Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile Kanada Başbakanı Mark Carney’nin Berlin’de bir araya gelerek iki ülke arasındaki ekonomik ve savunma iş birliğini derinleştirme kararlarına ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

ALMANYA ve KANADA İŞ BİRLİĞİNİ DERİNLEŞTİRİYOR

Hatice Zeynep Şen, İKV Uzman Yardımcısı

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile Kanada Başbakanı Mark Carney, 26 Ağustos 2025’te Berlin’de bir araya gelerek iki ülke arasındaki ekonomik ve savunma iş birliğini derinleştirme kararı aldı. Görüşmede, G7’de onaylanan Kritik Mineraller Eylem Planı’nın ilerletilmesi, savunma, teknoloji ve yapay zekâ için kritik mineralleri geliştirme ve stoklama kapasitesi, ayrıca ticaret ve enerji tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi konuları ele alındı. Liderler ayrıca Ukrayna’nın güvenliği ve Avrupa’da barışın tesisi için ABD ile yakın koordinasyonun önemini vurguladı ve bu doğrultuda ortak hareket etme ve temaslarını sürdürme taahhüdünde bulundu.

Ekonomik ve Kritik Minerallerde İş Birliği
Görüşmede kritik mineral tedarik zincirlerini güvence altına almak amacıyla ekonomik ve stratejik iş birliği çerçevesi oluşturuldu ve bir Ortak Niyet Beyanı imzalandı.[1] Kanada Doğal Kaynaklar Bakanlığı ile Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı arasında imzalanan Niyet Beyanı, Kanada ve Almanya arasında kritik mineral tedarik zincirlerinin güvence altına alınması, araştırma-geliştirme alanında iş birliği yapılması ve ortak projelerin eş finansmanı için bir çerçeve sunuyor. Bu iş birliği, elektrikli araç üretiminden savunma ve havacılık sektörlerine kadar pek çok alana katkı sağlamayı hedefliyor. Bu kapsamda; lityum, nadir toprak elementleri, bakır, tungsten, galyum, germanyum ve nikel gibi mineraller öncelikli kaynaklar olarak belirlendi. Hedefler arasında söz konusu minerallerde tedarik zinciri çeşitliliği, ortak yatırım ve finansman, orta aşama teknolojiler (işleme, rafinaj, geri dönüşüm), risk ve dayanıklılık artırımı, teknoloji geliştirme ve Ar-Ge iş birlikleri ile siyasi ve düzenleyici çerçevenin uyumunun sağlanması yer alıyor.

Her iki ülke de kamu yatırımları ve özel yatırımlarla ortak projeleri ilerletmeyi, finansal araçları (Almanya’daki KfW tarafından yönetilen Raw Materials Fund ya da Kanada’nın Clean Growth ve Strategic Innovation Funds gibi) kullanarak riskleri azaltmayı planlıyor. Aynı zamanda ticari ve araştırma ortaklıklarının pekiştirilerek, şirketler, finans kuruluşları ve araştırma kurumları düzeyinde iş birliklerinin özendirilmesi hedefleniyor. Kanada Başbakanı Carney, Kanada’nın kritik minerallerdeki rezervlerinin uzun süredir yeterince değerlendiremediğini ve Rusya ve Çin’in küresel pazarı domine ettiğini belirterek, “Kanada, kritik minerallerin lider ve güvenilir bir küresel tedarikçisi olma konusunda muazzam bir potansiyele sahip ve Kanada ile Almanya bu misyonda doğal stratejik ortaklar. Almanya’nın kritik minerallere olan iç talebi arttıkça ve tedarik zincirlerini çeşitlendirdikçe, Kanada sanayii bu vazgeçilmez kaynakların güçlü ve istikrarlı tedarikçisi olabilir” açıklamasında bulundu.[2] Görüşme kapsamında önemli Alman ve Kanadalı şirketler arasında pek çok alanda anlaşma imzalandı. Bunlar arasında, Quebec’ten Almanya’ya bakır konsantresi arzına dair uzun vadeli bir tedarik anlaşması ve izlenebilir ve sorumlu şekilde üretilmiş nadir toprak oksitlerinin tedariki için bir mutabakat zaptı da yer alıyor. Ortak çalışmaları takip etmek üzere bir Kritik Mineraller İş Birliği Görev Gücü kurulacağı da açıklandı. Ek olarak Niyet Beyanı’nın hukuken bağlayıcı olmayacağı belirtilerek, finansmanın her iki ülkenin yasal çerçevesi ve bütçe imkânları doğrultusunda sağlanacağı açıklandı.

LNG ve hidrojen enerjisinin de gündemde olduğu görüşmede Kanada-Almanya Enerji Ortaklığı (Canada-Germany Energy Partnership) ve Hidrojen İttifakı (Canada-Germany Hydrogen Alliance) çerçevesinde LNG tedarikine yönelik görüşmelerin başlayacağı ve ayrıca Atlantik ötesi hidrojen ticaret koridoru müzakerelerinin de ilerletileceği açıklandı.

Kanada Başbakanı Carney, ülkesinin sahip olduğu geniş enerji ve doğal kaynakların, Avrupa’nın en büyük ekonomisi olan Almanya ile ortaklık yoluyla daha etkili değerlendirileceğini; bu süreçte hem Kanada’da yüksek gelirli istihdam yaratılacağını hem de temiz enerji dönüşümünün hızlandırılarak transatlantik güvenliğin güçlendirileceğini vurguladı.

Ukrayna’da Barış ve Güvenlik Perspektifi
Ukrayna’da barışın sağlanmasının da gündem maddelerinden biri olduğu görüşmede, her iki ülkenin de ABD Başkanı Trump’ın barış çabalarını desteklediği ve barış sürecine dair belirli detaylar hakkında kapsamlı görüşmeler yürüttüğü belirtildi. Kanada Başbakanı Carney, “Ukrayna’yla ilgili hiçbir karar Ukrayna olmadan alınmamalı, Avrupa’yla ilgili hiçbir karar Avrupa olmadan alınmamalı” vurgusunu yaparken, Almanya Başbakanı Merz, “Sonuç, Ukrayna ve Avrupa-Atlantik güvenlik çıkarlarını koruyan adil ve kalıcı bir barış olmalı” açıklamasında bulundu.

NATO’nun doğu kanadının birlikte güvence altına alındığı ifade edilirken, Kanada’nın Letonya’daki öncülüğü vurgulandı ve Almanya’nın Litvanya’da bir askeri birlik kurmaya başladığı açıklandı. Almanya Başbakanı Merz bu gelişmelerin, iki ülke ittifakının transatlantik olduğu ve öyle kalacağını gösterdiğini ifade etti.[3]