İKV'DEN AB SERA GAZI EMİSYONLARI VE EKONOMİK BÜYÜME VERİLERİNE İLİŞKİN BİLGİ NOTU
AB SERA GAZI EMİSYONLARI VE EKONOMİK BÜYÜME
Ensar Gazoğlu, İKV Stajyeri
AB İstatistik Ofisi Eurostat tarafında 14 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan verilere göre, AB ekonomisinin mevsimsel etkilerden arındırılmış sera gazı emisyonları (greenhouse gas emissons) 2026 yılının ilk çeyreğinde 837 milyon ton CO2 eşdeğeri olarak ölçüldü.[1] Bu değer, 2025 yılının son çeyreğine kıyasla %0,3’lük artışa işaret ediyor. Aynı dönemde AB’nin gayrisafi yurt içi hasılasında (GSYH) herhangi bir değişiklik kaydedilmedi. Bununla birlikte, 2026’nın ilk çeyreğinde emisyonlar bir önceki yılın aynı dönemine göre %1,2 azalırken, GSYH %0,8 arttı.
Söz konusu gelişme, AB’de ekonomik büyüme ile sera gazı emisyonlarının azaltılmasının aynı anda gerçekleşebildiğine işaret etmesi bakımından olumlu bir gösterge olarak değerlendirilebilir. Ancak, emisyonlardaki bu düşüşün doğrudan AB’nin iklim ve yeşil dönüşüm politikalarının bir sonucu olduğu sonucuna varmak için bu veriler tek başına yeterli değil. Emisyonlardaki değişimin değerlendirilmesinde enerji üretimindeki gelişmeler, ekonomik faaliyetlerin sektörel dağılımı ve diğer konjonktürel faktörlerin de dikkate alınması gerekiyor.
Sektörlere ve Üye Devletlere Göre Emisyon Değişimleri
2026 yılının ilk çeyreğinde sera gazı emisyonlarındaki en yüksek artış, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme tedariki sektöründe gerçekleşti. Üye Devletler arasında ise emisyon değişimleri farklılık gösterdi. 2026’nın ilk çeyreğinde 20 AB ülkesinde sera gazı emisyonları bir önceki çeyreğe göre artarken, 7 ülkede azaldı.
Emisyonlarda en yüksek düşüş %5,0 ile Slovenya’da kaydedildi onu %3,8 ile Lüksemburg ve %2,7 ile Romanya izledi. Buna karşılık, Estonya’da %9,7, Finlandiya’da %6,4 ve Bulgaristan’da %4,6 oranında artış gerçekleşti. Eurostat’a göre söz konusu artışlar, büyük ölçüde inşaat ile elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme tedariki sektörlerinde üretime bağlı olarak ortaya çıkan emisyon artışlarından kaynaklandı.
Tablo 1. AB Ülkelerinde Sera Gazı Emisyonları ve GSYİH Büyüme Oranları (1. Çeyrek, 2026)
Kaynak: Eurostat.
Emisyonlar ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki, Üye Devletler bazında da dikkat çekici farklılıklar ortaya koyuyor. Emisyonlarını artıran 20 AB ülkesinin 18’inde aynı dönemde GSYH de artış gösterdi. Buna karşılık, emisyonlarını azaltan 7 ülkenin 4’ünde GSYH artmış veya sabit kalmış durumda. Bu tablo, ekonomik faaliyet ile sera gazı emisyonlarının her zaman aynı yönde hareket etmediğine ve bazı ülkelerde ekonomik büyümenin emisyonlardaki düşüşle eş zamanlı olarak gerçekleşebildiğine işaret ediyor.
AB’nin İklim Hedefleri Açısından Değerlendirme
Eurostat’ın üç aylık verileri, AB’de ekonomik faaliyet ile sera gazı emisyonları arasındaki ilişkinin daha yakından izlenmesine olanak sağlıyor. Söz konusu veriler, GSYH ve istihdam gibi sosyoekonomik göstergeleri tamamlayarak ekonomik gelişmeler ile emisyon eğilimlerinin birlikte değerlendirilmesine katkıda bulunuyor. Bununla birlikte, 2026’nın ilk çeyreğinde emisyonların bir önceki çeyreğe göre yeniden artış göstermesi, AB’nin iklim hedeflerine ulaşma sürecinde emisyon azaltımının önemini koruduğuna işaret ediyor.
[1] Eurostat, “EU economy greenhouse gas emissions: +0.3% in Q1 2026”, 14.08.2026, https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20260814-1