İKV’DEN ORTAK TARIM POLİTİKASI 2028-2034 DÖNEMİ DESTEKLERİNE İLİŞKİN BİLGİ NOTU
ORTAK TARIM POLİTİKASI 2028-2034 DÖNEMİ DESTEKLERİ
Tunç İbrahim Ceylan, İKV Uzmanı
Avrupa Komisyonu, bir sonraki çok yıllı mali çerçeve kapsamında Ortak Tarım Politikası’nı (OTP) ele almayı sürdürüyor. Geçmişte olduğu gibi mevcut finansal planlamalarda da tarım sektörüne ciddi bir kaynak ayrıldığı görülüyor. Tarım sektörüne yönelik planlamalarda, 2025 yılının şubat ayında yayımlanan Tarım ve Gıda için Vizyon belgesi[1] bir temel teşkil ediyor. Kurallar ve cezalar değil de teşviklerin öne çıkarılması gerektiği hem AB’den hem de üye ülkelerden pek çok yetkili tarafından ifade ediliyor. OTP’nin bütçe planlamasında da daha basit ve daha az bürokratik işlem gerektiren bir yapı kurulması, üye ülkelerin doğal afetler gibi acil durumlarda OTP kapsamındaki ödenekler üzerinde daha geniş yetki sahibi olup bu destekleri çiftçilere kolaylıkla ulaştırabilmesi, daha küçük çaplı çiftliklerin OTP kaynaklarından daha fazla yararlanabilmesi gibi hedefler bulunuyor.
2028-2034 OTP gelir destekleri kapsamındaki minimum ulusal tahsisatlar, 17 Eylül 2025 tarihinde Avrupa Komisyonu tarafından açıklandı.[2] İlgili dönemde OTP kapsamındaki gelir desteklerini ve diğer finansal mekanizmaları duyuran açıklamada, 2027 yılı sonrasında AB tarım sektörünün ciddi sınamalarla yüzleşebileceği gerçeğinden hareketle sektöre ve çiftçilere sunulan desteğin güçlendirilmesi amacıyla hareket edildiği ifade edildi.
En az 300 milyar avroluk bir gelir desteğinin garanti altına alındığını belirten Avrupa Komisyonu, bu miktarın yalnızca alan bazlı doğrudan ödemeleri değil aynı zamanda yatırımlar, tarım ve çevresel önlemler ve pazar dalgalanmalarına karşı geliştirilen Birlik Güvenlik Ağı mekanizması (Unity Safety Net) kapsamında çiftçilere ödenen gelir desteklerini de bünyesinde bulundurduğunu vurguladı. 293,7 milyar avroluk gelir destekleri ve 6,3 milyar avroluk Birlik Güvenlik Ağı fonlarıyla birlikte Avrupa Komisyonu, 300 milyar avroluk bir meblağın OTP kapsamında kullanımının garanti altına alındığını belirtti.
Buna ek olarak Komisyon, 453 milyar avroluk Ortaklık Planları (Partnership Plans) fonunun da Üye Devletler için kullanabilir durumda olduğunun altını çizdi. Bu fon, üye ülkeler tarafından OTP kapsamında sunulan gelir desteklerinin yanında OTP ile ilgili diğer girişimlerin ve -LEADER, inovasyon ve bilgi paylaşımı projeleri, okul planları gibi- planların desteklenmesi için kullanılacak. Komisyon, bu planlar bağlamında her üye ülke için ayrı ayrı hazırlanacak rehber belgeleri sunacağını da ekledi.
[1] Avrupa Komisyonu, “Vision for Agriculture and Food,” https://agriculture.ec.europa.eu/overview-vision-agriculture-food/vision-agriculture-and-food_en#build-an-attractive-agri-food-sector
[2] Avrupa Komisyonu, “Commission presents minimum national allocations for the CAP after 2027,” 17.09.2025, https://agriculture.ec.europa.eu/media/news/commission-presents-minimum-national-allocations-cap-after-2027-2025-09-17_en
