Avrupa Komisyonunun, Almanya’nın yarı iletken değer zincirinde dört üretim tesisinin kurulmasını desteklemek amacıyla sağlayacağı devlet yardımının onaylamasına ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AVRUPA KOMİSYONUNDAN ALMANYA’NIN YARI İLETKEN SEKTÖRÜNE YÖNELİK DEVLET YARDIMI

Ercan Araz, İKV Stajyeri

Avrupa Komisyonu, Almanya’nın yarı iletken değer zincirinde dört ilk tür (first-of-a-kind) üretim tesisinin kurulmasını desteklemek amacıyla sağlayacağı 659 milyon avro tutarındaki devlet yardımını onayladı. Söz konusu destek, Avrupa için Bir Çip Yasası (A Chips Act for Europe) ile Komisyonun 2024-2029 Siyasi Rehber İlkeleri doğrultusunda, AB’nin yarı iletken değer zincirindeki rekabet gücünü, teknolojik kapasitesini ve stratejik özerkliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.

Desteklenen Dört Proje

Almanya, yarı iletken üretim tesislerinin kurulması amacıyla aşağıdaki doğrudan hibeleri sağlayacak. Dört projenin tamamı federal hükümet ile ilgili eyalet (Länder) yönetimleri tarafından ortaklaşa finanse ediliyor.

• 353 milyon avro – Element 3-5 GmbH (Baesweiler, Kuzey Ren-Vestfalya): Silikon karbür (SiC) epi-wafer üretimine yönelik ilk tür üretim tesisinin kurulması.
• 214 milyon avro – Vishay Siliconix Itzehoe GmbH (Itzehoe, Schleswig-Holstein): Yeni nesil N- ve P-kanallı Silikon Güç MOSFET üretim kapasitesinin oluşturulması.
• 74,4 milyon avro – KLA-Tencor MIE GmbH (Weilburg, Hessen): Yarı iletken üretiminde kullanılan ileri optik örtüşme ve film metroloji ekipmanlarının üretimine yönelik yeni kapasite oluşturulması.
• 17,9 milyon avro – KETEK GmbH (Münih, Bavyera): Silikon Sürüklenme Dedektörleri ile Grafen Radyasyon Giriş Pencereleri olmak üzere iki yüksek uzmanlık gerektiren çip türünün üretimi.

Element 3-5 GmbH, “SiCnature” projesi kapsamında silikon karbür epi-wafer üretimine yönelik ilk tür üretim tesisini kuracak. Geliştirilecek yeni wafer teknolojisinin otomotiv, sanayi, telekomünikasyon ve enerji sektörlerinde kullanılması öngörülüyor. Proje, mevcut üretim yöntemlerine kıyasla enerji verimliliği, üretim kapasitesi ve üretim etkinliğini artıracak yenilikçi üretim süreçlerini içeriyor.

Vishay Siliconix Itzehoe GmbH, mevcut tesisinde yeni nesil Güç MOSFET üretim kapasitesi oluşturacak. Bu bileşenler başta otomotiv sektörü olmak üzere endüstriyel ve ticari uygulamalarda yüksek voltaj ve akımın verimli şekilde kontrol edilmesinde kullanılıyor.

KLA-Tencor MIE GmbH, yarı iletken üretim süreçlerinde kalite kontrolü ve süreç doğrulamasında kullanılan ileri optik örtüşme ve film metroloji ekipmanlarının üretimini gerçekleştirecek. Üretilecek sistemler, ileri ve en ileri yarı iletken üretim teknolojilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacak.

KETEK GmbH ise SDD ve GREW çiplerinin üretimi için iki yeni üretim hattı kuracak. Bu yatırımla birlikte yeni nesil dedektörlerin tek bir temiz oda içerisinde entegre biçimde üretimi mümkün olacak; mevcut çözümlere kıyasla daha yüksek verimlilik ve entegrasyon sağlanacak.

Devlet yardımı kapsamında yararlanıcı şirketler; projelerin AB yarı iletken değer zincirine katkı sağlamasını, üniversiteler ve araştırma kuruluşlarıyla iş birliğini geliştirmeyi, olası arz sıkıntılarında siparişleri öncelikli olarak karşılamayı, nitelikli iş gücünü artırmaya yönelik eğitim programları yürütmeyi, proje kapsamında beklenenin üzerinde oluşabilecek ilave kârları Almanya ile paylaşmayı taahhüt etti.

Avrupa Komisyonu, Almanya destek programını Avrupa Birliği İşleyişine İlişkin Antlaşma’nın (ABİA) 107(3)(c) maddesi ile Avrupa Çip Yasası kapsamında değerlendirdi.  Komisyon değerlendirmesinde; desteklerin Avrupa’da yeni üretim kapasitesi oluşturarak ekonomik faaliyetlerin gelişimini teşvik ettiği, dört tesisin Avrupa’da ilk tür üretim tesisi niteliğinde olduğu, kamu desteği bulunmaması hâlinde Element 3-5, Vishay ve KLA’nın yatırımlarını AB’de gerçekleştirmeyeceği, KETEK’in ise yatırımı hayata geçirmeyeceği, dolayısıyla yardımın “teşvik etkisi”  taşıdığı, desteklerin rekabet ve ticaret üzerindeki etkisinin sınırlı olduğu, yardımın gerekli, uygun ve orantılı düzeyde bulunduğu, projelerin Avrupa yarı iletken ekosistemine önemli katkılar sağlayacağı, tedarik zincirinin dayanıklılığını ve arz güvenliğini güçlendireceği, yararlanıcı şirketlerin start-up’lar, KOBİ’ler ve araştırma kuruluşlarıyla iş birliği yapacağı, dört şirketin de tesislerinin AB Çip Yasası kapsamında “Entegre Üretim Tesisi” (Integrated Production Facility) olarak tanınması için başvuruda bulunacağı ve bu statünün gerektirdiği yükümlülüklere uyacağı tespit edildi.

Komisyon, Avrupa için Bir Çip Yasası kapsamında yarı iletken sektörüne yönelik ileri üretim tesislerinin Avrupa’nın arz güvenliği, tedarik zinciri dayanıklılığı ve teknolojik kapasitesi açısından stratejik önem taşıdığını vurguluyor. Bu kapsamda 3 Haziran 2026’da kabul edilen Çip Yasası 2.0 teklifiyle, Avrupa’da ileri çip üretiminin desteklenmesi, stratejik bağımlılıkların azaltılması ve yarı iletken sektörünün rekabet gücünün artırılması hedefleniyor.[1]