AB Konseyi tarafından 2026 Avrupa Sömestri kapsamında kabul edilen Üye Devletlere yönelik Ülkeye Özgü Önerilere ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

2026 AVRUPA SÖMESTRİ BAHAR PAKETİ

Emiralp Mutlu, İKV Stajyeri

AB Konseyi, 10 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirilen Ekonomik ve Mali İşler Konseyi (ECOFIN) toplantısında, 2026 Avrupa Sömestri (European Semester) kapsamında tüm Üye Devletlere yönelik Ülkeye Özgü Önerileri (Country-Specific Recommendations – CSR) resmen kabul etti.[1] Üye ülkelerin ekonomi, maliye, istihdam ve yapısal politikalarının AB düzeyinde eş güdümünü sağlamak amacıyla 2011 yılından bu yana uygulanan bu mekanizma, Birlik içindeki ekonomik yönetişimin temel direğini oluşturuyor.[2]

2026 yılı CSR’larında beş temel öncelik öne çıkıyor: rekabetçiliğin artırılması, enerji güvenliğinin pekiştirilmesi, ekonomik güvenliğin tahkimi, savunmada hazırlık (defence readiness) düzeyinin artırılması ve sosyal adaletin sağlanması. Orta Doğu’daki çatışmaların enerji fiyatları üzerindeki baskısı, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik sürdürdüğü “gerekçesiz tam kapsamlı işgal” (unprovoked full-sclae invasion) ve küresel ticarette derinleşen korumacı eğilimler bu önceliklerin şekillenmesinde belirleyici rol oynuyor.[3] Bu çerçevede Üye Devletlerin, İyileşme ve Dayanıklılık Aracı (Recovery and Resilience Facility – RRF) kapsamındaki taahhütlerini kararlılıkla sürdürmeleri, uyum fonlarını (cohesion funds) hızla harekete geçirmeleri ve sanayi politikalarında rekabetçiliği öncelemeleri bekleniyor. Mali tavsiyeler ise bir yandan kamunun mali politikalarında disiplinin korunmasını hedeflerken, diğer yandan enerji krizine yönelik destek tedbirlerinin AB’nin yenilenen mali kurallarıyla uyumlu ve ihtiyatlı bir biçimde tasarlanmasını öngörüyor.

2026 Bahar Sömestri süreci kapsamında yürütülen derinlemesine incelemeler (in-depth reviews) neticesinde hazırlanan Makroekonomik Dengesizlik Prosedürü (Macroeconomic Imbalance Procedure – MIP) sonuçları da ECOFIN toplantısında onaylandı.[4] Yapılan değerlendirmelerde Yunanistan, Hollanda ve İsveç’in artık makroekonomik dengesizlik yaşamadığı tespit edilerek söz konusu ülkeler prosedür kapsamından çıkarıldı. Nitekim Yunanistan’ın kamu ve dış borç stoğundaki gerileme, bankacılık sektöründeki takipteki kredi oranlarının düşmesi ve dış finansman koşullarındaki iyileşme dikkat çekiciydi. Buna karşın İtalya, Macaristan ve Slovakya’da makroekonomik dengesizliklerin kısmi iyileşmelere rağmen sürdüğü; Romanya’da ise hem mali açık hem de cari açık kırılganlıklarının yanı sıra maliyet rekabetçiliğindeki erime sebebiyle “aşırı dengesizlik” durumunun devam ettiği kaydedildi.

Aynı toplantıda, 2026 yılı bütçe açığının GSYİH’nin %4,1’ine ulaşması öngörülen Bulgaristan için Aşırı Açık Prosedürü (Excessive Deficit Procedure – EDP) başlatıldı.[5] Bulgaristan’ın söz konusu bütçe sapmasını savunma harcamalarındaki artışa dayandırarak ulusal istisna maddesi (national escape clause) kapsamında değerlendirilmesi yönündeki talebi, Konsey tarafından açığın büyüklüğünü tek başına açıklayamayacağı gerekçesiyle reddedildi. Ülkenin açığını en geç 2029 yılına kadar referans değer olan %3’ün altına çekmesi gerekiyor. Öte yandan, enerji piyasalarındaki oynaklık ve uygulama aksaklıkları nedeniyle ilk plan hedeflerinden sapan Macaristan için hazırlanan yaklaşık 10 milyar avroluk (6,5 milyar avro hibe, 3,5 milyar avro kredi) revize İyileşme ve Dayanıklılık Planı (RRP) onaylanırken[6] Hollanda’nın orta vadeli mali-yapısal reform hedeflerini içeren net harcama patikası Konseyce uygun bulundu.[7]

2026 Bahar Paketi, Nisan 2024’te yürürlüğe giren yenilenmiş AB Ekonomik Yönetişim Çerçevesi’nin ikinci tam ölçekli uygulamasını temsil ediyor. Katı ve tek tipten oluşan eski kurallar yerine her üye ülkeye özgü “net harcama patikalarını” merkeze alan bu yeni sistem, iddialı reform ve yatırım taahhütleri sunan ülkelere mali uyum süreçlerini 4 yıldan 7 yıla kadar yayma imkânı tanıyor. RRF kaynaklarının kullanım süresinin Ağustos 2026 itibarıyla dolacak olması, stratejik yatırımların sürdürülebilirliği açısından Tasarruflar ve Yatırımlar Birliği’nin (Savings and Investment Union – SIU) hayata geçirilmesini kritik bir gereklilik hâline getirdi.[8] Bu doğrultuda ECOFIN, sermaye piyasalarının entegrasyonu ve ortak denetim mekanizmalarına ilişkin müzakere yaklaşımını Ekim 2026’ya kadar netleştireceğini de belirtti.