İKV İstanbul AB Bilgi Merkezi, AB Türkiye Delegasyonu iş birliği ve İstanbul Ticaret Üniversitesi ev sahipliğinde 22 Eylül 2025 tarihinde “Hareketlilik Sohbetleri – Herkes için Sürdürülebilir Şehirler İnşa Etmek” başlıklı bir toplantı düzenledi.

Avrupa Hareketlilik Haftası kapsamında düzenlenen toplantının açış konuşmaları İstanbul Ticaret Üniversitesi Ulaştırma Sistemleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Mustafa Ilıcalı, İstanbul Ticaret Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Berk Ayvaz, İKV Genel Sekreter Yardımcısı M. Gökhan Kilit ve İstanbul Ticaret Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı İsrafil Kuralay tarafından yapıldı.

İstanbul Ticaret Üniversitesi Ulaştırma Sistemleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ilıcalı konuşmasında, AB’nin Türkiye için olduğu kadar Türkiye’nin de AB için stratejik bir ortak olduğunu vurguladı. Üniversite bünyesinde yürütülen AB projelerinin önemine değinen Prof. Dr. Ilıcalı, deprem anında trafik yönetimi konulu ve Almanya ile Yunanistan’dan ortakların yer aldığı yeni bir projenin sonuçlanmak üzere olduğunu belirtti.

İstanbul Ticaret Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Dr. Kuralay konuşmasında, “Herkes için Hareketlilik” temasının büyük şehirlerde giderek azalan bireysel hareket kabiliyetine dikkat çektiğini belirterek, İstanbul gibi karmaşık metropollerde açık alan ve yürünebilir mekân ihtiyacının arttığını vurguladı. Şehir içi bisiklet altyapısının önemine dikkat çeken Dr. Kuralay, İstanbul’un coğrafi yapısı nedeniyle yayalaşma ve iki tekerlekli ulaşım araçları açısından zorluklar barındırdığını, bu nedenle şehir planlamasında daha fazla yürüyüş ve bisiklet alanına ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

İKV Genel Sekreter Yardımcısı Kilit konuşmasına İKV ve AB Bilgi Merkezini tanıtarak başladı. Kilit, üye ve aday ülkeler tarafından kutlanan hareketlilik haftasının oldukça önemli bir kampanya olduğunu ve bu yılın geçmiş yıllara kıyasla sosyal boyutuyla ön plana çıktığını belirtti. Hareketlilik Haftasının temel amacının, ulaşımın çevresel etkilerini azaltmak ve karbon emisyonlarını düşürmek olduğunu vurgulayan Kilit, kentlerde araç bağımlılığını azaltarak daha sağlıklı ve yaşanabilir şehirlerin oluşturulmasının hedeflendiğini ifade etti. Toplu taşıma, bisiklet ve yaya ulaşımı gibi temiz ve akıllı ulaşım çözümlerinin teşvik edildiğini aktaran Kilit, haftanın aynı zamanda insan odaklı şehir planlamasını desteklediğini dile getirdi. 2025 yılında 2 bin 500’ü aşkın kentte etkinlikler düzenlendiğini belirten Kilit, bu yılki temanın “Herkes için Hareketlilik” olarak belirlendiğini, bu kapsamda özellikle dezavantajlı grupların ulaşıma erişimindeki engellerin giderilmesinin hedeflendiğini söyledi.

İstanbul Ticaret Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Berk Ayvaz konuşmasında sürdürülebilirlik kavramının ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlarını ele alarak, şehirlerin bu üç ilkeye dayalı olarak inşa edilmesi gerektiğini vurguladı. Karbon emisyonlarının azaltılmasında ulaşım tercihlerinin kritik rol oynadığını belirten Prof. Dr. Ayvaz, toplu taşıma, bisiklet ve yaya hareketliliğinin bireysel araç kullanımına kıyasla daha sürdürülebilir seçenekler sunduğunu ifade etti. İstanbul’un kadim bir şehir kimliğine sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Ayvaz, şehirleri anlamlı kılanın o şehirde yaşayan insanlar olduğunu söyleyerek, sürdürülebilirliğin nihai olarak bireylerin sorumluluğu ve bilinciyle mümkün olacağını ifade etti.

