Avrupa Komisyonu'nun OMNIBUS III teklifi üzerine varılan geçici uzlaşıya ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

OMNIBUS III PAKETİ ÜZERİNDE GEÇİCİ UZLAŞI

Tunç İbrahim Ceylan, İKV Uzmanı

AB Konseyi Dönem Başkanlığı ve AP’den müzakereciler, Ortak Tarım Politikası’nın (OTP) işleyişinde bazı basitleştirmeler öngören ve OMNIBUS III olarak anılan Avrupa Komisyonu teklifinde geçici uzlaşıya vardı. AB Konseyi ve AP tarafından resmen onaylanıp kabul edilmesinin ardından geçerlilik kazanacak uygulamaların AB’li çiftçiler için 1,6 milyar avro, AB üye ülke hükümetleri içinse 200 milyon avroya varan tasarruf imkânı yaratacağı ifade ediliyor.

OTP’nin işleyişinde bürokratik işlemlerin ve karmaşanın azaltılması, ihtiyaç fazlası evrak işlemlerinden vazgeçilmesi, süreçlerin dijitalleşmesiyle verimliliğin artırılmasını öngören Komisyon teklifi 14 Mayıs 2025 tarihinde duyurulmuştu. Farklı pek çok sektör için teklif edilmiş olan ve “OMNIBUS” olarak anılan düzenleme paketlerinin üçüncüsü ise tarım sektörüne ve OTP’ye ilişkindi. Stratejik Plan Tüzüğü’nde ve yatay konulara ilişkin tüzüklerde değişimler öngören paket esasen çiftçiler ve idare üzerindeki bürokrasinin hafifletilmesi, küçük ölçekteki çiftliklere yapılan ödemelerin artırılması, koşulluluk kapsamındaki gerekliliklerin -özellikle organik tarıma ilişkin- basitleştirilmesi, sahada yapılan denetim ve incelemelerin azaltılması ve yıllık performans değerlendirmesi uygulamasının kaldırılması gibi değişiklikler getiriyor.

Daha canlı, rekabetçi ve dirençli bir tarım sektörünü hedefleyen paket üzerine yürütülen kurumlararası müzakereler, AB Konseyi ve AP’nin geçici uzlaşısıyla sonuçlandı. 10 Kasım 2025 tarihinde varılan uzlaşı sonrasında yapılan açıklamada, kurumların vardığı uzlaşıda ilgili Komisyon teklifinde yer alan “kriz ödemeleri” başlığının da yer aldığı ifade edildi. Kriz ödemelerine ilişkin düzenlemelerle, AB üye ülkelerinin doğal afetlerden ve iklim olaylarından etkilenen aktif çiftçilere, tarımsal üretimin devamlılığını garanti edecek ödemeler yapmalarına imkân tanınıyor.

Buna ek olarak üzerinde uzlaşılan paket, kısmen organik üretim yapan çiftliklerin OTP kapsamındaki çevresel koşullulukları ne kadar karşıladığına dair değerlendirmede AB üye ülkelerine daha fazla esneklik tanınmasını öngörüyor. Risk yönetimi aracından çiftçilerin daha etkili şekilde yararlanmasının önü açılırken gelişmiş doğrudan ödemelerin, genel ödemelerdeki oranının artırılması pakette yer alıyor.

İlgili basitleştirme paketi, AB Konseyi ve AP tarafından ayrı ayrı onaylandıktan sonra yürürlüğe girecek.[1]