AB’de 2024 yılı sanayide enerji tüketimi verilerine ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AB’DE SANAYİDE ENERJİ TÜKETİMİ VERİLERİ 

Fırat Akan, İKV Uzman Yardımcısı

AB İstatistik Ofisi Eurostat’ın 29 Mayıs 2026 tarihinde yayımladığı veriler, AB sanayi sektöründe nihai enerji tüketiminin uzun dönemli düşüş eğilimini koruduğunu gösteriyor. [1] Verilere göre 2024 yılında AB sanayi sektörü toplam 8.835 petajul (PJ) enerji kullandı; bu seviye 2014’e kıyasla %8,1 azalmaya işaret ediyor. Eurostat, sanayide nihai enerji tüketiminin 1990’dan bu yana istikrarlı biçimde gerilediğini vurgularken, 2024 verilerinin enerji verimliliği kazanımları ve sanayi yapısındaki dönüşümle birlikte okunması gerektiğine işaret ediyor. Sanayi enerji sepetinin kompozisyonu ise enerji dönüşümünün yönünü daha net gösteriyor. Elektrik 2.945 PJ ve doğal gaz 2.817 PJ birlikte toplam tüketimin yaklaşık üçte ikisini oluştururken, yenilenebilir enerji ve biyoyakıtlar 999 PJ 2024’te ilk kez petrol ve petrol ürünlerinin 922 PJ önüne geçti.

AB Sanayinin Enerji Sepeti

2024’te sanayide tüketilen enerjinin %33,3’ü elektrikten, %31,9’u doğal gazdan geldi. Yenilenebilir enerji ve biyoyakıtların payı %11,3’e yükselirken, petrol ve petrol ürünleri %10,4’te kaldı. Kalan tüketim katı fosil yakıtlar 484 PJ (%5,5), ısı 483 PJ (%5,5) ve yenilenemez atık 186 PJ (%2,1) değerlerinden oluştu. Bu dağılım, bir yandan sanayinin hâlâ yüksek ölçüde fosil yakıtlara bağımlı olduğunu, diğer yandan enerji sepetinde yeniden sıralanma yaşandığını gösteriyor. Özellikle yenilenebilir enerji ve biyoyakıtların 2024’te 999 PJ seviyesine ulaşıp petrol türevlerini geçmesi, elektrifikasyon ve düşük karbonlu yakıtların sanayi enerji karmasında kalıcı yer edinmeye başladığına işaret ediyor.

2014–2024 Karşılaştırması

2014’e kıyasla 2024’te sanayide çoğu enerji ürününün tüketimi gerilerken, en büyük göreli düşüşler katı fosil yakıtlarda %34,8 ve ısı tüketiminde %23,7 oranında görüldü. Buna karşılık iki enerji kaleminde artış kaydedildi: yenilenemez atık tüketimi %32,1 artarken, yenilenebilir enerji ve biyoyakıtlar %24,3 oranına yükseldi. Bu iki artış, sanayide yakıt ikamesinin (fuel switching) ve atık bazlı enerji kullanımının daha yaygın hale gelmesiyle ilişkilendirilebilir. Burada kritik ayrım, toplam tüketimin düşmesine rağmen bazı kaynakların payını büyütmesi olarak görünüyor; zira, sanayi daha az enerji kullanırken, kullandığı enerjinin bileşimi de dönüşüyor.

Gıda, İçecek ve Tütün

Eurostat verileri, sanayi genelinde düşüş eğilimine karşın gıda, içecek ve tütün sektörünün ayrı bir dinamik izlediğini ortaya koyuyor. 2024’te bu sektör 1.134 PJ enerji tüketti ve sanayi toplamının %12,8’ini oluşturdu. Daha önemlisi, bu sektörün enerji tüketimi 2014’e kıyasla %4,7 arttı. Bu artış, sanayi genelindeki %8,1 düşüşle birlikte değerlendirildiğinde, gıda sanayiinin üretim hacmi, süreç ihtiyaçları ve ısı gereksinimi gibi unsurlar nedeniyle enerji talebini daha dirençli biçimde koruduğunu düşündürüyor.

Gıda Sektörünün Enerji Kaynakları

Gıda, içecek ve tütün sektöründe 2024’te enerji tüketiminin ana kaynağı doğal gaz oldu. 525 PJ değeri ile kaynak toplamının %46,3’ü doğal gazdan karşılandı. Elektrik tüketimi ise 401 PJ ile %35,3 seviyesinde gerçekleşti. Yenilenebilir enerji ve biyoyakıtlar 68 PJ ile %6,0 oranında petrol ve petrol ürünleri 60 PJ ile %5,3 oranında, ısı 47 PJ ile %4,2 oranında, katı fosil yakıtlar 32 PJ ile %2,8 oranında ve yenilenemez atık 1 PJ ile %0,1 oranında kaydedildi. Bu tablo, gıda sektörünün enerji ihtiyacının büyük ölçüde ısı süreçleriyle ilişkili olduğuna ve bu nedenle doğal gazın hâlâ merkezi bir rol oynadığına işaret ediyor.

Gıda Sektöründe Değişim

2014’e kıyasla gıda, içecek ve tütün sektöründe en yüksek göreli artış yenilenebilir enerji ve biyoyakıtlarda %68,4 ve yenilenemez atıkta %47,4 oranlarıyla gerçekleşti. Bunun yanında elektrikte %8,1 ve doğal gazda %5 artış kaydedildi. Katı fosil yakıtlarda ise %36,4 sert bir düşüş görüldü. Veriler, bir yandan sektörün toplam enerji talebi büyürken, diğer yandan en karbon yoğun kalemlerden biri olan katı fosil yakıtların hızla aşağı çekilmesi, gıda sanayiinde yakıt dönüşümünün başladığını gösteriyor. Ancak aynı dönemde doğal gazın da artması, kısa vadede gazın geçiş yakıtı rolünü koruduğunu, yenilenebilir ve biyoyakıt artışının ise bu dönüşümü destekleyici ama henüz tam ikame edici düzeye ulaşmadığını gösteriyor.