Türkiye için Katılım Öncesi Mali Yardım (IPA) 2024 Eylem Programına ait Finansman Anlaşması’na ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

TÜRKİYE İÇİN IPA 2024 YILI EYLEM PROGRAMINA AİT FİNANSMAN ANLAŞMASI

Hatice Fulya Topyıldız, İKV Uzman Yardımcısı

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı AB Başkanlığı, Türkiye için Katılım Öncesi Mali Yardım (IPA) 2024 Eylem Programına ait Finansman Anlaşması’nın yürürlüğe girdiğini duyurdu.[1]

AB Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, Türkiye için 2024 Yılı Eylem Programına ait Finansman Anlaşması’nın Türkiye adına Dışişleri Bakan Yardımcısı ve AB Başkanı Büyükelçi Mehmet Kemal Bozay ve Avrupa Komisyonu adına Doğu Komşuluk Bölgesi ve Türkiye Direktörü Adrienn Kiraly tarafından imzalandığı belirtildi. Bu anlaşmanın Cumhurbaşkanı’nın tensipleriyle 19 Aralık 2025 tarihli 33112 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak 22 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe girdiği ifade edildi.

AB’nin, genişleme ülkelerindeki reformlara mali ve teknik destek yoluyla katkıda bulunmak için kullandığı araç IPA olarak adlandırılıyor.[2] 2007 yılından beri sürdürülen bu fonlar ile üyeliğe hazırlık sürecindeki ülkelerin standartlarının ve mevzuatlarının AB’ninkilerle uyumlulaştırılması, bu ülkelerdeki kurumların katılım sürecinde uyumlaştırma çalışmalarını gerçekleştirmesi ve üyelikle gelecek hak ve yükümlülüklere hazırlanmaları hedefleniyor.[3] Söz konusu finansal araçtan yararlanan ülkeler Arnavutluk, Bosna-Hersek, Kosova, Karadağ, Kuzey Makedonya, Sırbistan ve Türkiye olarak sıralanıyor. IPA III (2021-2027) Dönemi yedi ülke için planlanan bütçe ise 14,2 milyar avro olarak belirlendi.

AB Başkanlığı’nın açıklamasında yürürlüğe giren anlaşma ile Avrupa Komisyonu tarafından Türkiye’ye aktarılacak fonlar aracılığıyla 2021-2027 yıllarını kapsayan IPA III 2024 yılı programlaması altında yer alan projeler ve programların finansmanının mümkün olacağı belirtildi. 2024 yılı finansman anlaşması ile Temel Haklar, İçişleri- Organize Suçlar, Müktesebat Uyumu ve İyi Yönetişim, Çevre ve İklim Değişikliği, Enerji, Rekabetçilik, İstihdam, Eğitim ve Sosyal Politikalar olmak üzere toplam yedi farklı sektör ve Birlik Programları başlığı altında yer alan proje ve programların önümüzdeki yıllarda hayata geçeceği vurgulandı.

Anlaşma ile 2024 Yılı için Türkiye Yıllık Eylem Planı’nın finanse edilmesi planlanıyor. Plandaki eylemler şu şekilde sıralanıyor;

• Kadınların, Roman Vatandaşların, Engellilerin ve Yaşlıların Haklarının İyileştirilmesi,
• Örgütlü Suçlarla Mücadele,
• 2024 Yılı AB Programlarına ve Ajanslarına Katılıma Yönelik AB Desteği,
• Jean Monnet Burs Programı,
• Dijital Dönüşüm Yoluyla Kamu Denetim Mekanizmalarının Etkinliğinin ve Verimliliğinin Artırılması,
• Çevre ve İklim Değişikliği,
• Kapsayıcı Büyümenin Desteklenmesi için Sürdürülebilir ve Yeşil Finansman,
• Enerji,
• Ücret Geri Ödemesi Yoluyla Genç İstihdamının Artırılması,
• Özel Sektör Gelişimi, Ticaret, Araştırma ve Yenilik.

Anlaşmada, programın tahmini maliyetinin 365.923.000 avro olduğu belirtilerek programa azamî Birlik katkısının ise 108.900.000 avro olduğu kaydedildi.[4]