldu. Bu bağlamda, AB’nin Birleşik Arap Emirlikleri’ne yönelik ihracatı 395 milyon avro (%25) azaldı.

2026 yılının ilk altı ayında kümülatif ihracat, 2025 yılının aynı dönemine kıyasla %2 oranında gerileyerek 117,2 milyar avro olarak kaydedildi. Ancak ürün gruplarında farklı yönlü gelişmeler gözlemlendi. Alkollü içki ve likör ihracatında 405 milyon avro (%10) artış kaydedilirken; kahve, çay, kakao ve baharat ihracatında 1,1 milyar avro (%16) gerileme yaşandı.  Aynı dönemde tarım-gıda ithalatı ise 2025 yılının ilk altı ayına kıyasla %4 oranında azalarak 93,4 milyar avro olarak kayda geçti. Çay, kahve, kakao ve baharat ithalatı 3,6 milyar avro (%17) azalırken; tahıl ithalatında da 715 milyon avro (%15) gerileme kaydedildi. Buna rağmen meyve ve kuruyemiş ithalatı 503 milyon avro (%3) artış gösterdi. Ayçiçeği tohumu ithalatı ise AB’de üst üste iki yıl yaşanan düşük seviyelerin ardında iki katına çıktı.[2]

AB’nin tarım-gıda ticaretinde Ocak-Haziran 2026 döneminde kaydettiği 23,9 milyar avroluk ticaret fazlası, küresel piyasalardaki dalgalanmalara rağmen sektörün dış ticaretteki güçlü konumunu koruduğuna işaret ediyor. İhracatta sınırlı bir gerileme yaşanmasına karşılık ithalatın daha belirgin ölçüde azalması AB tarım-gıda sektörünün hem küresel talep koşullarına hem de değişen maliyet ve tedarik dinamiklerine uyum sağlama kapasitesini ortaya koyuyor. Mısır, Ukrayna ve Hindistan gibi pazarlara yönelik ihracattaki artış; AB’nin farklı coğrafyalardaki pazar varlığını güçlendirdiğini gösteriyor. Öte yandan kahve, kakao, çay ve baharat gibi çeşitli ürün gruplarında ithalat ve ihracat değerlerindeki düşüşler küresel fiyat hareketlerinin ve piyasa koşullarının ticaret üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor.

Gelecek dönemde AB’nin tarım-gıda ticaretindeki güçlü konumunun muhafaza edilmesi; üretim kapasitesinin sürdürülebilirliği, dış pazara erişimin devamlılığı ve küresel tedarik zincirlerinin dayanıklılığı açısından önem taşıyor. Özellikle girdi maliyetleri, iklim kaynaklı üretim riskleri ve jeopolitik gelişmeler göz önüne alındığında AB’nin tedarik kaynaklarını ve ticaret ortaklarını çeşitlendirmeye yönelik politikalarının daha da önem kazanması bekleniyor. Bu bağlamda 2026 yılının ilk yarısında AB’nin tarım-gıda sektöründeki rekabetçi konumunu koruduğu ancak ürün ve pazar bazında ortaya çıkan farklı eğilimlerin yakından takip edilmesi gerektiği değerlendiriliyor.