Avrupa Komisyonu tarafından duyurulan AB "Yolcu Paketi" kapsamında demir yolunda kesintisiz ulaşım ve tek bilet dönemine ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AB “YOLCU PAKETİ”: DEMİR YOLUNDA KESİNTİSİZ ULAŞIM VE TEK BİLET DÖNEMİ

Ahmet Emre USTA, İKV Uzmanı

Avrupa Komisyonu, 13 Mayıs 2026 tarihinde, Avrupa genelinde kesintisiz ve entegre bir ulaşım ağının oluşturulması amacıyla “Yolcu Paketi” (Passenger Package) kapsamında yeni yasal kurallar önerdiğini duyurdu.[1]^,[2] Bölgesel, uzun mesafe ve sınır ötesi demir yolu seyahatlerinde rezervasyon ve planlama süreçlerini basitleştirmeyi hedefleyen bu teklif, aynı zamanda yolcu haklarının kapsamlı bir şekilde korunmasını amaçlıyor.

Mevcut durumda, özellikle sınır ötesi seyahatlerde ve farklı demir yolu işletmecilerinin dâhil olduğu çok ayaklı yolculuklarda yolcuların bilet alım süreçleri karmaşık bir yapıya sahipti. Parçalı rezervasyon sistemleri ve pazarda hâkim konumda bulunan büyük operatörlerin kısıtlayıcı politikaları, tüketicilerin şeffaf bir biçimde karşılaştırma yapmasını ve sera gazı emisyonu gibi kıstaslar üzerinden en sürdürülebilir seçeneklere ulaşmasını zorlaştırıyordu.

Yeni teklif, engelleri ortadan kaldırarak çoklu demir yolu operatörlerini kapsayan seyahatlerin tek bir işlemle ve “tek bilet” (single ticket) üzerinden satın alınabilmesine olanak tanıyor. Böylece tüketiciler, bağımsız veya operatörlere ait biletleme platformları üzerinden farklı şirketlerin seferlerini birleştirerek tek bir bilet oluşturabilecek.

Söz konusu düzenlemenin getirdiği en önemli yeniliklerden biri de yolcu haklarının genişletilmesi olarak öne çıkıyor. Farklı işletmecilerin dâhil olduğu tek biletli bir seyahatte aktarma seferinin kaçırılması durumunda yolcular konaklama, yeme-içme desteği, ücretsiz yeni güzergâh tahsisi ve gecikme tazminatı gibi tam koruma haklarından faydalanabilecek. Sürecin aksamasına neden olan demir yolu şirketi, söz konusu hakların sağlanmasından ve maliyetin karşılanmasından doğrudan sorumlu tutulacak.

Rekabetin korunması ve adil bir piyasa ortamının tesis edilmesi amacıyla, biletleme platformlarına ve demir yolu işletmecilerine de yeni yükümlülükler getiriliyor. Platformlar, sefer seçeneklerini fiyat, seyahat süresi, kalkış saati ve sera gazı emisyonu gibi kriterlere göre tarafsız bir şekilde sunmakla yükümlü olacak.

Bununla birlikte, Tek Pazar’da %50 veya daha fazla pazar payına sahip hâkim (incumbent) demir yolu şirketleri, biletleme platformlarını rakiplerine açmak ve ülkedeki tüm mevcut demir yolu hizmetlerini kendi arama sonuçlarına dâhil etmek zorunda kalacak. Şirketlerin aralarında anlaşamaması durumunda ulusal düzenleyici kurumlar devreye girerek adil sözleşme şartlarını belirleyecek. Ayrıca, seyahat planlamasını kolaylaştırmak amacıyla biletlerin, çalışma takvimine eklendikten sonra sefer tarihinden en az beş ay önce satışa sunulması kuralı getirilecek.