İKV’DEN EUROBAROMETRE İLKBAHAR 2026 SONUÇLARINA İLİŞKİN BİLGİ NOTU
AVRUPA KAMUOYUNDA AB’YE GÜVEN, GÜVENLİK KAYGILARI VE EKONOMİK ENDİŞELER: EUROBAROMETRE İLKBAHAR 2026 SONUÇLARI
Hatice Zeynep Şen, İKV Uzman Yardımcısı
Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan Eurobarometre İlkbahar 2026 sonuçları, Avrupa kamuoyunda AB üyeliğine yönelik olumlu yaklaşımın, güvenlik ve savunma alanındaki ortak politikaya desteğin ve AB kurumlarına duyulan güvenin arttığını ortaya koyuyor. 12 Mart-5 Nisan 2026 tarihleri arasında AB üyesi 27 ülkede 26.415 kişiyle gerçekleştirilen anket, Orta Doğu’daki çatışmalar, yaşam maliyeti krizi ve ekonomik görünümdeki bozulmanın Avrupa kamuoyunun temel kaygıları arasında öne çıktığını da gösteriyor.[1]
AB Üyeliğine Destek Artıyor ve Avrupa Kimliği Güçleniyor
Araştırmaya göre Avrupalıların yaklaşık dörtte üçü (%72-75), ülkelerinin AB üyesi olmaktan fayda sağladığını düşünüyor. En yüksek oranlar İrlanda (%93), Litvanya ve Portekiz’de (%92) kaydediliyor. Ayrıca katılımcıların %75’i kendilerini AB vatandaşı olarak hissettiklerini belirtirken, bu oran şimdiye kadar kaydedilen en yüksek seviyelerden biri olarak öne çıkıyor. Araştırma sonuçları, AB’nin küresel ölçekte bir istikrar unsuru olarak algılandığını da ortaya koyuyor. Katılımcıların %73’ü AB’yi “sorunlu bir dünyada istikrar sağlayan bir yapı” olarak değerlendirirken, ortak güvenlik ve savunma politikasına destek %81’e ulaşmış durumda. Bu oran, son yirmi yılın en yüksek seviyelerinden biri olarak kaydediliyor. Ayrıca katılımcıların %80’i AB’nin ticari ilişkilerini çeşitlendirmesi gerektiğini düşünürken, %79’u Birliğin AB dışındaki ülkelerle ortaklıklarını güçlendirmesini destekliyor.
Ukrayna Savaşı ve Güvenlik Algısı
Sonuçlara göre Rusya’nın Ukrayna’yı işgali Avrupa kamuoyunda önemli bir güvenlik tehdidi olarak görülmeye devam ediyor. Katılımcıların %76’sı savaşın AB güvenliği açısından tehdit oluşturduğunu belirtirken, %70’i bunun kendi ülkelerinin güvenliği için de risk teşkil ettiğini düşünüyor.
AB’nin Ukrayna’ya yönelik politikalarına destek de yüksek seviyesini koruyor. Katılımcıların %55’i AB’nin savaş karşısındaki tutumundan memnun olduğunu ifade ederken, %76’sı Ukrayna’ya “adil ve kalıcı bir barış sağlanıncaya kadar” destek verilmesi gerektiğini düşünüyor. Ayrıca savaş nedeniyle yerinden edilen kişilerin kabul edilmesi (%80), mali ve insani yardım sağlanması (%75) ve Rusya’ya yönelik yaptırımların sürdürülmesi (%70) gibi politikalara da güçlü destek verildiği görülüyor. Ek olarak, katılımcıların %57’si AB’nin Ukrayna’ya aday statüsü vermesini ve %56’sı AB’nin Ukrayna’ya askeri teçhizat alımını ve tedarikini finanse etmesini onaylıyor.
AB Kurumlarına Güven Artıyor
Araştırma, AB kurumlarına duyulan güvenin son dönemde arttığını da ortaya koyuyor. Katılımcıların %51’i AB’ye güvendiğini belirtirken, bu oran Sonbahar 2025 dönemine göre 3 puanlık artış anlamına geliyor. Komisyona güven oranı da %51’e yükselerek bu göstergede şimdiye kadar kaydedilen en yüksek ikinci seviyeye ulaşmış durumda. Öte yandan AB’nin geleceğine ilişkin iyimserlik de sürüyor. Katılımcıların %60’ı AB’nin geleceği konusunda iyimser olduğunu belirtirken, özellikle genç yaş gruplarında AB’ye yönelik olumlu yaklaşımın daha güçlü olduğu görülüyor. Araştırmaya göre AB’yi en iyi temsil eden değerler arasında barış (%41), demokrasi (%32) ve hukukun üstünlüğü ile temel haklara saygı (%28) öne çıkıyor.
Orta Doğu Krizi ve Yaşam Maliyeti Kaygısı
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri, Orta Doğu’daki çatışmaların Avrupa kamuoyunda en önemli AB düzeyi sorun olarak öne çıkması olarak kaydediliyor. Katılımcıların %25’i Orta Doğu’daki çatışmaları AB’nin karşı karşıya olduğu en önemli mesele olarak değerlendirirken, uluslararası durum (%23) ve Rusya-Ukrayna Savaşı (%20) bunu izliyor. Orta Doğu’daki çatışmaların özellikle Sonbahar 2025 dönemine kıyasla 16 puanlık dikkat çekici bir artış göstermesi de dikkat çekiyor. Ulusal düzeyde ise yaşam maliyeti ve enflasyon Avrupa vatandaşlarının temel kaygısı olmayı sürdürüyor. Katılımcıların %36’sı artan fiyatlar, enflasyon ve yaşam maliyetini ülkelerindeki en önemli sorun olarak tanımlarken, ekonomik durum (%18) ve uluslararası gelişmeler (%14) diğer öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Ekonomik Görünüm ve Avro’ya Destek
Araştırma sonuçları ekonomik görünüm konusunda daha temkinli bir tabloya işaret ediyor. AB ekonomisinin mevcut durumunu olumlu değerlendirenlerin oranı %44’e gerilerken, ekonomiyi “kötü” olarak değerlendirenlerin oranı %48’e yükselmiş durumda. Ayrıca önümüzdeki 12 aya ilişkin beklentilerde de kötümserliğin arttığı görülüyor. Katılımcıların %36’sı AB ekonomisinin kötüleşeceğini düşünürken, yalnızca %15’i iyileşme bekliyor. Buna karşın ortak para birimi avroya verilen destek yüksek seviyesini koruyor. Katılımcıların %74’ü ekonomik ve parasal birlik ile ortak para birimini desteklediğini belirtirken, Avro Bölgesi’nde bu oran %82’ye ulaşıyor. Böylece avroya destek, 2002 yılındaki yürürlüğe girişinden bu yana en yüksek seviyelerden birini korumaya devam ediyor.
Anket sonuçları genel olarak Avrupa kamuoyunda AB’ye yönelik güvenin ve ortak güvenlik politikalarına desteğin güçlendiğini, buna karşın küresel güvenlik krizleri ile yaşam maliyeti ve ekonomik belirsizliklerin Avrupalıların temel kaygıları arasında yer almaya devam ettiğini gösteriyor. Bu tablo, AB’nin önümüzdeki dönemde güvenlik, ekonomik istikrar ve toplumsal dayanıklılık alanlarında daha görünür ve etkili politikalar geliştirme baskısıyla karşı karşıya kalacağını ortaya koyuyor.
[1] European Union, “Standard Eurobarometer 105- Spring 2026”, 08.05.2026, https://europa.eu/eurobarometer/api/deliverable/download/file?deliverableId=105160