Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan AB’nin ulaştırma ve turizm konulu raporuna ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AB’NİN ULAŞTIRMA VE TURİZM RAPORU YAYIMLANDI

Ahmet Emre Usta, İKV Uzmanı

Avrupa Komisyonu, 22 Temmuz 2026 tarihinde, AB’de ulaştırma ve turizm sektörlerindeki güncel eğilimleri ortaya koyan “Avrupa Birliği’nde Ulaştırma ve Turizm” başlıklı raporu yayımladı.[1] Avrupa Komisyonunun Ulaştırma ve Hareketlilik Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan rapor, ulaştırma sisteminin rekabetçiliğini; sürdürülebilirlik, dayanıklılık, bağlantısallık, güvenlik ve sosyal boyut açısından değerlendirirken, bu yılki raporda turizm sektörüne ilişkin güncel verilere de yer veriyor.

Rapora göre ulaştırma sektörü, yaklaşık 1,4 milyon işletme ve 10,4 milyon çalışanıyla AB ekonomisinin temel unsurlarından biri olmayı sürdürüyor. Sektör, malların, hizmetlerin ve insanların serbest dolaşımını sağlayarak Tek Pazar’ın işleyişi ile Avrupa ekonomisinin rekabet gücüne doğrudan katkı sunuyor. Bununla birlikte rapor, AB ulaştırma sisteminin hâlen büyük ölçüde kara yoluna bağımlı olduğuna dikkat çekiyor. 2023 yılında yük taşımacılığının %52,6’sı kara yolu ile gerçekleştirilirken demir yolunun payı %11,5 seviyesinde kaldı. Yolcu taşımacılığında ise otomobiller baskın konumunu korudu. Bu tablo, ulaştırmanın karbonsuzlaştırılmasını zorlaştıran temel unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Raporda çevresel göstergelere de yer veriliyor. Ulaştırma sektörü, uluslararası hava ve deniz yolu ulaştırması dâhil edildiğinde, 2023 yılında AB’nin toplam sera gazı emisyonlarının yaklaşık %31’inden sorumlu oldu. Mevcut ulusal projeksiyonlara göre yurt içi ulaştırma emisyonlarının 1990 seviyesinin altına ancak 2032 yılında inmesi bekleniyor. Enerji tüketimi açısından ise ulaştırma sektörü, 2024 yılında AB’nin nihai enerji tüketiminin %32,3’ünü oluştururken, petrol ürünlerinin payı hâlen %92,3 seviyesinde bulunuyor. Buna karşın ulaştırmada yenilenebilir enerjinin payı 2024 yılında %11,3’e yükseldi.

Rapor, sıfır ve düşük emisyonlu araçlara geçişte önemli ilerlemeler kaydedildiğini de ortaya koyuyor. Daha sıkı karbondioksit standartlarının etkisiyle Avrupa’da yeni binek otomobillerin ortalama CO² emisyonu 2019-2024 döneminde %28 azaldı. AB’deki sıfır ve düşük emisyonlu binek otomobil sayısı 2025 yılında 12 milyonu aşarken, bu araçların toplam otomobil filosundaki payı %4,87’ye ulaştı. Ancak üye ülkeler arasında önemli farklılıklar bulunuyor. Örneğin 2025 yılında elektrikli otomobillerin yeni tesciller içindeki payı Danimarka’da %68,5’e ulaşırken Hırvatistan’da yalnızca %1,9 seviyesinde kaldı.

Alternatif yakıt altyapısında da hızlı bir gelişme yaşandı. AB genelindeki elektrikli araç şarj noktalarının sayısı 2020 yılında yaklaşık 130.000’ken, 2025 yılı sonunda 1 milyonun üzerine çıktı. Hidrojen dolum istasyonlarının sayısı da aynı dönemde önemli ölçüde arttı. Buna rağmen rapor, alternatif yakıt altyapısının üye ülkeler arasında dengeli dağılmadığını ve bu alandaki farklılıkların elektrikli araç kullanımını doğrudan etkilediğini vurguluyor.

Rapor, ulaştırma güvenliğinin yalnızca trafik kazalarıyla sınırlı olmadığını da ortaya koyuyor. 2025 yılında AB’de kara yolu kazalarında hayatını kaybedenlerin sayısı 19.400’e gerileyerek bir önceki yıla göre %3 azalsa da bu düşüşün 2030 hedeflerine ulaşmak için yeterli olmadığı belirtiliyor. Ayrıca limanlar, havalimanları ve kritik ulaştırma altyapısına yönelik siber saldırılar ile hibrit tehditlerin ulaştırma güvenliğinin giderek daha önemli bir parçası hâline geldiği ifade ediliyor.

Sektörün sosyal boyutunda ise iş gücü eksikliği dikkat çekiyor. Rapora göre Avrupa’da 233.000 kamyon sürücüsü ve 105.000 otobüs sürücüsü açığı bulunuyor. Kadınlar ulaştırma sektöründeki toplam iş gücünün yalnızca %22,7’sini oluştururken, genç çalışanların oranı da sınırlı kalıyor. Avrupa Komisyonu, yeşil ve dijital dönüşüm sürecinde beceri açığının giderilmesini ve ulaştırma sektörünün daha cazip hâle getirilmesini öncelikli politika alanları arasında değerlendiriyor.

Ulaştırma sisteminin erişilebilirliği ve iş gücü kapasitesi, turizm sektörünün performansını da doğrudan etkiliyor. Rapora göre AB’de turistik konaklama tesislerinde geçirilen geceleme sayısı 2025 yılında 3 milyarı aşarak rekor seviyeye ulaşırken, Birlik 582 milyon turist gelişiyle küresel turizmin %38’ine ev sahipliği yaptı. Yaklaşık 20,7 milyon kişiye istihdam sağlayan turizm ekosisteminin AB ekonomisine katkısının 857,3 milyar avroya ve %7,8’e kadar ulaştığı tahmin ediliyor. Bununla birlikte turizm hareketlerinin belirli ülkelerde, bölgelerde ve yaz aylarında yoğunlaşması; yerel altyapı, konut piyasası ve doğal kaynaklar üzerinde baskı yaratıyor. Sektördeki işletmelerin %99,9’unun KOBİ niteliğinde olması da finansmana erişim, dijitalleşme ve beceri eksiklikleri bakımından kırılganlığı artırıyor.