AB Emisyon Ticaret Sistemi (EU ETS) çerçevesinde Komisyon tarafından 17 Temmuz 2026’da sunulan kapsamlı revizyon paketine ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

KOMİSYON AB EMİSYON TİCARET SİSTEMİ’NE YÖNELİK REVİZYON PAKETİ ÖNERDİ

Melike Sönmez, İKV Uzman Yardımcısı

AB Emisyon Ticaret Sistemi (EU ETS), AB iklim politikasının bel kemiğini oluşturan ve karbon piyasasının yönetimini sağlayan temel düzenleme olarak öne çıkıyor. Komisyon 17 Temmuz 2026’da ETS’nin içeriğine yönelik kapsamlı bir revizyon paketi sundu.[1]

Komisyon önerisinde öne çıkan başlıklar şu şekilde:

• 2040 hedefi: Mart 2026’da AB İklim Yasası kapsamında 2040 yılına kadar net sera gazı emisyonlarında %90 azaltım hedefi benimsenmişti. Revizyon ile bu hedef teyit edilerek, gerçekleştirilmesi için gerekli adımlar ETS’ye entegre ediliyor.
• Ücretsiz tahsisatlar: Önceki düzenlemede 2039’a kadar tamamen kaldırılması öngörülen ücretsiz tahsisatlar sanayinin rekabet gücü gözetilerek 2039 sonrasına da uzatılıyor. Ücretsiz tahsisatlar ancak belirli koşullara bağlı olarak verilmeye devam edecek.
• Doğrusal Azaltım Faktörü (Linear Reduction Factor): ETS kapsamında toplam emisyon tahsisatlarını belirleyen üst sınır yeni pakette %90 azaltım hedefiyle uyumlu olacak şekilde yeniden ayarlanıyor. Yani ETS’nin “tavanı” daha hızlı daraltılıyor. Böylece şirketlerin kullanabileceği toplam emisyon izin sayısı her yıl daha fazla azalarak 2040’a gelindiğinde 1990 seviyelerine kıyasla %90 düşüş sağlanmış olacak.
• Uluslararası karbon kredileri: 2036’dan itibaren sınırlı miktarda yüksek kaliteli uluslararası kredilerin kullanılmasına izin veriliyor. Böylece üye ülkeler AB dışındaki doğrulanmış emisyon azaltımlarını iklim hedeflerine dahil edebilecek.
• Sanayi Karbonsuzlaşma Bankası (Industrial Decarbonisation Bank): ETS kapsamındaki sanayinin büyük ölçekli karbonsuzlaştırma yatırımlarını finanse etmek amacıyla yaklaşık 100 milyar avro fon ayrılıyor.
• Yeni sektörler: Havacılık, denizcilik ve belediye atık yakma tesisleri ETS kapsamına alınıyor.

Küresel karbonsuzlaşmaya katkı sağlamak amacıyla düşük gelirli üye ülkelere destek mekanizmaları devam edecek. Ayrıca pakete dahil edilen değişiklikler arasında ETS kapsamındaki idari yükleri azaltacak sadeleştirme önlemleri de bulunuyor.

Revizyon önerisi yaz tatili sonrası Parlamento ve Konsey’de tartışılacak, müzakereler sonucunda değişikliklerle birlikte kabul edilirse yürürlüğe girecek.[2]