AB İstatistik Ofisi Eurostat tarafından açıklanan 2025 yılı yenilenebilir enerji ve doğal gaz arzı verilerine ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AB’DE 2025 YILI YENİLENEBİLİR ENERJİ VE DOĞAL GAZ ARZI VERİLERİ

Fırat Akan, İKV Uzman Yardımcısı

AB İstatistik Ofisi Eurostat’ın 29 Haziran 2026 tarihinde yayımladığı enerji arzına dair veriler, 2025 yılında AB’de doğal gaz ve yenilenebilir enerji arzının arttığını, kömür ve petrol ürünleri arzının gerilediğini ortaya koyuyor. [1] Doğal gaz arzı 2024’e kıyasla %2,3 artarak yaklaşık 13,1 milyon terajula ulaştı ve 2023’teki sert düşüşün ardından ikinci yıl üst üste yükseldi. Yenilenebilir enerji arzı ise hidroelektrik üretimindeki belirgin gerilemeye rağmen %1,4 artarak 11,5 milyon terajul oldu. Elektrik üretiminde yenilenebilir kaynaklar %47,2’lik payla liderliğini korurken, fosil yakıtların payı %29,6, nükleer enerjinin payı ise %23,2 olarak gerçekleşti.

Doğal Gaz ve Yenilenebilir Enerji Arzında Artış

AB’nin doğal gaz arzındaki artış, büyük ölçüde net ithalattaki yükselişle bağlantılı oldu. Doğal gazın yurt içi üretimi 2024’e kıyasla %2,3, net ithalatı ise %4,8 artarken, şebekeye sağlanan gazın %88’i ithal kaynaklardan geldi. Buna karşın 2025’teki doğal gaz arzı, AB’nin enerji tasarrufu önlemlerini uygulamaya başlamasından önceki 2021 seviyesinin hâlen %17,1 altında kaldı. Şebekeye enjekte edilen biyogaz miktarı ise bir önceki yıla göre %10,8 artsa da toplam gaz arzı içindeki payı sınırlı kalmaya devam etti.

Yenilenebilir enerji arzı 2025’te %1,4 artış gösterirken, farklı kaynaklar arasında ayrışan eğilimler görüldü. Isı pompaları tarafından kullanılan ortam ısısı 2024’e kıyasla %7,1 yükseldi ve 2020 seviyesinin %53,8 üzerine çıktı. Birincil katı biyoyakıtların tüketimi ise %1,4 arttı. Buna karşılık hidroelektrik üretimindeki düşüş, yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretiminin toplamda sınırlı biçimde gerilemesine neden oldu. Nükleer kaynaklı elektrik üretimi de %0,2 artarak yaklaşık 650.648 gigavat/saate ulaştı.

Kömür arzındaki uzun dönemli gerileme 2025 yılında da sürdü. Linyit arzı %7,7 azalarak 184.741 bin tona, taş kömürü arzı ise %3,2 gerileyerek 107.072 bin tona indi. Her iki değer de veri serisinin başladığı 1990 yılından bu yana kaydedilen en düşük seviyeler oldu. Petrol ürünleri arzı ise 448.656 bin ton olarak gerçekleşti. Eurostat, Litvanya’daki bazı rafineri üretim verilerinin gizli tutulması nedeniyle 2025 yılı petrol ürünleri arzının bir miktar düşük hesaplandığını belirtiyor.

Elektrik Üretiminde Yenilenebilirlerin Liderliği

Verilere göre, AB’nin toplam elektrik arzı 2025’te bir önceki yıla kıyasla %0,9 arttı. Yenilenebilir kaynaklardan 1,33 milyon gigavat/saat elektrik üretilirken, bu miktar 2024’e göre %0,5 azaldı. Yenilenebilirlerin toplam elektrik üretimindeki payı da %47,8’den %47,2’ye geriledi. Buna rağmen yenilenebilir enerji, AB elektrik üretiminin açık ara en büyük kaynak grubu olmayı sürdürdü.

Yenilenebilir kaynaklar arasındaki değişimde güneş enerjisi ile hidroelektrik üretimi arasındaki zıt yönlü hareket belirleyici oldu. Güneş fotovoltaik kaynaklı elektrik üretimi %19,2 artarak 58,5 teravat/saatlik ek üretim sağladı. Buna karşılık hidroelektrik üretimi %11,7, rüzgâr enerjisi üretimi %2 ve biyogaz kaynaklı elektrik üretimi %9,9 azaldı. Özellikle hidroelektrikteki 47,4 teravat/saatlik kayıp, güneş enerjisindeki güçlü artışın yenilenebilir elektrik üretiminin tamamını yükseltmeye yetmemesine neden oldu.

Fosil yakıtlardan elektrik üretimi ise 2024’e kıyasla %3,2 artarak yaklaşık 832 bin gigavat/saate ulaştı ve toplam üretimin %29,6’sını oluşturdu. Bu artışın temel nedeni, doğal gazdan elektrik üretiminin %8,6 yükselmesi oldu. Yaklaşık 481,4 teravat/saat üretimle doğal gaz, nükleer enerjinin ardından AB elektrik sistemindeki en büyük ikinci münferit kaynak hâline gelirken, 480,2 teravat/saatlik rüzgâr enerjisinin hemen önünde yer aldı.

Sonuç olarak 2025 yılı verileri, AB enerji sisteminde yenilenebilir kaynakların ağırlığını koruduğunu, ancak yıllık üretimin hava koşullarına ve özellikle hidroelektrik üretimindeki değişimlere duyarlı olduğunu gösteriyor. Doğal gaz arzı ve gazdan elektrik üretimindeki artış, fosil yakıtların elektrik sistemindeki dengeleme rolünün sürdüğüne işaret ederken, kömür arzının tarihî düşük seviyelere inmesi uzun dönemli enerji dönüşümünün devam ettiğini ortaya koyuyor.