İKV’DEN AB FİNANSAL OKURYAZARLIK STRATEJİSİ İLE TASARRUFLAR VE YATIRIM HESAPLARI’NA İLİŞKİN BİLGİ NOTU
AB FİNANSAL OKURYAZARLIK STRATEJİSİ İLE TASARRUFLAR VE YATIRIM HESAPLARI
Hatice Fulya Topyıldız, İKV Uzman Yardımcısı
Avrupa Komisyonu, 30 Eylül 2025 tarihinde, Tasarruflar ve Yatırımlar Birliği’ne (the Savings and Investments Union) katkı sağlayacak iki yeni girişim başlattığını duyurdu.[1] Finansal Okuryazarlık Stratejisi (the Financial Literacy Strategy) ile Tasarruflar ve Yatırım Hesapları’ndan (the Savings and Investment Accounts) oluşan bu paket ile tüm vatandaşların finansal okuryazarlığının artırılması ve yatırımların herkes için kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Finansal Okuryazarlık Stratejisi, vatandaşların refah düzeyini artırmayı ve ekonomik güvenliklerini sağlamayı amaçlıyor. Vatandaşlara doğru finansal okuryazarlık eğitimi verildiği takdirde vatandaşların daha etkili şekilde para biriktirebileceği, dolandırıcılığa karşı korunabilecekleri ve daha iyi yatırımlar yapabilecekleri düşünülüyor. Bu tedbirler ile üye ülkelerin finansal okuryazarlık konusundaki çalışmalarına destek olmak ve tüm vatandaşların bilinçlendirilmesi planlanıyor. Finansal Okuryazarlık Stratejisi dört adet sütundan oluşuyor:
- Koordinasyon ve En İyi Uygulamalar: Komisyon ulusal ve uluslararası finansal okuryazarlık girişimlerini öğrenmeyi kolaylaştırmak amacıyla paydaşları bir araya getirecek. Belirli grupların ihtiyaçları da dâhil olmak üzere üye ülkelerin en iyi uygulamaları takip etmeleri teşvik edilecek,
- İletişim ve Bilinç Seviyesini Artırma: Komisyon, vatandaşların farkındalık seviyesini yükselmek amacıyla yürütülen ulusal çalışmaları güçlendirmek için AB düzeyinde kampanya düzenleyecek,
- Araştırma Dâhil Finansal Okuryazarlık Girişimlerine Finansal Destek Sağlama: Komisyon, AB tarafından sağlanan mali araçların, finansal okuryazarlık girişimlerinin ve araştırmalarının desteklenmesi kapsamında kullanılması için üye ülkeleri teşvik edecek,
- İlerlemeyi İzleme ve Etki Değerlendirme: Komisyon, düzenli Eurobarometre anketleri gerçekleştirecek ve üye ülkeleri de değerlendirme yapmaları için destekleyecek.
Vatandaşlara basit ve ulaşılabilir yatırım fırsatları sağlamak için başlatılan diğer girişim ise Tasarruflar ve Yatırım Hesapları oldu. Bunlar, çevrim içi olanlar da dâhil olmak üzere, yetkili finansal hizmet sağlayıcıları tarafından sunulan ve bireysel yatırımcıların sermaye piyasası araçlarına yatırım yapmalarına imkân sağlayan hesaplar olarak karşımıza çıkıyor. Bu hesapların vatandaşlar için daha cazip hâle gelmesi amacıyla vergi teşvikleri hazırlanması ve sadeleştirilmiş vergiler sunulması planlanıyor. Böylece, AB genelinde yatırım kültürünün artırılması ve ekonominin büyümesi hedefleniyor. Bunun yanında, rekabetçilik politikalarına katkı sağlamak ve Avrupa ekonomisine yatırım yapmak da amaçlanıyor. Tasarruflar ve Yatırım Hesapları’nın sahip olması gereken nitelikler şu şekilde sıralanıyor:
- Geniş Sağlayıcı Yelpazesi: Bu hesapları bankalar, yatırım şirketleri ve yeni nesil aracı kurumlar gibi çeşitli kurumlar sunacak böylece rekabetçiliğe ve inovasyona katkı sağlanacak,
- Sadelik: Sağlayıcılar yatırımcılara alım satım işlemlerini çevrim içi ve çevrim dışı olarak güvenli ve kolay şekilde sunabilecek,
- Esneklik: Bireysel yatırımcılara farklı sağlayıcılarda birden fazla hesap açabilme imkânı sunulacak ve bunların ücretlerinin uygun olacak,
- Geniş Yatırım Fırsatları: Bu hesaplar aracılığıyla hisse senetleri, tahviller ve yatırım fonları gibi çeşitli ürünler sunulacak ancak yüksek riskli ürünlerin hariç tutulacak,
- Vergi Teşvikleri: Vergi teşvikleri anlaşılır ve kolay şekilde uygulanabilir olacak,
- Sadeleştirilmiş Vergi Süreci: Vergi prosedürlerinin sadeleştirilmesiyle bireysel yatırımcılara kolaylık sağlanacak.
Komisyon, üye ülkelerle ve paydaşlarla bu paketin uygulanması sırasında iş birliği yapacak ve hazırlıkları da takip edecek.
[1] European Commission, “EU to boost financial literacy and investment opportunities for citizens”, 30.09.2025, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_25_2236 Erişim Tarihi:07.10.2025.