İklim değişikliğinin Avrupa kıtasındaki etkilerinin ele alındığı 2025 Avrupa İklim Durum Raporu’na (European State of the Climate 2025) ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

2025 AVRUPA İKLİM DURUM RAPORU

Melike Sönmez, İKV Uzman Yardımcısı

Copernicus İklim Değişikliği Servisi (Copernicus Climate Change Service/C3S) ile Dünya Meteoroloji Örgütü (World Meteorological Organization-WMO), 2025 Avrupa İklim Durum Raporu’nu (European State of the Climate 2025) yayımladı.[1]

İklim değişikliğinin Avrupa kıtasındaki etkilerinin ele alındığı raporda farklı parametreler üzerinden çeşitli iklim değişikliği etkileri ele alınıyor.

İlgili rapordan öne çıkanlar şu şekilde:

• Avrupa 1990’ların ortalarından bu yana her on yılda yaklaşık 0,56°C artan sıcaklıklarla dünyanın en hızlı ısınan kıtası oldu, yani sanayi öncesi seviyelere göre toplamda 2,5°C yükseliş gerçekleşti.
• Bununla birlikte, dünyada en hızlı ısınan bölge Arktik olup burada sıcaklıklar her on yılda yaklaşık 0,75°C arttı.
• Son 5 yıllık ortalamalara göre, sanayi öncesi döneme (1850-1900) kıyasla küresel ortalama sıcaklık yaklaşık 1,4°C yükseldi.
• Avrupa’da ilkbahar diğer mevsimlere göre daha yavaş ısınırken kış, Orta ve Doğu Avrupa’nın büyük bölümünde en hızlı ısınan mevsim oldu. Yaz mevsimi ise Batı Avrupa’da en hızlı ısınan dönem olarak öne çıktı.
• 2025 yılında fırtına ve sel olayları nedeniyle en az 21 kişi hayatını kaybederken, 500 kişi orman yangınlarından etkilendi ve 14.500 kişi fırtına ile selden dolayı mağduriyet yaşadı. 2025 yazında Avrupa, tarihindeki ikinci en şiddetli sıcak dalgasını yaşadı, Kuzey İskandinavya’da sıcaklıklar 30°C’nin üzerine çıkarak rekor kırdı.
• 2025’te Avrupa’da 1.034.550 hektar alan yandı ve bu kaydedilen en büyük yanmış alan oldu.
• 2025 boyunca Avrupa’da şiddetli fırtınalar ve kasırgalar altyapıya ve enerji sistemlerine ciddi zarar verdi, özellikle Kuzeybatı Avrupa’da elektrik kesintileri ve ulaşım aksaklıkları yaşandı.
• 2025’te yoğun yağışlar ve ani sel olayları özellikle Orta Avrupa’da binlerce evi ve tarım alanını etkileyerek büyük ekonomik kayıplara yol açtı.
• Avrupa’da 2025’te en yüksek yıllık yangın kaynaklı sera gazı emisyonları kaydedildi. İspanya ve Portekiz’deki yangınlar 23 yılın zirvesine çıktı, Birleşik Krallık’ta 2012’den beri en büyük alan yandı.
• Avrupa’da 2025’te karbondioksit yoğunluğu 421 ppm seviyesine ulaştı. Bu sanayi öncesi döneme göre yaklaşık %50 oranında artış anlamına geliyor.
• Alp Dağları 2025’te yaklaşık 3 km³ buz kaybı yaşadı. Bu, 1960’lardan beri en hızlı erime dönemlerinden biri olarak kayda geçti.
• 2025’te aşırı hava olayları nedeniyle Avrupa’da enerji üretiminde yaklaşık %12 kayıp yaşandı, özellikle hidroelektrik üretimi kuraklık nedeniyle düştü.
• 2025’te sıcak dalgaları ve hava kirliliğiyle birlikte Avrupa’da yaklaşık 47.000 erken ölüme yol açtı.
• Temmuz ve Ağustos 2025’te Güneydoğu Avrupa ile Türkiye de uzun süreli sıcak dalgalarından etkilendi.
• 25 Temmuz 2025’te Silopi’de sıcaklık 50,5°C ölçüldü. Bu, Türkiye’de kaydedilen ilk 50°C üzeri sıcaklık oldu. Bu değer Avrupa’daki en yüksek sıcaklık rekorlarından biri olarak rapora geçti.
• Bölgesel olarak Doğu Akdeniz’in 2025 yazı, en yüksek sıcaklıkların görüldüğü dönemlerden biri oldu. Türkiye’nin yanı sıra GKRY (44,7°C) ve Yunanistan (44°C) da benzer rekorlar yaşadı.