Teknolojinin gelişmesi ve ekonominin dijitalleşmesi, bireylerin nakit kullanımlarını azaltmaları veya özel dijital ödeme yöntemlerine yönelmesine yol açıyor. Bu sebeple, merkez bankaları vatandaşlara fiziksel kâğıt paraların kullanılamadığı durumlar için bir seçenek sağlamak amacıyla oluşturulan dijital ödeme yöntemlerine ilişkin olarak bir süredir çalışmalar yürütüyor.

AMB tarafından basılan para biriminin dijital formu olarak tanımlanan dijital avroya ilişkin değerlendirmelerde bulunan İKV Başkanı Dr. Ayhan Zeytinoğlu, konu ile ilgili açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“AB’nin dijital avro girişimi, dijitalleşen ekonomi ve ödeme sistemleri karşısında merkez bankası tarafından üretilen para biriminin rolünü korumayı amaçlayan stratejik bir adım olarak karşımıza çıkıyor. 2023 yılında Avrupa Komisyonu tarafından sunulan Tek Para Birimi Paketi ile Avrupa Merkez Bankası (AMB) tarafından yoğunlaştırılan çalışmalar sonuçlandığı takdirde dijital avronun resmî dijital para birimi olması ve fiziksel kâğıt paraların elektronik eşdeğeri hâline gelmesi amaçlanıyor. Dijital avro dolaşıma girdiğinde AB ekonomisinin daha dijital, verimli ve dayanıklı hâle gelecek ve Avrupa dışındaki sağlayıcılara olan bağımlılığını azaltacak. Gerekli düzenlemeler tamamlandığında dijital avro 2029 yılında kullanılmaya başlanacak.”

Açıklamasının devamında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yürütülen dijital Türk lirasına çalışmalarına değinen İKV Başkanı Dr. Ayhan Zeytinoğlu:

“Merkez Bankamız bir süredir, mevcut ödemeler altyapısını tamamlayabilecek bir dijital Türk lirasının tedavülünün fizibilitesine ilişkin çalışmalar yürütüyor. 2020 yılında kavram ispatı çalışmalarını başlatan TCMB’nin ASELSAN, HAVELSAN ve TÜBİTAK ile imzaladığı ikili mutabakat zabıtları ile “Dijital Türk Lirası İş Birliği Platformu” kurulmuştu. Dijital Türk lirasının gelecekteki teknolojik yeniliklere uyumlu olması, finansal sistemlere zarar vermemesi ve kullanıcılar tarafından kolay şekilde kullanabilmesi amaçlanıyor. Dijital Türk lirasının benimsenmesine ilişkin simülasyon çalışmalarının bu yıl içerisinde tamamlanması hedefleniyor.

Merkez bankalarının dijital para birimlerine yönelik girişimleri, başta TCMB ve AMB olmak üzere, birçok ülkede hız kazanmış durumda. Bu eğilimi, merkez bankalarının küresel finansal sistemdeki etkinliklerini ve düzenleyici rollerini koruma ve pekiştirme çabasının bir yansıması olarak değerlendirebiliriz. Aynı zamanda söz konusu dijital para birimleri, özel ödeme sistemlerine olan bağımlılığı azaltarak finansal egemenliği desteklemeyi ve bireylerin güvenli, erişilebilir ve şeffaf ödeme araçlarına ulaşmasını sağlamayı hedefliyor. Günümüzdeki siyasi ve ekonomik belirsizlik ortamında dijital para girişimleri bir yandan dijitalleşen dünyanın gereklerine cevap vermek öte yandan, özerkliği sağlamak açısından büyük önem taşıyor.”

Konuyla ilgili İKV Değerlendirme Notu’na buradan ulaşabilirsiniz.