Ortak Tarım Politikası'nda basitleştirmeler öngören teklife dair AB Konseyi tutumuna ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

OTP BASİTLEŞTİRME TEKLİFİNE DAİR AB KONSEYİ TUTUMU

Tunç İbrahim Ceylan, İKV Uzmanı

Avrupa Komisyonu tarafından 14 Mayıs 2025 tarihinde sunulan ve OMNIBUS III olarak anılan teklif, Ortak Tarım Politikası’na (OTP) yönelik uygulamada olan kurallar, kontroller ve düzenlemelerde basitleştirmeler öngörerek AB tarım sektörünün rekabetçilik seviyesini artırmayı hedeflemişti. AB çiftçilerinin ağır idari ve bürokratik yük altında olduğu, mevcut kuralların sahadaki gerçeklerle uyuşmadığı, idari gereklilikleri yerine getirmenin çokça zaman aldığı ve bu gerekliliklerin hem çiftçiler hem de ulusal hükümetler için maliyetinin yüksek olduğu belirtilmişti.[1]

Bu sorunlara yönelik olarak küçük ölçekli çiftliklere ödenen yıllık desteklerin artırılması ve bu ödemeler için OTP koşulluluk ilkesinin aranmaması, küçük çiftlikler için eko-planların öne çıkarılarak koşulluluk kapsamındaki düzenlemelere uyan çiftçilerin ödüllendirilmesi ve küçük çiftliklerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması gibi teklifler yapılmıştı. Benzer şekilde organik tarım yapan çiftliklerin çevresel koşulluluk şartını yerine getirdiğinin varsayılması, kriz durumlarında çiftçilerin hızlıca kriz ödeneklerine ulaşabilmesinin mümkün hâle getirilmesi öngörülmüştü. Üye Devletlerce sunulan ve Avrupa Komisyonunca onaylanmasının ardından yürürlüğe giren OTP Stratejik Planları’nın stratejik sayılmayan konularında ulusal hükümetlerce yapılacak değişikliklerin kolaylaştırılması da teklifin bir başka dikkate değer maddesi olmuştu. Komisyon, yapılacak bu değişikliklerle birlikte çiftçiler için 1,58 milyar avro tasarruf sağlanabileceğini ifade etmişti.[2]

3 Eylül 2025 tarihinde AB Üye Devlet temsilcileri, AB Konseyi’nin ilgili teklife ilişkin müzakere pozisyonunda uzlaşıya vardılar. Yapılan açıklamada Komisyonun teklifinde yer alan, çiftçilerin idari yükünün hafifletilmesi ve kontrollerin azaltılması, küçük ölçekli üretim yapan çiftçilere yapılan ödemelerin artırılması ve organik tarım başta olmak üzere bu gruplara yönelik koşulluluk kurallarının esnetilmesi, fiziki denetimlerin azaltılması ve yıllık detaylı performans raporlamalarının kaldırılması, ulusal hükümetlerin acil durumlarda tarımsal faaliyetlerin devamını garanti edecek şekilde kriz ödemeleri yapabilmesi maddelerinin AB Konseyince de desteklendiği vurgulandı. Bununla birlikte Konsey, üye ülkelere kısmen organik üretim yapan çiftliklerin çevresel koşulluluk kurallarının ne kadarını yerine getirdiğine ilişkin verilen kararlarda esneklik tanınması, çiftçilerin risk yönetimi aracından faydalanma imkânlarının artırılması ve olağanüstü durumlarda daha fazla çiftçinin gelişmiş doğrudan ödemelerden faydalanmasının mümkün kılınmasını istedi.[3]

İlgili teklif, AP’nin kendi pozisyonunu belirlemesinin ardından siyasi uzlaşı sağlanması maksadıyla AB Konseyi ve AP arasında müzakere edilecek.