AB, otomotiv sektörünü etkileyecek uygulamalarına bir yenisini ekledi. 13 Ağustos 2026 itibarıyla AB otomotiv sektöründe döngüselliği artırmayı amaçlayan “Araç Tasarımında Döngüsellik Gereklilikleri ve Ömrünü Tamamlamış Araçların Yönetimine İlişkin” (AB) 2026/1738 sayılı Tüzük yürürlüğe girdi. İKV Başkanı Dr. Ayhan Zeytinoğlu konuyla ilgili önemli bir açıklamada bulundu:

“AB’de yürürlüğe giren yeni Tüzük ile döngüsellik yaklaşımı otomotiv sektöründe daha kapsamlı bir şekilde uygulanmaya başlıyor. Buna göre, araçların yalnızca ömrünü tamamladıktan sonraki atık yönetimi yeterli olmayacak. Tasarım ve üretim aşamasından başlayarak geri dönüştürülmüş malzeme kullanımı, parça ve bileşenlerin sökülebilirliği, teknik bilgi paylaşımı, genişletilmiş üretici sorumluluğu ve kullanılmış araçların AB dışına ihracatına kadar araç yaşam döngüsünün tamamında geçerli olacak. Daha önceki ömrünü tamamlamış araçlar ile araçların geri dönüştürülmesi ve geri kazanılmasına ilişkin yönergelerin yerini alıyor. Araçların tasarım aşamasından başlayarak her aşamada döngüsellik prensibi çerçevesinde kullanılan malzemenin yeniden kullanılması ve geri dönüştürülmesi ekseninde ilerleniyor. Ömrünü tamamlamış araçların içindeki bakır ve nadir elementler gibi kıymetli malzemelerin yeniden kullanımı güçlendiriliyor. Tüzük başlangıçta M1 kategorisindeki binek otomobiller ile N1 kategorisindeki hafif ticari araçları kapsarken, kapsam zaman içinde genişletilecek. Tüzüğün genel hükümleri 1 Eylül 2028 tarihinden itibaren uygulanacak”.

Başkan Dr. Zeytinoğlu, araç üretiminde zorunlu geri dönüştürülmüş içerik hedeflerinin altını çizdi:

“Yeni düzenlemenin en dikkat çekici unsurlarından birini araç üretiminde zorunlu geri dönüştürülmüş içerik hedefleri oluşturuyor. 1 Eylül 2032’den itibaren tip onayı alacak yeni araç tiplerinde kullanılan plastiğin ağırlıkça en az %15’inin tüketici sonrası plastik atıklardan geri dönüştürülmüş olması gerekecek. Bu oran 1 Eylül 2036’dan itibaren %25’e çıkarılacak. Tüzüğün Türkiye bakımından en dikkat çekici hükümlerinden biri, AB dışındaki tesislerde üretilen geri dönüştürülmüş malzemelere ilişkin şartlar. 14 Ağustos 2030’dan itibaren üçüncü ülkelerde geri dönüştürülen malzemelerin AB’deki zorunlu geri dönüştürülmüş içerik hedeflerinin hesabına dâhil edilebilmesi için ilgili tesislerin Tüzük’te belirlenen çevresel, teknik ve izlenebilirlik şartlarını karşılaması ve bağımsız üçüncü taraflarca en az beş yılda bir denetlenmesi gerekecek. Plastik atıklarda ayrıca, kapsamlı ve çevresel açıdan uygun bir atık yönetimi sistemine sahip ülkelerden temin edilmesi ve genişletilmiş üretici sorumluluğu veya kirleten öder ilkesi gibi uygulamaların dikkate alınması öngörülüyor”.

Konuyla ilgili İKV Bilgi Notuna buradan ulaşılabilir.