Avrupa Komisyonu tarafından başlatılan Biyometan Mekanizması’na ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AB BİYOMETAN MEKANİZMASI

Fırat Akan, İKV Uzman Yardımcısı

Avrupa Komisyonu, 18 Haziran 2026 tarihinde AB Enerji ve Ham Maddeler Platformu (EU Energy and Raw Materials Platform) kapsamında Biyometan Mekanizması’nı (Biomethane Mechanism) resmen başlatarak, Avrupa’daki biyometan alıcıları, üreticileri, tedarikçileri, yatırımcıları ve finans kuruluşlarını aynı dijital yapı altında bir araya getiren yeni bir piyasa aracı oluşturdu. Gönüllü ve ücretsiz olarak faaliyet gösterecek mekanizma, biyometan arzı ile talebini eşleştirmeyi, yeni projelerin geliştirilmesini kolaylaştırmayı, düzenleyici koşullara ilişkin bilgiye erişimi artırmayı ve finansman fırsatlarını görünür hâle getirmeyi amaçlıyor. Kayıtların 18 Haziran 2026 tarihinde açılmasının ardından ilk arz-talep eşleştirme turunun Eylül 2026’da gerçekleştirilmesi planlanıyor. Mekanizmanın, AB’nin 2030 yılına kadar yıllık 35 milyar metreküp biyometan üretimi ve kullanımı hedefine ulaşmasına katkı sağlaması bekleniyor. [1]

Biyometanın Enerji Sistemindeki Rolü ve 2030 Hedefi

Biyometan, organik maddelerin kontrollü biçimde parçalanmasıyla elde edilen biyogazın arıtılması sonucunda üretilen yenilenebilir bir gaz. Gübre, gıda atıkları ve tarımsal artıklar gibi girdilerden üretilebilmesi, biyometanı enerji üretimi ile atık yönetimini bir araya getiren bir kaynak hâline getiriyor. Mevcut gaz altyapısında kullanılabilmesi, depolanabilmesi ve ihtiyaç anında sisteme verilebilmesi de biyometanın diğer yenilenebilir kaynakları tamamlamasına imkân tanıyor.

2022 yılında açıklanan REPowerEU Planı kapsamında AB’nin biyometan üretimi ve kullanımının 2030 yılına kadar yıllık 35 milyar metreküpe çıkarılması hedeflenmişti. Bu hedefe ulaşılması için 2030’a kadar yaklaşık 37 milyar avro yatırım yapılması gerektiği tahmin ediliyor. Söz konusu yatırımların üretim tesisleri, biyogazın biyometana dönüştürülmesi, şebeke bağlantıları, depolama ve sürdürülebilir ham madde tedariki gibi alanlara yönelmesi bekleniyor.

Arz-Talep Eşleştirilmesi

Biyometan Mekanizması’nın temel işlevi, üreticiler ve tedarikçiler ile biyometan satın almak isteyen şirketleri yapılandırılmış eşleştirme turları aracılığıyla buluşturmak. Talep odaklı turlarda alıcıların ihtiyaçları, arz odaklı turlarda ise üreticilerin arz teklifleri sisteme girilecek. Daha küçük üreticilerin arzlarının birleştirilerek büyük alıcıların taleplerine cevap verebilmesi de mümkün olacak.

Komisyon eşleştirme turlarını organize edecek ve sonuçları katılımcılarla paylaşacak. Ancak fiyatların belirlenmesi, sözleşme koşulları ve ticari müzakereler doğrudan şirketler arasında yürütülecek. Böylece Komisyon piyasa katılımcılarını bir araya getirirken ticari kararlara müdahale etmeyecek.

Düzenleyici Bilgi ve Finansmana Erişim

Platformda yer alacak düzenleyici gösterge paneli (regulatory dashboard), katılımcılara farklı ülkelerdeki biyometan üretimi, ticareti ve şebekeye enjeksiyon koşulları hakkında güncel bilgi sağlayacak. Yatırım koşulları bölümü ise bölgesel ham madde potansiyeli, şebeke bağlantısı, altyapı durumu ve ticari fırsatların görünürlüğünü artıracak.

Kamu otoriteleri ve şebeke işletmecileri bölgelerindeki yatırım fırsatlarını tanıtabilecek, finans kuruluşları ise biyometan sektörüne yönelik ürünlerini proje geliştiricileri ve yatırımcılarla paylaşabilecek. Mekanizma sayesinde düzenleyici belirsizliğin ve bilgi asimetrisinin azaltılması, uygun projelerin finansmana daha kolay ulaşması ve yatırım kararlarının hızlandırılması amaçlanıyor.