Ortak Seferi Kuvveti ve Ukrayna arasındaki savunma ortaklığına ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

ORTAK SEFERİ KUVVETİ, UKRAYNA İLE SAVUNMA ORTAKLIĞI BAŞLATTI

Deniz Bal, İKV Uzman Yardımcısı

Birleşik Krallık liderliğinde kurulan Ortak Seferi Kuvveti (Joint Expeditionary Force-JEF), Ukrayna ile savunma ortaklığı başlattığını duyurdu.^[1] JEF içerisinde şu ülkeler bulunuyor: Birleşik Krallık, Danimarka, Estonya, Finlandiya, İzlanda, Letonya, Litvanya, Hollanda, Norveç ve İsveç. Bu ülkelerin savunma bakanları Avrupa-Atlantik güvenliğinin, Ukrayna ile yapılan bu ortaklık ve JEF içerisinde yer alan ülkelerin askerî dayanışmalarını artırmalarıyla beraber daha iyi bir noktaya erişeceğini ifade ediyor.

JEF ülkelerinin bugüne kadar gerçekleştirdiği en büyük operasyon Tarassis’in hemen ardından Norveç’te bir araya gelen 10 ülkenin savunma bakanları Avrupa-Atlantik güvenliği üzerine tartıştı. Toplantı kapsamında ortaya çıkan ana hedefler Ukrayna’nın desteklenmesi ve Ukrayna’nın savaş sahasındaki tecrübelerinden yararlanılması oldu.

Rusya’nın saldırgan tutumunun bu yıl artması üzerine, Birleşik Krallık liderliğindeki JEF, Baltık Denizi’ndeki bir deniz altı kablosunda meydana gelen hasarın ardından, deniz altı altyapısına yönelik potansiyel tehditleri izlemek ve Rusya’nın “gölge filosunu” takip etmek amacıyla Nordic Warden adlı gelişmiş tepki sistemini devreye aldı.

Rus tehdidine karşı etkili olabilecek bu güçlendirilmiş ortaklıkla JEF, Ukrayna askerî güçlerine eğitim verecek ve kritik su altı altyapısının korunması, dronelar, savaş sahası ilaçları ve dezenformasyonla mücadele metotları üzerinde yakın bir iş birliği yürütecek. Öte yandan bu ortaklık, JEF üye ülkelerinin savaş alanından hayati dersler öğrenmesini, tüm ülkelerin ulusal güvenliklerinin güçlendirilmesini, yeniliklerin artmasını ve öldürücülüğün artmasını sağlayacak.

JEF kavramı ilk olarak Birleşik Krallık tarafından Ortak Hızlı Tepki Gücü’nün (Joint Rapid Reaction Force) yerini almak üzere 2012 yılında ortaya atılmıştı. Bu inisiyatife katılmayı kabul eden ilk yedi ülke 2014 yılında temel bir mutabakat zaptı imzalamıştı. 2015’te JEF’in başlangıç düzeyinde operasyonel kabiliyete ulaştığı açıklanmıştı. 2018’de imzalanan kapsamlı mutabakat zaptı ile JEF’in kuruluş süreci tamamlanmış oldu. 2017’de JEF’e Finlandiya ve İsveç ve son olarak 2021’de İzlanda katıldı.