"Kritik Eşik: Kamusal Alanda Kadına Yönelik Çevrim İçi Şiddette Korkutucu Artış" başlıklı BM raporuna ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

KAMUSAL ALANDA KADINA YÖNELİK ÇEVRİM İÇİ ŞİDDET RAPORU

Deniz Bal, İKV Uzman Yardımcısı

Aralık ayında BM Kadın Birimi “Kritik Eşik: Kamusal Alanda Kadına Yönelik Çevrim İçi Şiddette Korkutucu Artış” (Tipping Point: The Chilling Escalation Of Online Violence Against Women in The Public Sphere) başlıklı bir rapor yayımladı.[1] Yapay zekâ çağında çevrim içi şiddet kadınların kamusal hayata ve demokratik müzakerelere katılımlarının önünde yükselen bir tehlike olarak görülüyor. Özellikle yükselen otoriter rejimler, kadın hakları örgütlerinin bastırılması ve örgütlenmiş kadın düşmanlığı bağlamında bu durum artıyor. Bu durumun ana hedefinin kadınların ifade özgürlüğünü engellemek ve kadınların zor koşullarda kazandıkları toplumsal cinsiyet eşitliği haklarında gerileme sağlamak olduğu anlaşılıyor.

Rapor kadın gazeteci, aktivist ve hak savunucularının üçte ikisinden fazlasının çevrim içi şiddete maruz kaldığını, %40’ından fazlasının ise bu dijital saldırılarla bağlantılı fiziksel ya da cinsel saldırı, takip ve taciz yaşadığını ortaya koyuyor. Rapor, sosyal medya ve yapay zekâyla birlikte deepfake ve manipüle edilmiş içeriklerin kadınlara yönelik nefret ve şiddeti tırmandırdığını vurguluyor. BM Kadın Birimi ve uzmanlar, bu “dijital kadın düşmanlığı” dalgasına karşı daha güçlü yasa ve denetim mekanizmaları, teknoloji şirketlerinin hesap verebilirliği ve özellikle erkeklerin bu şiddete karşı ses çıkarması çağrısında bulunuyor.

119 ülkeden katılımcının olduğu anket aşağıdaki ana sonuçları ortaya koyuyor:

• Kadın insan hakları savunucuları, aktivistler, gazeteciler ve medya çalışanlarının %70’i çalışma süreleri boyunca çevrim içi şiddete maruz kaldı.
• Katılımcıların %24’ü yapay zekâ destekli çevrim içi şiddete uğradıklarını ifade etti.
• Katılımcıların %41’i çevrim içi şiddetle ilişkilendirdikleri çevrim dışı saldırı, istismar ve tacize maruz kaldıklarını belirtti.
• Kadın gazeteci ve medya çalışanlarının %42’si çevrim içi şiddetin tetiklediği çevrimdışı zarara maruz kaldığını söyledi. Bu oran, 2020’de kaydedilen görülme sıklığının iki kattan fazlasına karşılık geliyor.