Komisyonu tarafından yayımlanan Eurobarometre AB'nin siber alanda güncel zorlukları ve öncelikleri araştırmasına ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AB'NİN SİBER ALANDA GÜNCEL ZORLUKLARI VE ÖNCELİKLERİ ARAŞTIRMASI

Bared Çil, İKV Uzmanı 

Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan yeni Eurobarometre araştırması, Avrupa vatandaşlarının çocukların çevrim içi ortamda karşı karşıya kaldığı riskler, demokrasinin güçlendirilmesi, Avrupa Birliği'nin savunma kapasitesi ve enerji dönüşümü konularında daha güçlü politikalar talep ettiğini ortaya koydu[1]. Araştırmaya göre, özellikle sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik endişeler artarken, yanlış bilgilendirmeyle mücadele, demokratik katılımın güçlendirilmesi, savunma alanında daha fazla iş birliği ve temiz enerjiye geçiş de vatandaşların öncelikleri arasında yer alıyor[2].

Araştırma sonuçlarına göre, Avrupalılar çocukların çevrim içi ortamda karşılaştığı riskler konusunda ciddi kaygılar taşıyor ve AB'nin bu alanda daha fazla önlem almasını istiyor. Katılımcıların %71'i siber zorbalık ve çevrim içi tacizi çocuklar açısından en önemli tehdit olarak değerlendirirken, bunu %70 ile çevrim içi kandırma ve cinsel istismar riski takip ediyor. Zararlı içeriklere maruz kalma (%69), çocukların kişisel verilerinin kötüye kullanılması (%69), yasa dışı faaliyetlere yönlendirilme riski (%64) ve bağımlılık oluşturacak şekilde tasarlanmış dijital platformlar (%60) da öne çıkan diğer endişeler arasında bulunuyor.

Şekil: AB Vatandaşlarının Siber Zorbalık Endişeleri (%)

Kaynak: Eurobarometre

Araştırma, vatandaşların çocukların sosyal medya kullanımına yönelik daha sıkı kurallar talep ettiğini de gösteriyor. Katılımcıların %63'ü yaşa dayalı erişim kısıtlamalarının getirilmesini destekliyor. Bunların %36'sı belirli bir yaşın altındaki çocukların sosyal medya kullanımının tamamen yasaklanmasını savunurken, %27'si erişimin daha ileri yaşlara ertelenmesini tercih ediyor. Katılımcıların %15'i kolluk kuvvetlerinin kapasitesinin artırılmasını, %13'ü ise ilave AB düzenlemeleri yerine denetimin ebeveynler ve okullar tarafından yürütülmesini destekliyor.

Yanlış Bilgilendirmeyle Mücadele

Araştırmaya göre Avrupalıların %66'sı güncel gelişmeler ve siyaset hakkında bilgi edinmek amacıyla her gün sosyal medya kullanıyor. Bu durum, yanlış ve yanıltıcı içeriklerle mücadeleye yönelik beklentileri de artırıyor.

Katılımcılar, bu alandaki öncelikli tedbirler arasında yasa dışı çevrim içi içeriklere yönelik daha ağır yaptırımlar uygulanmasını (%44), dijital platformlara yönelik daha güçlü düzenlemeler getirilmesini (%40), yapay zekâ tarafından oluşturulan veya manipüle edilen içeriklerin açık şekilde etiketlenmesini (%38), sosyal medya kullanımında asgari yaş sınırı uygulanmasını (%37) ve medya okuryazarlığı ile bağımsız doğrulama mekanizmalarına daha fazla yatırım yapılmasını (%29) öne çıkarıyor.

İfade Özgürlüğü ve Hukukun Üstünlüğü

Araştırma, Avrupalıların demokratik toplumun temel ilkelerine güçlü destek verdiğini de ortaya koyuyor. Katılımcıların %34'ü ifade ve düşünce özgürlüğünü, %32'si serbest ve adil seçimleri, %31'i ise hukukun üstünlüğü ile temel haklara saygıyı demokrasinin en önemli unsurları olarak değerlendiriyor.

Bunları yolsuzlukla mücadele (%28), siyasi liderlerin şeffaflığı ve hesap verebilirliği ile bağımsız yargı sistemi (%26) ve vatandaşların kamuoyu tartışmaları ile karar alma süreçlerine katılımı (%22) takip ediyor. Araştırmaya göre katılımcıların %46'sı, seçimlerin ötesinde doğrudan katılım mekanizmalarının AB karar alma süreçlerini etkilemede etkili olduğunu düşünürken, %42'si siyasi hareketler, siyasi partiler veya sendikalar aracılığıyla katılımın önemine işaret ediyor.

AB'nin Savunma Kapasitesine Destek

Araştırma sonuçları, Avrupa vatandaşlarının AB'nin güvenlik ve savunma alanındaki rolünün güçlendirilmesini desteklediğini gösteriyor. Katılımcıların %68'i Birliğin dış tehditlere karşı kendi savunma kapasitesini güçlendirmesi gerektiğini belirtirken, %56'sı AB'nin güvenlik ve savunmayı güçlendirerek vatandaşlarını daha iyi koruyacağına güvendiğini ifade ediyor. Bu oran, Ocak 2026'ya kıyasla dört puanlık artışa işaret ediyor.

Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği

Araştırma, enerji dönüşümüne ilişkin beklentileri de ortaya koyuyor. Katılımcıların %56'sı yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasının AB'nin fosil yakıtlardan uzaklaşmasına katkı sağlayacağını düşünürken, %40'ı enerji verimliliği önlemlerini öncelikli çözüm olarak görüyor. Katılımcıların %32'si ise nükleer enerjiyi enerji dönüşümünde önemli bir seçenek olarak değerlendiriyor.

Artan enerji fiyatları karşısında vatandaşların aldığı önlemler incelendiğinde ise katılımcıların %31'inin genel elektrik tüketimini azalttığı görülüyor. Katılımcıların %27'si enerji tüketimini daha yakından takip ettiğini, %26'sı ise ısıtma veya soğutma kullanımını azalttığını belirtiyor. Daha düşük fiyatlardan yararlanmak amacıyla enerji kullanım saatlerini değiştirenlerin oranı %20 olurken, enerji verimli cihazlara yatırım yapanların oranı %16, enerji tedarikçisini veya sözleşmesini karşılaştıran ya da değiştirenlerin oranı %14 ve yenilenebilir enerji çözümleri kuran veya kurmayı değerlendirenlerin oranı da %14 olarak kaydedildi.