Avrupa Komisyonu tarafından Akdeniz Eylem Paktı çerçevesinde hazırlanan ilk eylem planına ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AKDENİZ PAKTI’NA İLİŞKİN İLK EYLEM PLANI

Hatice Fulya Topyıldız, İKV Uzman Yardımcısı

Avrupa Komisyonu, 17 Nisan 2026 tarihinde, Akdeniz Paktı (the Pact for the Mediterranean) çerçevesinde hazırlanan ilk eylem planını sundu.[1]

Akdeniz Paktı, Akdeniz’in iki yakasında yaşayan vatandaşların gerçek ihtiyaç ve beklentileriyle uyumlu olacak şekilde uzun ve kapsayıcı bir istişare sürecinin sonunda kabul edildi. Bu pakt, AB, üye ülkeleri ve Güney Akdeniz’deki ortaklar arasında entegre, müreffeh ve güvenli bir Akdeniz oluşturma hedefi doğrultusunda ve ortak şekilde belirlenen öncelikler üzerine birlikte çalışma amacını taşıyor. Pakta ilişkin yürütülen çalışmalarda bireylere ve işletmelere fayda sağlayacak 100’den fazla girişim ortaya atılmıştı. Bununla beraber, kabul edilen eylem planında bu yıl uygulanmak üzere 21 adet eylem belirlendi.

Komisyon, 21 eylemi, üç sütun altında tasnif ediyor. “Değişimin, Bağlantıların ve Yeniliklerin Güç Kaynağı” başlıklı sütun kapsamında sekiz adet eylem ortaya koyuluyor. Bunlardan biri olan “Akdeniz Üniversite Girişimi” (the Mediterranean University Initiative) başlıklı eylem ile akademik iş birliğinin geliştirilmesi ve inovasyonun derinleştirilmesi hedefleniyor. Ayrıca, oluşturulacak bir Gençlik Parlamento Meclisi’nde (the Youth Parliamentary Assembly) seçilmiş bazı gençlerin bir araya getirilmesiyle bölgesel politikaların yapımında rol oynamaları sağlanacak.

“Daha Güçlü, Daha Sürdürülebilir ve Entegre Ekonomiler” adlı sütunda yer alan dört eylemden biri “Akdeniz Ötesi Yenilenebilir Enerji ve Temiz Teknoloji İş Birliği Girişimi” (the Trans-Mediterranean Renewable Energy and Clean-Tech Cooperation Initiative -                T-MED) ve bu eyleme ilişkin bir yatırım platformu olarak karşımıza çıkıyor. Bu girişimin hedefleri arasında yenilenebilir enerji, elektrik şebekeleri ve temiz teknoloji projelerini hızlandırma, kamu ve özel finansmanı harekete geçirme, finansal riskleri azaltma ve sektörler arası iş birliklerini teşvik etme yer alıyor.

“Güvenlik, Hazırlık ve Göç Yönetimi” konulu sütun bünyesinde ise dokuz adet eylem bulunuyor. Söz konusu eylemlerden biri ile göç sorunlarının başladığı yerde ele alınması ve böylece insan kaçakçılığı ile mücadeleye verilen desteğin artırılması planlanıyor. Bunun yanında, afetlere hazırlık ve müdahale kapasitesini güçlendirecek bir itfaiye merkezi ile Güney Akdeniz ülkelerinin faaliyetlerine katkı sağlanacak.

Bu eylem planının, esnek ve dinamik yapısı sebebiyle düzenli olarak güncellenmesi planlanıyor. Eylem planının ikincisinin ise bu yılın güz aylarında yayımlanması bekleniyor.