Avrupa Sayıştayının AB bütçesinin gelir ve giderlerini denetlediği yıllık rapora ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AB BÜTÇESİ YILLIK RAPORU

Hatice Fulya Topyıldız, İKV Uzman Yardımcısı

Avrupa Sayıştayı (The Court of Auditors - ECA) 9 Ekim 2025 tarihinde AB bütçesinin gelir ve giderlerini denetlediği yıllık raporunu yayımladı. Raporda 2024 yılı bütçesinin düzenli bir şekilde uygulandığı belirtilerek olumlu görüş verildiği vurgulandı.[1] COVID-19 salgınının yarattığı sorunlarla mücadele etmek için hazırlanan araçların sapmalara ve sistematik zayıflıklara neden olduğu belirtildi. Ayrıca, artan borçların gelecekteki bütçeler için risk oluşturduğu da ifade edildi.[2]

Avrupa Komisyonuna göre AB bütçesi 2024 yılında çeşitli zorluklarla mücadele etmek zorunda kaldı. Buna göre, 2024 yılı sonu itibarıyla AB ve üye ülkeler Ukrayna’ya 130 milyar avro finansman desteği sağladı. 2023 yılının ekim ayı ile 2025 yılının eylül ayı arasında AB ve üye ülkeler Filistin halkı için 1,5 milyar avro değerindeki insani yardımı harekete geçirdi. Bununla beraber, AB bütçesi, 2022 yılından beri, Türkiye’de bulunan çoğu Suriyeli olan 1,6 milyon sığınmacıyı temel ihtiyaçlarını karşılama amacıyla nakit para transferleri ile destekledi. Ek olarak, AB bütçesinin ve NextGenerationEU tahsisatlarının %32’si iklim, %7,6’sı biyoçeşitlilik, %9,2’si dijital ve %19’u ise toplumsal cinsiyet eşitliği öncelikleri için ayrıldı. Ayrıca, Kurtarma ve Dirençlilik Mekanizması (the Recovery and Resilience Facility) sayesinde 2024 yılının sonuna kadar yaklaşık 50 milyon insan yeni veya iyileştirilmiş bir sağlık tesisinden yararlandı. Bununla beraber, 690 bin kişinin istihdam edilmesine katkıda bulunuldu.[3]

Avrupa Sayıştayı tarafından hazırlanan raporda 2024 bütçesi hesaplarının doğru ve gerçeğe uygun şekilde hazırlandığı belirtilerek işlemlerde hata olmadığı dile getirildi. Öte yandan, ithalatçıların beyan etmediği ya da hatalı beyanda bulunduğu gümrük vergileri olduğuna da dikkat çekildi. AB harcamalarını etkileyen hata oranlarının bir önceki yıl %5,6 olduğu ancak 2024’te %3,6’a düşmesi beklendiği vurgulandı. Bununla beraber, Kurtarma ve Dirençlilik Mekanizması kapsamında harcanan 59,9 milyar avronun bir kısmında sapma tespit edildi. Buna göre, 28 hibe ödemesinden altı tanesinin geçerli kural ve koşullara uygun şekilde yapılmadığı ifade edildi. Ek olarak, bazı adımların ve hedeflerin tasarımının zayıf olduğu belirterek üye ülkeler tarafından sunulan bilgilerin güvenilirliklerinde sorun olduğu kaydedildi.[4] Öte yandan, AB bütçesinin hesaplarının oldukça temiz olduğu ve idari harcamalarda maddi bir hataya rastlanmadığı vurgulandı.[5]

Raporda AB bütçesinin karşı karşıya olduğu risklere de yer verildi. Buna göre, 2027 yılına kadar AB’nin toplam borcunun 900 milyar avroyu aşabileceği vurgulandı. Ek olarak, NextGenerationEU kapsamında yapılacak faiz ödemelerinin Avrupa Komisyonu tarafından 14,9 milyar avro olarak tahmin edilmesine karşın bu rakamın 30 milyar avroyu geçebileceği de ifade edildi. 2028-2034 dönemi için faiz ödemelerinin 74 milyar avroya ulaşabileceği eklendi. Sonuç olarak, borçlanmaya bağlı yükümlülüklerin ciddiyetle ele alınması ve AB programlarının uygulanması için yeterli kaynak sağlanması tavsiye edildi.[6]