Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi tarafından yayımlanan ve AB balıkçılık sektörünün ekonomik durumunu inceleyen raporlara ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

2025 AB BALIKÇILIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ

Tunç İbrahim Ceylan, İKV Uzmanı

Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi tarafından iki adet rapor yayımlandı. “2025 AB Balıkçılık Filosuna Dair Yıllık Ekonomik Rapor” (2025 Annual Economic Report On The European Union Fishing Fleet)[1] ve 2024 Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ekonomik Raporu (The 2024 Aquaculture Economic Report)[2] adlı raporlarda balıkçılık sektöründeki eğilimler kamuoyuna aktarılıyor. Aynı zamanda sektörün önündeki riskler de gösteriliyor.

Balıkçılık filosu bağlamında sektörün ekonomik verilerini inceleyen rapor, 2023 verilerine dayanıyor. AB çapında 70.280 adet teknenin balıkçılık için kayıtlı olduğu; bu teknelerden aktif olarak hizmet verenlerin sayısının ise 53.260 olduğu ifade ediliyor. Aktif kullanılan filonun toplam 1,15 milyon grostonluk tonaja ve 4,36 milyon kilovatlık motor güce sahip olduğu belirtiliyor. Bunların %77’sinin küçük ölçekli kıyı balıkçılığı faaliyeti yürütenler; %5,8’inin 12 metreden kısa ancak av araçlarına (trol gibi) sahip olanlar; %16,5’inin 12 metre üzerindeki tekneler; %0,5’inden daha azının ise açık denizde avlanabilen endüstriyel gemiler olduğu vurgulanıyor. Sektörün gayrisafi katma değerinin 3,2 milyar avro; brüt kârının ise 1 milyar avro olarak gerçekleştiği; 59 milyon avroluk net kâra ulaştığı vurgulanıyor. Ekonomik performansta 2022’ye kıyasla bir gerileme kaydedilse de düşen yakıt fiyatları ve enflasyonda iyileşme görüleceği raporda tahmin ediliyor.

2024 yılında su ürünleri yetiştiriciliğinin durumunu inceleyen raporda ise kapsamlı bilgiler veriliyor. 2022’de AB su ürünleri yetiştiriciliği sektörünün 1,2 milyon tonluk satış hacmine ve 4,8 milyar avroluk ciroya ulaştığı belirtiliyor. Sektörün, bir önceki yıla kıyasla hacimde %1’lik; toplam değerde ise %13’lük bir artış yaşadığı ifade ediliyor. Sektörde 14 bin civarında işletme bulunduğu; 73 bin kişinin su ürünleri yetiştiriciliği sektöründe çalıştığı; bunların ise 41 bininin tam zamanlı istihdam olduğu raporda dile getiriliyor.

Raporlarda AB’nin sürdürülebilir balıkçılık konusunda ilerleme kaydettiği; balık stoklarının yönetimi ve tekne sayısının ayarlanmasında daha başarılı olduğu belirtiliyor. Ayrıca 2013-2023 döneminde kilogram cinsinden avlanan balık miktarı başına düşen yakıt kullanımının %11 azaldığı da ifade ediliyor. Bununla birlikte aşırı avlanma riski, kapasite aşımı, yaşlanan av filosu, gençlerin sektöre gösterdiği ilginin düşüklüğü ve bölgesel farklılıklar balıkçılık sektörünün riskleri olarak sıralanıyor.[3]