UNITE Projesi ve AB’nin dijital sağlık alanındaki yeni destek programlarına ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AB DESTEKLİ UNITE PROGRAMI KAPSAMINDA BÖLGELERARASI SAĞLIK VERİSİ PROJELERİNE DESTEK

Ercan Araz, İKV Stajyeri

AB, sağlık sistemlerinin dijital dönüşümünü hızlandırmak ve sağlık alanındaki yenilikçi çözümlerin Üye Devletler arasında yaygınlaştırılmasını desteklemek amacıyla son yıllarda önemli girişimler hayata geçirdi. Bu kapsamda yürütülen UNITE (European Digital Health Valleys) Projesi, Avrupa’nın farklı bölgelerinde geliştirilen sağlık çözümlerini ortak bir ekosistem altında bir araya getirmeyi ve başarılı uygulamaların sınır ötesinde yaygınlaştırılmasını sağlamayı hedefledi.[1] AB tarafından finanse edilen proje kapsamında açılan ilk çağrı sonucunda destek almaya hak kazanan bölgeler arası üç dijital sağlık projesi açıklandı. Toplam 3,8 milyon avroluk bütçeye sahip projeler, dijital sağlık teknolojilerinin geliştirilmesi, sağlık verilerinin güvenli şekilde paylaşılması ve farklı sağlık sistemleri arasında iş birliğinin güçlendirilmesine katkı sunacak.

UNITE Projesi’nin ilk çağrısı Avrupa genelinde yoğun ilgi gördü ve farklı ülkelerden sağlık kuruluşları, araştırma merkezleri, üniversiteler, teknoloji şirketlerinin yer aldığı geniş bir katılımcı kitlesi başvuruda bulundu. Avrupa’nın çeşitli bölgelerinden 1.000’in üzerinde kuruluş sürece dâhil oldu ve 19 proje başvurusu değerlendirildi. Yapılan değerlendirmeler sonucunda CARDIO-HUB, NEODATA+ ve RAD-TRACK EU adlı üç proje destek almaya hak kazandı.[2]

CARDIO-HUB

Desteklenen projelerden ilki olan CARDIO-HUB, özellikle kalp yetmezliği bulunan hastaların tedavi ve takip süreçlerinin iyileştirilmesine odaklandı. Proje kapsamında yapay zekâ destekli analiz araçları, uzaktan hasta izleme sistemleri ve gerçek yaşam verilerinden yararlanılarak hastaların sağlık durumlarının daha etkin şekilde takip edilmesi hedeflendi. Ayrıca proje kapsamında geliştirilecek Cardio-Passport uygulaması sayesinde hastaların sağlık bilgilerinin farklı sağlık kuruluşları ve ülkeler arasında güvenli şekilde paylaşılması öngörüldü. Böylece sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanması ve hastaların farklı ülkelerde de sağlık hizmetlerinden daha etkin yararlanabilmesi amaçlandı.

NEODATA+

İkinci proje olan NEODATA+, yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde dijital sağlık teknolojilerinin kullanımını geliştirmeyi amaçlıyor. Proje kapsamında yüksek hassasiyetli klinik verilerin daha etkin analiz edilmesi, sağlık profesyonellerinin karar alma süreçlerinin desteklenmesi ve yenidoğan hastalara sunulan bakım kalitesinin artırılması hedeflendi. Dijital veri analizi sayesinde olası sağlık risklerinin daha erken tespit edilmesi ve tedavi süreçlerinin daha doğru planlanması amaçlanırken, farklı ülkelerde faaliyet gösteren sağlık kuruluşları arasında bilgi paylaşımının güçlendirilmesi de projenin öncelikleri arasında yer aldı.

RAD-TRACK EU

UNITE Projesi kapsamında destek almaya hak kazanan üçüncü girişim olan RAD-TRACK EU ise tıbbi görüntüleme süreçlerinde hastaların maruz kaldığı radyasyon dozlarının izlenmesine yönelik dijital çözümler geliştirdi. Proje, radyasyon bilgilerinin standartlaştırılmış biçimde kayıt altına alınmasını ve farklı sağlık kuruluşları arasında güvenli şekilde paylaşılmasını hedefledi. Bu sayede hastaların geçmiş radyasyon maruziyetlerinin sağlık profesyonelleri tarafından daha kolay takip edilmesi ve gereksiz tekrar görüntülemelerinin önüne geçilmesi amaçlandı. Aynı zamanda sağlık hizmetlerinde hasta güvenliğinin artırılması ve veri yönetiminin iyileştirilmesi hedeflendi.

UNITE, düzenleyici çerçeveler ve parçalı altyapı gibi ölçeklenme önündeki engelleri aşmayı hedefledi. Program, bu üç projenin “izole pilot denemelerden tam ölçekli uygulamaya kesin bir geçişi” temsil ettiği belirtiliyor. UNITE dijital sağlık program yöneticisi Marina Samoylova, Avrupa’nın dijital sağlık inovasyonu alanında gerekli veri ve uzmanlığa sahip olduğunu, UNITE’ın bu kaynakları bir araya getirerek bölgeler arasında çözümlerin ölçeklenmesini ve sağlık sistemleri ile hastalar için somut etki yaratılmasını amaçladığını ifade etti.

Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan 2026 Dijital On Yıl Özel Eurobarometre anketine göre AB’de dijital hakların korunduğuna dair kamuoyunun güveni belirgin biçimde arttı ve üretken yapay zekâ araçlarını en az haftada bir defa kullananların oranı yaklaşık %40’a ulaştı. Kullanımının önündeki başlıca engeller gizlilik ve doğruluk endişeleri olarak açıklandı. Bu gelişme, AB’nin sınır ötesi sağlık verisi paylaşımı ve dijital sağlık inovasyonunun ölçeklenmesi konusundaki stratejik önceliğinin somut bir yansımasıdır. Kalp yetmezliği, yenidoğan bakımı ve tıbbi görüntüleme gibi farklı klinik alanlarda eş zamanlı olarak yürütülen projeler, veri odaklı ve yapay zekâ destekli sağlık hizmetlerinin Avrupa genelinde yaygınlaştırılmasına yönelik somut bir adım olarak değerlendirilebilir. Türkiye açısından, AB’nin dijital sağlık alanındaki düzenleyici yaklaşımları ve fonlama modelleri, olası iş birliği ve mevzuat uyum çalışmaları bakımından yakından izlenmesi gereken bir gelişme niteliği taşıyor.