“Hareketlilik Sohbetleri – Herkes İçin Sürdürülebilir Şehirler İnşa Etmek”
Moderatörlüğünü İKV Genel Sekreter Yardımcısı M. Gökhan Kilit’in üstlendiği panelin ilk konuşmacısı Prof. Dr. Mustafa Ilıcalı oldu. Prof. Dr. Ilıcalı konuşmasında, Türkiye’de trafik güvenliğini sağlamaya yönelik yasal düzenlemelerin ve altyapı çalışmalarının önemine dikkat çekti. Trafikte yaşanan sorunların büyük ölçüde bireysel araç kullanımından kaynaklandığını belirten Prof. Dr. Ilıcalı, özel araçların yolculuklardaki payını azaltmak için toplu taşıma ve bisiklet kullanımının teşvik edilmesi gerektiğini vurguladı. İstanbul’da yürütülen projelerden örnekler sunan Prof. Dr. Ilıcalı, özellikle kavşak kontrol sistemleri ve trafik yönetimi alanındaki yenilikçi çözümlerle kapasite artışının mümkün olduğunu ifade etti. “Trafikte küçük hata yoktur” anlayışıyla geliştirilen farkındalık projelerinin önemini vurgulayan Prof. Dr. Ilıcalı, çocuklara yönelik tiyatro ve dijital içeriklerle oluşturulan eğitim çalışmalarını anlattı. Deniz ulaşımından yeterince faydalanılamadığına da değinen Prof. Dr. Ilıcalı, otobüs ve bisiklet yollarının birlikte planlanması gerektiğini söyledi. Trafik yönetimi konusunda Avrupa’daki uygulamaların örnek alınmasının önemine işaret eden Prof. Dr. Ilıcalı, gençlerin bu alanda eğitim alarak çözümün parçası olması gerektiğini dile getirdi.

Sürdürülebilir Şehirlerin Anahtarı Bisikletli Yaşam
Panelin ikinci konuşmacısı olan Bisikletliler Derneği Başkanı Murat Suyabatmaz konuşmasında, sürdürülebilir kent yaşamının temel unsurlarından biri olarak bisikletin rolünü vurguladı. Artan motorlu araç sayısının şehirleri çıkmaza sürüklediğini belirten Suyabatmaz, Avrupa ve Asya’dan örneklerle bisikletin ulaşım, sağlık, çevre ve ekonomi üzerindeki çok boyutlu etkilerinin önemine dikkat çekti. Bisikletin, karbon emisyonlarını düşürme, trafik kazalarını azaltma, fiziksel ve ruhsal sağlığı destekleme gibi pek çok alanda fayda sağladığını dile getiren Suyabatmaz, Avrupa ülkelerinde uygulanan bisiklet öncelikli ulaşım politikalarının Türkiye’de de benimsenmesi gerektiğini ifade etti. Dernek olarak hem mevzuat değişiklikleri hem de kamuoyu farkındalığı oluşturma yönünde çok sayıda faaliyet gerçekleştirdiklerini aktaran Suyabatmaz, okullarda uygulamalı trafik eğitiminden, bisikletli zabıta ve paramedik projelerine kadar pek çok yeniliğe öncülük ettiklerini söyledi. Suyabatmaz, Türkiye’nin bisiklet altyapısını güçlendirmesi gerektiğini vurgulayarak, vergi indirimleri ve teşvik mekanizmalarının hayata geçirilmesi çağrısında bulundu. Konuşmasını “hayatın jokeri bisiklet” vurgusuyla tamamladı.

Kentsel Hareketlilikten İklim Dayanıklılığına: Bütünleşik Bir Yaklaşım
Panelin son konuşmacısı WRI Türkiye Kentsel Hareketlilik Yöneticisi Cemil Oğuz oldu. Oğuz konuşmasında, İstanbul’da yürütülen kentsel hareketlilik projeleri üzerinden sürdürülebilir ve kapsayıcı ulaşım çözümlerine dair yaklaşımlarını aktardı. Bisiklet kullanımının artırılması, engelsiz erişim ve kentsel ısı adası etkilerinin azaltılması gibi konularda belediyelerle yürüttükleri projeleri tanıtan Oğuz, geçici taktiksel şehircilik uygulamalarıyla mahalle ölçeğinde çözümler geliştirildiğini belirtti. Oğuz, hareketliliğin yalnızca ulaşım değil, kentsel hizmetlere adil erişim, sağlık ve yaşam konforuyla doğrudan ilişkili olduğunu ifade ederek, sosyal kapsayıcılık ve iklim uyumu kavramlarının her düzeyde planlamaya entegre edilmesi gerektiğinin altını çizdi. Toplantı, soru-cevap bölümünün ardından son buldu.