AB SKDM’sinin güçlendirilmesine ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AVRUPA KOMİSYONU SKDM’Yİ GÜÇLENDİRİYOR

Melike Sönmez, İKV Uzman Yardımcısı

Komisyon, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nda (Carbon Border Adjustment Mechanism-CBAM/SKDM) birtakım değişikliklere gidilmesini öngören teklifini sundu. Teklif çerçevesinde SKDM kapsamı genişletilmesi, hurda çelik ve alüminyum kullanılan ithal ürünlerin SKDM hesaplamalarına dahil edilmesi, SKDM dolayısıyla rekabet kaybı yaşayan Avrupalı üreticilerin maddi olarak desteklenmesi gibi hususlar öngörülüyor.

Bu doğrultuda teklifte yer alan değişiklikler:

• Kapsamın çelik, alüminyum, çimento ve elektrik ham maddelerinden bu ham maddelerin kullanıldığı nihai ürünlerden olan çamaşır makinesi, sanayi tipi radyatörler gibi çeşitli 180 ürüne genişletilmesi,
• Enerji yoğun ürünlerde emisyonları azaltmak için kullanılan üretim sürecinde ortaya çıkan, henüz tüketiciye ulaşmamış çelik ve alüminyum artıklarının SKDM hesaplamalarına dahil edilerek AB’de üretilen ve ithal edilen mallar için adil karbon fiyatlaması sağlanması,
• İthal edilen ve AB’de üretilen SKDM malları için daha ayrıntılı raporlama yükümlülükleri getirilerek malların karbon içeriğinin ve üretim zincirinin daha iyi izlenebilir olması, malların kaynağı ve üretim süreçlerinin daha şeffaf şekilde takip edilmesi, bu doğrultuda yanlış beyanların önüne geçilmesi
• Şirketlerin ürünlerinin karbon yoğunluğunu olduğundan düşük göstermesi veya bildirilen değerlerin güvenilir bulunmaması halinde ek kanıt istenebilmesinin sağlanması, güvenilir veri sağlanamadığı takdirde ürün için ülke bazlı ortalama emisyon değerlerinin kullanılması,
• Hurda çelik ile alüminyum kullanılarak düşük karbonlu üretim yapılması neticesinde üretimin üçüncü ülkelere kayması ve Avrupalı üreticilerin rekabetçiliğinin azalması riskinin karşısında Avrupalı üreticilere maddi teşvikler sağlanması,
• Geçici Karbonsuzlaşma Fonu (Temporary Decarbonisation Fund) kapsamında Avrupalı üreticilere sağlanacak olan fon altında Avrupalı üreticiler tarafından ödenen karbon maliyetlerinin bir kısmının iade edilmesi.

Ayrıca SKDM’nin, AB’ye ihracat yapmak isteyen ülkeleri karbon fiyatlaması ve emisyon azaltımı konusunda uyum sağlamaya teşvik etmesi nedeniyle küresel ölçekte karbon fiyatlamasının yaygınlaştığına dikkat çekilirken, Komisyon tarafından yayımlanan 2023-2025 dönemi uygulamayı ele alan SKDM Değerlendirme Raporu’nun (CBAM Review Report) sadece AB içinde değil, AB dışındaki ülkelerde karbonsuzlaşmayı teşvik eden bir mekanizma olduğu belirtiliyor.[1]

Öte yandan, önceden bilindiği üzere SKDM mali yükümlülükleri 1 Ocak 2026’dan itibaren kademeli olarak devreye girecek.